Norma PN-EN 12109:2003 - Wewnętrzne systemy kanalizacji podciśnieniowej - pełna treść online

Potrzebujesz profesjonalnej pomocy w odbiorze technicznym?

Norma budowlana PN-EN 12109:2003 za darmo

Artykuł analizuje problematykę odpłatności za polskie normy techniczne, które są przywoływane w przepisach jako obowiązkowe. W ramach sprzeciwu wobec ograniczania jawności standardów, przybliżamy treść normy PN-EN 12109:2003. Dokument ten określa specyficzne wymogi dotyczące projektowania, montażu oraz rygorystycznych badań odbiorczych instalacji kanalizacji podciśnieniowej, kluczowych dla zachowania szczelności i sprawności systemów próżniowych. 

Potrzebujesz pomocy przy odbiorze nieruchomości od dewelopera?

Zamów fachową pomoc w odbiorze z Pewny Lokal!

  • Nie da się sprawdzić odbieranego mieszkania lub domu bez profesjonalnego, atestowanego (i drogiego!) sprzętu pomiarowego oraz znajomości norm.
  • Naprawa usterek w standardowym mieszkaniu kosztuje średnio 30 000 zł — jeśli usterki zostaną zgłoszone podczas odbioru, to naprawi je deweloper.
  • Inżynierowie Pewny Lokal znajdą wszystkie usterki w Twoim mieszkaniu. Gwarantujemy.

Gwarancja wyłapania usterek.
Doświadczeni inżynierowie.
Duża dyspozycyjność.

Strzałka zarezerwuj

Norma budowlana PN-EN 12109:2003 PDF

pobierz plik
Pobierz pdf

Norma budowlana PN-EN 12109:2003 DOC

pobierz plik
Pobierz doc

W Polsce obowiązuje żelazna zasada: ignorantia iuris nocet – nieznajomość prawa szkodzi. Obywatel ma obowiązek stosować się do przepisów, a państwo ma obowiązek umożliwić mu ich bezpłatne poznanie. Jednak w polskim systemie prawnym istnieje niebezpieczna „szara strefa” – normy techniczne. