Artykuł analizuje problematykę odpłatności za polskie normy budowlane, które są przywoływane w rozporządzeniach ministerialnych jako obowiązkowe. W ramach protestu przeciwko ograniczaniu jawności prawa, publikujemy pełną treść normy ISO 9836:2017, która określa zasady obliczania wskaźników powierzchniowych i kubaturowych – kluczowych parametrów przy zakupie, projektowaniu i opodatkowaniu nieruchomości.
W Polsce obowiązuje żelazna zasada: ignorantia iuris nocet – nieznajomość prawa szkodzi. Obywatel ma obowiązek stosować się do przepisów, a państwo ma obowiązek umożliwić mu ich bezpłatne poznanie. Jednak w polskim systemie prawnym istnieje niebezpieczna „szara strefa” – normy techniczne. Aby przełamać tę barierę, udostępniliśmy zbiór wykupionych przez nas norm budowlanych, z których każdy może teraz skorzystać bezpłatnie. O tym, dlaczego zdecydowaliśmy się na ten krok i jakie ma on znaczenie dla praworządności, opowiada dr Piotr Semeniuk w 30. odcinku podcastu.
Norma ISO 9836:2017, dotycząca określania wskaźników powierzchniowych i kubaturowych, nie jest jedynie dobrowolną wskazówką dla architektów. Jest ona fundamentem rzetelnego obrotu nieruchomościami.
Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, stosowanie tej normy jest obowiązkowe przy sporządzaniu dokumentacji projektowej dla każdego budynku w kraju.
Dlaczego zatem dostęp do niej kosztuje?
Obecnie Polski Komitet Normalizacyjny (PKN) traktuje normy jak produkt rynkowy, sprzedając dostęp do nich za niemałe kwoty. Uważamy, że jest to sytuacja niedopuszczalna z kilku powodów:
Publikując poniższą normę, przywracamy jawność standardom, które bezpośrednio wpływają na Twoje finanse, koszty eksploatacji oraz wartość Twojej własności.
Kupujesz lub sprzedajesz nieruchomość?
Uniknij kosztownych błędów! W 60 sekund odpowiedz na 5 prostych pytań, a my powiemy Ci, na co uważać!
Niniejszy dokument ustala zasady obliczania wskaźników powierzchniowych i kubaturowych oraz wprowadza związane z nimi terminy.
Przy ustalaniu zasad przeprowadzania pomiarów w niniejszym dokumencie stosowane są trzy podejścia:
a) podejście polegające na pomiarach w licu przegród budowlanych (wewnętrznych i zewnętrznych), stoso- wane w wielu częściach świata;
b) podejście polegające na pomiarach w osiach ścian, stosowane w wielu częściach świata;
kombinacje powyższych podejść w celu spełnienia wymagań przepisów krajowych lub określonych dla poszczególnych typów budynków.
Wskaźniki powierzchniowe i kubaturowe określone w niniejszym dokumencie przeznaczone są do liczbowego wyrażania różnych parametrów związanych z funkcjonowaniem budynków i mogą być także wykorzystywane jako wielkości pomocnicze w pracach projektowych. Innymi słowy mają umożliwiać ocenę budynku pod wzglę- dem funkcjonalnym, technicznym i ekonomicznym.
Niniejszy dokument przeznaczony jest do stosowania przy:
UWAGA: Pomimo tego, co stwierdzono powyżej, na świecie istnieje wiele różnych metod pomiaru powierzchni w zależ- ności od kraju i/lub typów budynków; nie wszystkie z nich są stosowane w praktyce z uwagi na brak możliwości określenia rzeczywistej powierzchni (np. metoda mierzenia powierzchni w osiach ścian). Dlatego w niniejszym dokumencie opisano metodę mającą wyłącznie zastosowanie praktyczne.
Do stosowania niniejszego dokumentu niezbędne są podane niżej dokumenty, które, w całości lub w części, zostały w nim normatywnie powołane. W przypadku powołań datowanych ma zastosowanie wyłącznie wydanie cytowane. W przypadku powołań niedatowanych stosuje się ostatnie wydanie dokumentu powołanego (łącznie ze zmianami).
ISO 6707-1, Building and civil engineering – Vocabulary – Part 1: General terms
Dla celów niniejszego dokumentu stosuje się terminy i definicje podane w ISO 6707-1 oraz wymienione niżej.
3.1 wskaźnik powierzchniowy
wielkość poszczególnych rodzajów powierzchni (np. powierzchni użytkowej) oraz zależności między różnymi rodzajami powierzchni (np. powierzchnia konstrukcji/powierzchnia użytkowa)
3.2 wskaźnik kubaturowy
wielkość poszczególnych rodzajów kubatur (np. kubatury netto) oraz zależności między różnymi rodzajami kubatur (np. kubatura brutto/kubatura netto)
Uwaga 1 do hasła: Przykładem zależności wskaźników dotyczących kubatur jest kubatura brutto/kubatura netto.
3.3 wskaźnik mieszany powierzchniowo-kubaturowy
wskaźnik ustalający zależność między określonym rodzajem kubatury i określonym rodzajem powierzchni (np. kubatura całkowita/powierzchnia użytkowa) oraz określonym rodzajem powierzchni i określonym rodzajem kubatury
Uwaga 1 do hasła: W Rozdziale 5 podano dalsze określenia różnych rodzajów powierzchni, kubatur i wskaźników wraz z właściwymi metodami obliczeń.
Uwaga 2 do hasła: Przykładem wskaźnika mieszanego jest powierzchnia obudowy budynku/kubatura netto.
3.4 powierzchnia nieużyteczna budynku
właściwość lub element budynku powodujący, że część powierzchni budynku nie nadaje się do wykonywania tam niektórych czynności ani do umeblowania, wyposażenia lub poruszania się po niej
Uwaga 1 do hasła: Przykładami miejsc, w których część powierzchni może nie być dostępna ze względu na obecność powierzchni nieużytecznej budynku są miejsca pracy, korytarze itp.
Uwaga 2 do hasła: Występowanie powierzchni nieużytecznej budynku może być spowodowane fizyczną obecnością takich elementów budynku jak np. słup lub ukształtowaniem elementu takim jak krzywizna ściany, lub przebiegiem drogi ewakuacyjnej wymaganym przepisami, a nie wynikającym z potrzeb normalnego ruchu.
3.5 powierzchnia nieużyteczna budynku ze względów funkcjonalnych
część powierzchni budynku niezajęta fizycznie przez jego elementy, jednak nie w pełni użyteczna z powodu braku możliwości wykonywania tam niektórych czynności lub jej umeblowania, wyposażenia, lub poruszania się po niej, ze względu na obecność powierzchni nieużytecznej budynku
Uwaga 1 do hasła: Przykładami miejsc, w których część powierzchni może nie być dostępna ze względu na obecność powierzchni nieużytecznej budynku są miejsca pracy, korytarze itp.
3.6 powierzchnia nieużyteczna budynku ze względów konstrukcyjnych
część powierzchni budynku, która nie nadaje się do wykonywania tam niektórych czynności ani do umeblowania, wyposażenia lub poruszania się po niej, ponieważ jest obszarem zajętym fizycznie przez elementy budynku lub powinna pozostać wolna ze względu na wymagania przepisów techniczno-budowlanych lub warunków umów cywilnoprawnych.
Uwaga 1 do hasła: Przykładami miejsc, w których część powierzchni może nie być dostępna ze względu na obecność powierzchni nieużytecznej budynku są miejsca pracy, korytarze itp.
3.7 obszar ingerencji
lokalne zaburzenie obrysu pomieszczenia budynku uniemożliwiające efektywne wykorzystanie powierzchni przy ścianie lub innym regularnie występującym elemencie budynku
Uwaga 1 do hasła: Przykładami obszaru ingerencji są: pilaster, ogrzewacz, grzejnik cokołowy i kaloryfer.
Wskaźniki powierzchniowe i kubaturowe uzyskuje się z pomiarów rzutu i przekroju budynku. Jednostki użyte do ich wyrażania zależą od rodzaju obliczanego wskaźnika (m2, m3, m2/m2, m3/m3, m2/m3, m3/m2).
5.1 Powierzchnie
UWAGA Patrz Rysunek 1.
5.1.1 Zasady obliczeń
5.1.1.1 Pola powierzchni poziomych i pionowych określa się zgodnie z wymiarami rzeczywistymi. Powierzchnię płaszczyzn nachylonych mierzy się na rzucie na umowną płaszczyznę, odpowiednio poziomą lub pionową. Do obliczeń zysków lub strat ciepła należy przyjmować rzeczywiste pola powierzchni przegród, a nie ich wymiary na rzucie.
5.1.1.2 Pole powierzchni podaje się w metrach kwadratowych z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku.
5.1.2 Powierzchnia zabudowy
5.1.2.1 Przez powierzchnię zabudowy rozumie się powierzchnię terenu zajmowaną przez budynek w stanie wykończonym.
5.1.2.2 Powierzchnię zabudowy wyznacza się przez rzut bryły budynku na powierzchnię terenu.
Do powierzchni zabudowy nie wlicza się powierzchni:
5.1.3 Powierzchnia całkowita
5.1.3.1 Powierzchnia całkowita budynku jest sumą powierzchni całkowitych wszystkich kondygnacji budynku. Jako kondygnacja mogą być traktowane kondygnacje znajdujące się całkowicie lub częściowo poniżej poziomu terenu, kondygnacje powyżej poziomu terenu, poddasza, tarasy, tarasy na dachach, oraz kondygnacje tech- niczne lub kondygnacje magazynowe (patrz Rysunek 1).
Konieczne jest rozróżnianie powierzchni:
Rysunek 1Rysunek 1 – Ilustracja podstawowych powierzchni
5.1.3.2 Powierzchnia całkowita każdej kondygnacji, poniżej i powyżej poziomu terenu, mierzona jest na po- ziomie posadzki, po obrysie zewnętrznym. Uwzględnia się tynki, okładziny i balustrady.
Wnęk i pilastrów wynikających z uwarunkowań konstrukcyjnych lub estetycznych oraz wyprofilowania innego typu nie wlicza się, jeżeli nie zmieniają one powierzchni netto kondygnacji (patrz 5.1.5). Kondygnacje przekryte, które nie są zamknięte stałymi przegrodami budowlanymi lub są jedynie częściowo zamknięte (np. powierzchnie zgodne z 5.1.3.1 b)) oblicza się z obrysu rzutu przekrycia.
Powierzchni netto nie określa się dla (patrz 5.1.5.4):
5.1.3.3 Powierzchnię całkowitą oblicza się oddzielnie dla każdej kondygnacji. Powierzchnie w obrębie kondygnacji o zróżnicowanej wysokości (np. duże hole, audytoria) także oblicza się oddzielnie.
5.1.3.4 Jeżeli powierzchnie poszczególnych kondygnacji będą dodawane do siebie, to różne rodzaje powierzchni (zgodnie z 5.1.3N1)) należy wyodrębnić, aby umożliwić ocenę, porównywanie i oddzielne obliczanie kubatur.
5.1.3.5 Powierzchnia całkowita składa się z powierzchni netto (patrz 5.1.5) i powierzchni zajętej przez konstrukcję (patrz 5.1.6), co przedstawiono na Rysunku 2.
Rysunek 2Rysunek 2 – Rodzaje powierzchni wchodzące w skład powierzchni całkowitej
5.1.4 Powierzchnia wewnętrzna
5.1.4.1 Powierzchnia wewnętrzna jest powierzchnią całkowitą (patrz 5.1.3) zmniejszoną o powierzchnię zajętą przez ściany zewnętrzne (powierzchnia zajęta przez elementy obudowy budynku).
5.1.4.2 Powierzchnię wewnętrzną określa się oddzielnie dla każdej kondygnacji. Powierzchnię całkowitą oblicza się zgodnie z 5.1.3, a powierzchnię zajętą przez ściany zewnętrzne zgodnie z 5.1.6. Powierzchnię wewnętrzną otrzymuje się przez odjęcie powierzchni zajętej przez ściany zewnętrzne od powierzchni całkowitej.
5.1.4.3 Powierzchnia wewnętrzna składa się z powierzchni netto (patrz 5.1.5) i powierzchni zajętej przez przegrody wewnętrzne.
5.1.5 Powierzchnia netto
5.1.5.1 Powierzchnia netto jest powierzchnią ograniczoną przez elementy zamykające w postaci stałych przegród budowlanych i inne elementy ograniczające (patrz także 5.1.3.2).
5.1.5.2 Powierzchnię netto określa się oddzielnie dla każdej kondygnacji i dzieli zgodnie z 5.1.3.1. Jest ona obliczana z wymiarów budynku w stanie wykończonym, na poziomie posadzki, z wyłączeniem powierzchni listew przypodłogowych, progów itp. Powierzchnię netto kondygnacji przekrytych, które nie są zamknięte stałymi przegrodami budowlanymi lub są jedynie częściowo zamknięte (powierzchnie zgodne z 5.1.3.1b)), oblicza się z obrysu rzutu przekrycia. Po- wierzchnie w obrębie kondygnacji o zróżnicowanej wysokości (np. duże hole, audytoria) oblicza się oddzielnie.
5.1.5.3 Do powierzchni netto wliczane są także powierzchnie zajęte przez elementy możliwe do zdemontowania, takie jak ściany działowe typu przepierzenia, rury, przewody.
5.1.5.4 Do powierzchni netto nie wlicza się powierzchni zajętych przez stałe przegrody budowlane oraz po- wierzchnie przejść drzwiowych, otworów okiennych, wnęk i nisz w tych przegrodach.
5.1.5.5 Powierzchnię netto dzieli się na:
5.1.6 Powierzchnia konstrukcji
5.1.6.1 Powierzchnia konstrukcji jest częścią powierzchni całkowitej (mierzonej na rzucie, na poziomie posadzki) zajętą przez elementy zamykające (np. ściany konstrukcyjne zewnętrzne i wewnętrzne) wraz z powierzchnią słupów, pionów wentylacyjnych, kominów, stałych ścian działowych itp., a także inne powierzchnie niedostępne (patrz Rysunek 1).
5.1.6.2 Powierzchnię konstrukcji określa się oddzielnie dla każdej kondygnacji, a jeżeli jest to niezbędne, dodatkowo dzieli zgodnie z 5.1.3.1. Jest ona obliczana dla budynku w stanie wykończonym, na poziomie posadzki, z wyłączeniem powierzchni listew przypodłogowych, progów, cokołów itp.
5.1.6.3 Do powierzchni konstrukcji wlicza się także powierzchnie przejść drzwiowych, wnęk i niszN2) w stałych przegrodach budowlanych (patrz 5.1.5.4), zgodnie z 5.1.3.2.
5.1.6.4 Powierzchnię konstrukcji można obliczać także jako różnicę powierzchni całkowitej (patrz 5.1.3) i po- wierzchni netto (patrz 5.1.5).
5.1.7 Powierzchnia użytkowa
5.1.7.1 Powierzchnia użytkowa jest to część powierzchni netto, która odpowiada celom zgodnym z przeznaczeniem i funkcją budynku (patrz Rysunek 1).
5.1.7.2 Powierzchnia użytkowa określana jest oddzielnie dla każdej kondygnacji i dodatkowo dzielona zgodnie z 5.1.3.1.
5.1.7.3 Powierzchnie użytkowe klasyfikowane są zgodnie z przeznaczeniem budynku i funkcją, jaką mają one w nim pełnić; dzieli się je zazwyczaj na powierzchnie użytkowe podstawowe i powierzchnie użytkowe pomocnicze. Podział na powierzchnię użytkową podstawową i powierzchnię użytkową pomocniczą zależy od tego, czy prze- znaczenie przestrzeni jest zgodne z podstawowym przeznaczeniem budynku, czy też z funkcją uzupełniającą przeznaczenie podstawowe.
Poniżej podano przykłady podstawowego przeznaczenia pomieszczeń w budynkach. Szczegółowe informacje na ten temat podaje ISO 19208:2016, Tablica B.1.
5.1.8 Powierzchnia usługowo-techniczna
5.1.8.1 Powierzchnia usługowo-techniczna jest to część powierzchni netto przeznaczona na instalacje i urządzenia techniczne służące do obsługi budynku lub jego części, takie jak:
5.1.8.2 Powierzchnię usługowo-techniczną określa się oddzielnie dla każdej kondygnacji oraz, jeżeli jest to niezbędne, dodatkowo dzieli zgodnie z 5.1.3.1.
5.1.8.3 Do powierzchni usługowo-technicznej wlicza się także powierzchnie pomieszczeń przeznaczonych na podstawowe instalacje techniczne, kanały i przewody zasilające dużych rozmiarów oraz pomosty techniczne.
5.1.8.4 Powierzchnie pomieszczeń z instalacjami technicznymi przeznaczonymi do bezpośredniego korzystania przez stałych użytkowników, jak np. instalacje usług komputerowych, są częścią powierzchni użytkowej, a nie powierzchni usługowo-technicznej związanej z obsługą budynku.
5.1.9 Powierzchnia ruchu
5.1.9.1 Powierzchnia ruchu jest to część powierzchni netto przeznaczona dla ruchu wewnątrz budynku (np. powierzchnia klatek schodowych, korytarzy, pochylni wewnętrznych, poczekalni, balkonów ewakuacyjnych itp.).
5.1.9.2 Powierzchnię ruchu określa się oddzielnie dla każdej kondygnacji oraz dodatkowo dzieli zgodnie z 5.1.3.1. Powierzchnie o zróżnicowanej wysokości w obrębie jednej kondygnacji oblicza się oddzielnie.
5.1.9.3 Do powierzchni ruchu wlicza się także powierzchnie netto szybów dźwigowych i powierzchnie zajęte przez urządzenia wbudowane, przeznaczone do ruchu ogólnie dostępnego na każdej kondygnacji, np. schody ruchome (patrz 5.1.8.1).
5.1.10 Powierzchnia obudowy budynku
5.1.10.1 Powierzchnię obudowy budynku oblicza się dla budynków lub części budynków zamkniętych ze wszystkich stron stałymi przegrodami budowlanymi i przekrytych, wliczając do niej te części konstrukcji, które znajdują się powyżej i poniżej poziomu terenu.
Należy dokonać rozróżnienia między poniższymi powierzchniami, w podanej kolejności:
Powierzchnie przeszklone powinny być wyszczególnione, jako części powierzchni ściany zewnętrznej lub powierzchni dachu.
Do powierzchni obudowy budynku nie wlicza się następujących powierzchni:
5.1.10.2 Do powierzchni fundamentów budynku wlicza się fundamenty tylko tych części jego najniższej kon- dygnacji, które z każdej strony znajdują się poniżej poziomu terenu.
5.1.11 Powierzchnia nieużyteczna budynku ze względów funkcjonalnych i powierzchnia nieużyteczna budynku ze względów konstrukcyjnych
Powierzchnia nieużyteczna budynku ze względów funkcjonalnych jest to suma tych części powierzchni użytkowej i powierzchni ruchu, do których nie ma stałego lub pełnego dostępu umożliwiającego wykonywanie tam niektórych czynności (np. miejsca pracy, miejsca odpoczynku itp.), umeblowanie, wyposażenie lub poruszanie się w ich obrębie, stosownie do miejsca usytuowania w budynku, w sposób określony poniżej.
a) Jeżeli słupy, pilastry lub inne elementy budynku ingerują w powierzchnię użytkową i powierzchnia kondygnacji między ingerującymi elementami budowlanymi lub między nimi a ścianą jest powierzchnią o wymiarach lub kształcie uniemożliwiającym jej efektywne umeblowanie lub wykorzystanie na potrzeby funkcji użytkowych, to taka powierzchnia kondygnacji jest powierzchnią nieużyteczną budynku ze względów funkcjonalnych (patrz Rysunki 3, 4, 5 i 6).
Rysunek 3 – Ingerencja pilastrów wymusza odsunięcie miejsc pracy od ścianyObjaśnienia
Rysunek 4 – Ingerencja pilastrów wymusza ograniczenie funkcjonalności fragmentu pokoju biurowego
Rysunek 5 – Zróżnicowane wielkości przekrojów ingerujących pilastrów wymuszają umieszczenie miejsc pracy dalej od ściany
Rysunek 6 – Zróżnicowane wielkości przekrojów ingerujących pilastrów w obrębie pokoju biurowegob) Jeżeli część powierzchni kondygnacji powinna pozostać niezajęta ze względu na konieczność zapewnienia odpowiedniego dojścia lub obsługi:
lub z konieczności zapewnienia obsługi tych elementów, to taka powierzchnia kondygnacji jest powierzchnią nieużyteczną budynku ze względów funkcjonalnych (patrz Rysunki 7, 8 i 9).
c) Jeżeli część powierzchni użytkowej, większa niż 30 cm2, powinna pozostać niezajęta ze względu na istniejący przewód lub konieczność umożliwienia dojścia i obsługi urządzeń technicznych znajdujących się pod pod- łogą podniesioną, to taka powierzchnia kondygnacji jest powierzchnią nieużyteczną budynku ze względów funkcjonalnych (patrz Rysunki 8 i 10).
d) Jeżeli część powierzchni ruchu, większa niż 30 cm2, powinna pozostać niezajęta ze względu na istniejący przewód lub konieczność umożliwienia dojścia i obsługi urządzeń technicznych znajdujących się pod podłogą podniesioną, to powierzchnia kondygnacji, którą należy wykorzystać aby ominąć przewód lub inne otwory (na przykład mająca na celu modyfikację przebiegu drogi komunikacyjnej), jest powierzchnią nieużyteczną budynku ze względów funkcjonalnych (patrz Rysunek 8).
Rysunek 7 – Ingerencja wynikająca z potrzeby utrzymania niezagospodarowanej strefy umożliwiającej obsługę okna
Rysunek 8 – Ingerencja wynikająca z potrzeby zapewnienia dostępności do kanału lub otworu umieszczonego w podłodze, jak w 5.1.11 b), c) i d)
Rysunek 9 – Ingerencje słupów o różnych kształtach i obudowach
Rysunek 10 – Powierzchnia nieużyteczna ze względu na konieczność zapewnienia dostępu do otworu w podłodzee) Jeżeli część powierzchni kondygnacji powinna pozostać niezajęta ze względu na umożliwienie dojścia do pomieszczeń technicznych, instalacji zbiorczych, pomieszczenia dla urządzeń mechanicznych, elek- trycznych, telekomunikacyjnych lub wyposażenia elektronicznego, lub wejścia na dach, dojścia do pod-dasza użytkowego bądź nieużytkowego, nadbudówek na dachu, przestrzeni nad sufitem podwieszanym, i ta część powierzchni kondygnacji nie jest powierzchnią ruchu, to taka część powierzchni kondygnacji jest powierzchnią nieużyteczną budynku ze względów funkcjonalnych (patrz Rysunki 11, 12 i 13).
f) Jeżeli występują ograniczenia w użytkowaniu części powierzchni użytkowej lub powierzchni ruchu, lub gdy część takiej powierzchni kondygnacji nie jest dostępna ze względu na wymagania przepisów techniczno-budowlanych lub warunki umów cywilnoprawnych, to taka część powierzchni kondygnacji jest powierzchnią nieużyteczną budynku ze względów funkcjonalnychN3).
g) Jeżeli występują ograniczenia w użytkowaniu części powierzchni użytkowej lub powierzchni ruchu, lub gdy część takiej powierzchni kondygnacji jest niedostępna do wysokości 2,4 m ze względu na kolizję z wyekspo- nowanymi elementami budynku, takimi jak wzmocnienia antysejsmiczne, stężenia, pochyłe fragmenty ścian, skosy połaci dachowych w obrębie poddaszy itp., to taka część powierzchni kondygnacji jest powierzchnią nieużyteczną budynku ze względów funkcjonalnych (patrz Rysunek 14).
Rysunek 11 – Powierzchnia nieużyteczna ze względu na konieczność zapewnienia dojścia do pomieszczenia technicznego
Rysunek 12 – Powierzchnia nieużyteczna ze względu na konieczność zapewnienia dostępu do poddasza
Rysunek 13 – Powierzchnia nieużyteczna ze względu na konieczność zapewnienia dostępu do instalacji zbiorczych
Rysunek 14 – Powierzchnia nieużyteczna ze względu na konieczność umieszczenia wzmocnienia antysejsmicznego między słupamih) Jeżeli występują ograniczenia w użytkowaniu części powierzchni użytkowej ze względu na niższe dopusz-czalne obciążenie stropu niż wynika to z mających zastosowanie przepisów techniczno-budowlanych, co powoduje potrzebę rozmieszczenia mebli i urządzeń na większej powierzchni niż byłoby to normalnie potrzebne, to ta wymagana dodatkowa powierzchnia kondygnacji jest powierzchnią nieużyteczną budynku ze względów funkcjonalnych (patrz Rysunek 15).
Rysunek 15 – Powierzchnia nieużyteczna ze względów funkcjonalnych powstała na skutek niewystarczającej nośności stropui) Jeżeli część powierzchni użytkowej lub powierzchni ruchu jest zajęta przez wystający parapet okienny, grzejnik, konwektor, rury, elementy instalacji lub inne stałe elementy i powierzchni tej nie można efektyw- nie umeblować, czy też wykorzystać do pełnienia innych funkcji użytkowych, to ta część powierzchni jest powierzchnią nieużyteczną budynku ze względów funkcjonalnych (patrz Rysunki 5, 6 i 7).
j) Jeżeli część powierzchni użytkowej lub powierzchni ruchu jest zajęta przez możliwy do zdemontowania element budynku, jak ściana działowa, rura lub przewód niezbędny do normalnego funkcjonowania całości, to ta część jest powierzchnią nieużyteczną budynku ze względów funkcjonalnych.
5.2 Kubatury
UWAGA: Patrz Rysunek 16.
5.2.1 Zasady obliczeń
5.2.1.1 Kubatura brutto budynku jest objętością przestrzeni utworzonej przez zewnętrzne powierzchnie ele- mentów ograniczających. Należy rozróżniać następujące, podane kolejno kubatury:
a) kubatura brutto budynków lub części budynków zamkniętych ze wszystkich stron zewnętrznymi stałymi przegrodami budowlanymi i przekrytych zgodnie z 5.1.3.1 a) (patrz 5.2.2);
b) kubatura brutto części budynków, które nie są zamknięte ze wszystkich stron zewnętrznymi stałymi prze- grodami budowlanymi do pełnej wysokości, lecz są przekryte zgodnie z 5.1.3.1 b) (patrz 5.2.3);
c) kubatura brutto budynków i części budynków, które są ograniczone innymi elementami budowlanymi (np. balustradami, osłonami zabezpieczającymi, poręczami), lecz nie są przekryte zgodnie z 5.1.3.1 c) (patrz 5.2.4).
5.2.1.2 Kubatura netto budynku jest objętością przestrzeni utworzonej przez wewnętrzne powierzchnie ele- mentów ograniczających.
Należy rozróżnić następujące, podane kolejno kubatury:
a) kubatura netto nad powierzchnią kondygnacji netto (patrz 5.1.5):
1) kubatura netto kondygnacji pełnychN4);
2) kubatura netto kondygnacji podziemnych;
3) kubatura netto kondygnacji niepełnych.
b) kubatura netto nad powierzchnią wewnętrzną (patrz 5.1.4);
c) kubatura netto nad powierzchnią użytkową (patrz 5.1.7);
d) kubatura netto nad powierzchnią usługowo-techniczną (patrz 5.1.8);
e) kubatura netto nad powierzchnią ruchu (patrz 5.1.9).
Wymienione wyżej kubatury netto można dalej dzielić analogicznie do 5.2.1.1 a), b) i c).
Rysunek 16 – Ilustracja podstawowych rodzajów kubatur5.2.1.3 Kubatury podaje się w metrach sześciennych z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku.
5.2.1.4 Podstawą do obliczania kubatur są powierzchnie określone zgodnie z 5.1 i wysokości nad tymi po- wierzchniami (tj. wysokość budynku, kondygnacji, pomieszczenia, elementów zamykających i ograniczających). Kubatury budynków lub części budynków ograniczonych powierzchniami, które nie są ani poziome ani pionowe, oblicza się według odpowiednich wzorów matematycznych.
5.2.2.1 Kubatura brutto budynków lub części budynków zamkniętych ze wszystkich stron stałymi przegrodami budowlanymi i przekrytych, jeżeli nie jest obliczana zgodnie z 5.2.1.4, jest iloczynem powierzchni całkowitej kondygnacji zgodnie z 5.1.3.1 a) i odpowiedniej wysokości.
5.2.2.2 Odpowiednia wysokość jest następująca.
a) Dla kondygnacji podziemnych:
odległość między dolną powierzchnią konstrukcji nośnej podłogi a górną powierzchnią stropu kondygnacji powyżej;
UWAGA: Fundamenty oraz warstwy podkładowe pod konstrukcją nośną podłogi nie są wliczane.
b) Dla powtarzalnych kondygnacji nadziemnych:
odległość między powierzchnią posadzki i stropu (powierzchnią posadzki kondygnacji poniżej);
c) Dla kondygnacji, której górny strop jest dachem lub tarasem (np. kondygnacja poniżej stropodachu lub poddasza):
odległość między powierzchnią posadzki a powierzchnią dachu lub tarasu;
d) Dla kondygnacji, której dolny strop stanowi fragment zewnętrznej obudowy budynku (np. kondygnacja powyżej kondygnacji z otwartą przestrzenią):
odległość między zewnętrzną płaszczyzną stropu dolnego a powierzchnią posadzki kondygnacji powyżej.
5.2.3 Kubatura brutto budynków lub części budynków, które nie są zamknięte ze wszystkich stron stałymi przegrodami budowlanymi na całej wysokości, lecz są przekryte
5.2.3.1 Kubatura brutto budynków lub części budynków, które nie są zamknięte ze wszystkich stron stałymi przegrodami budowlanymi na całej wysokości, lecz są przekryte, jest iloczynem powierzchni całkowitej kondy- gnacji zgodnie z 5.1.3.1 b) i odpowiedniej wysokości.
5.2.3.2 Odpowiednia wysokość jest następująca.
a) Dla kondygnacji położonej w całości lub w części poniżej poziomu terenu, przekrytej kondygnacją zamkniętą ze wszystkich stron (np. otwarty hol wejściowy na najniższej kondygnacji w budynku):
odległość między dolną powierzchnią konstrukcji nośnej podłogi a dolną powierzchnią stropu kondygnacji powyżej;
UWAGA 1: Fundamenty oraz warstwy podkładowe pod konstrukcją nośną podłogi nie są wliczane.
b) Dla kondygnacji między kondygnacjami zamkniętymi ze wszystkich stron stałymi przegrodami budowlanymi i przekrytymi (np. otwarty hol wejściowy usytuowany nad kondygnacją znajdującą się poniżej):
odległość między powierzchnią posadzki a dolną powierzchnią stropu kondygnacji powyżej;
c) Dla kondygnacji znajdującej się pod kondygnacją, która także nie jest zamknięta ze wszystkich stron stałymi przegrodami budowlanymi lub dla powierzchni kondygnacji, których przekrycie jest także fragmentem obudowy budynku (np. loggia, galeria, otwarta kondygnacja w wielopiętrowym garażu samochodowym, przekryty taras na dachu):
odległość między powierzchnią posadzki a górną powierzchnią dachu lub stropu stanowiącego obudowę budynku;
d) Dla kondygnacji znajdującej się pod kondygnacją, która nie jest zamknięta ze wszystkich stron stałymi przegrodami budowlanymi i której strop dolny jest także fragmentem obudowy budynku (np. najniższy korytarz zewnętrzny):
odległość między górną powierzchnią obudowy dolnej a górną powierzchnią elementu przekrywającego;
e) Dla jednokondygnacyjnych budynków lub części budynków (np. stacje benzynowe, przekryte łączniki, otwarte hole wypoczynkowe):
odległość między dolną powierzchnią konstrukcji nośnej podłogi a powierzchnią dachu.
UWAGA 2: Fundamenty oraz warstwy podkładowe pod konstrukcją nośną podłogi nie są wliczane.
5.2.4 Kubatura brutto budynków lub części budynków, które są ograniczone innymi elementami budowlanymi, lecz nie są przekryte
5.2.4.1 Kubatura brutto budynków lub części budynków, które są ograniczone innymi elementami budowli (np. balustradami, osłonami zabezpieczającymi, poręczami), lecz nie są przekryte, jest iloczynem powierzchni całkowitej kondygnacji zgodnie z 5.1.3.1c ) i odpowiedniej wysokości.
5.2.4.2 Odpowiednia wysokość jest następująca.
a) Dla kondygnacji z tarasem (np. taras na dachu):
odległość między górną powierzchnią tej kondygnacji a górną krawędzią elementów ograniczających;
b) Dla elementów wystających:
odległość między dolną powierzchnią elementu wystającego a górną krawędzią elementów ograniczających.
5.2.5 Kubatura netto
UWAGA: Patrz Rysunek 2.
5.2.5.1 Kubatura netto jest iloczynem powierzchni kondygnacji netto (patrz 5.1.5) i odległości między po- wierzchnią posadzki a dolną powierzchnią stropu górnego.
5.2.5.2 Rozróżnia się następujące rodzaje kubatury netto:
a) kubatura netto pełnych kondygnacji nadziemnych;
b) kubatura netto kondygnacji podziemnych;
c) kubatura netto kondygnacji niepełnych.
5.2.5.3 Kubatura netto może być dalej dzielona zgodnie z 5.2.1.1 a), b) i c).
5.2.6 Kubatura netto wewnętrzna
5.2.6.1 Kubatura netto wewnętrzna jest iloczynem powierzchni wewnętrznej kondygnacji (patrz 5.1.4) i odle- głości między powierzchnią posadzki a dolną powierzchnią stropu górnego.
5.2.6.2 Kubaturę netto wewnętrzną określa się oddzielnie dla każdej kondygnacji.
5.2.7 Kubatura netto użytkowa
5.2.7.1 Kubatura netto użytkowa jest iloczynem powierzchni użytkowej (patrz 5.1.7) i odległości między górną powierzchnią posadzki a dolną powierzchnią sufitu.
5.2.7.2 Kubaturę netto użytkową określa się oddzielnie dla każdej kondygnacji.
5.2.8 Kubatura netto usługowo-techniczna
5.2.8.1 Kubatura netto usługowo-techniczna jest iloczynem powierzchni usługowo-technicznej (patrz 5.1.8) i odpowiedniej wysokości.
5.2.8.2 Odpowiednią wysokością jest odległość między powierzchnią posadzki a dolną powierzchnią najbliż- szego stropu, bez względu na ich usytuowanie w budynku (np. szyby przechodzące przez kilka kondygnacji).
5.2.9 Kubatura netto ruchu
5.2.9.1 Kubatura netto ruchu jest iloczynem powierzchni ruchu (patrz 5.1.9) i odpowiedniej wysokości.
5.2.9.2 Odpowiednią wysokością jest odległość między powierzchnią posadzki a dolną powierzchnią naj- bliższego stropu, bez względu na jego usytuowanie w budynku (np. klatki schodowe w budynkach wielo- kondygnacyjnych, szyby dźwigowe).
5.3 Przykłady wskaźników
5.3.1 Wskaźniki powierzchniowe
5.3.1.1 Wyniki pomiarów powierzchni mogą być wykorzystywane jako wskaźniki przy porównywaniu budynków. Wyniki te są niezbędne przy obliczaniu wskaźników techniczno-ekonomicznych w przeliczeniu na jednostkę powierzchni.
Przykładami takich wskaźników są:
a) powierzchnia zabudowy;
b) powierzchnia całkowita;
c) powierzchnia wewnętrzna;
d) powierzchnia netto;
e) powierzchnia konstrukcji;
f) powierzchnia użytkowa:
1) powierzchnia użytkowa podstawowa;
2) powierzchnia użytkowa pomocnicza;
g) powierzchnia usługowo-techniczna;
h) powierzchnia ruchu;
i) powierzchnia nieużyteczna ze względów funkcjonalnych;
j) powierzchnia obudowy budynku:
1) powierzchnia posadowienia budynku (powierzchnia fundamentów);
2) powierzchnia ścian zewnętrznych poniżej poziomu terenu;
3) powierzchnia ścian zewnętrznych powyżej poziomu terenu:
i) powierzchnie przeszklone ścian zewnętrznych;
ii) powierzchnie pełne ścian zewnętrznych;
4) powierzchnia dachu:
i) powierzchnie przeszklone dachu;
ii) powierzchnie pełne dachu.
5.3.1.2 Wskaźniki powierzchnia/powierzchnia
5.3.2 Wskaźniki kubaturowe
5.3.2.1 Wyniki pomiarów kubatur mogą być wykorzystywane jako wskaźniki przy porównywaniu budynków. Wyniki te są niezbędne przy obliczaniu wskaźników techniczno-ekonomicznych w przeliczeniu na jednostkę kubatury.
Przykładami takich wskaźników są:
a) kubatura brutto:
1) zgodnie z 5.2.2;
2) zgodnie z 5.2.3;
3) zgodnie z 5.2.4;
b) kubatura netto:
1) kubatura netto kondygnacji pełnychN5);
2) kubatura netto kondygnacji podziemnych;
3) kubatura netto kondygnacji niepełnych;
c) kubatura netto wewnętrzna;
d) kubatura netto użytkowa;
e) kubatura netto usługowo-techniczna;
f) kubatura netto ruchu.
5.3.2.2 Wskaźniki kubatura/kubatura
N5) Odsyłacz krajowy: Błąd w oryginale ISO, zamiast „kondygnacji pełnych” powinno być „pełnych kondygnacji nadziemnych” – porównaj 5.2.5.2.
N6) Odsyłacz krajowy: Błąd w oryginale ISO, zamiast „kondygnacji pełnych” powinno być „pełnych kondygnacji nadziemnych” – porównaj 5.2.5.2.
5.3.3 Wskaźniki powierzchniowo-kubaturowe
5.3.3.1 Szczegółowe informacje dotyczące wyników pomiarów i obliczeń podano w 5.3.1.1 i 5.3.2.1.
5.3.3.2 Poniżej podano typowe wskaźniki kubatura/powierzchnia:
5.3.3.3 Poniżej podano typowe wskaźniki powierzchnia/kubatura:
Spis wskaźników może być uzupełniany w miarę potrzeb.
Wymienione wskaźniki powierzchniowe i kubaturowe mogą być dalej uszczegóławiane, jak pokazano w ISO 19208:2016, Tablica B.2; można również uwzględniać:
Zapraszamy do wysłuchania 30. odcinka podcastu Pewny Lokal.
Dowiedz się, jak zaoszczędzić czas i nerwy na odbiorze technicznym.
Działamy na terenie całej Polski.
Możemy wykonać odbiór mieszkania w dowolnym terminie.
Audyty wykonują przeszkoleni inżynierowie i inspektorzy.
Ustandaryzowane odbiory mieszkań według sprawdzonego schematu.
Doświadczenie z setek audytów technicznych i prawnych w jednym miejscu.
Zobacz, z jakimi przykładowymi problemami spotkał się inżynier Karol podczas odbiorów nieruchomości
Audyt nieruchomości to nie tylko równe posadzki i bezpieczne instalacje.
Kliknij na ikonę 
żeby dowiedzieć się
więcej o usłudze!
797 014 014
Rezerwuj usługę
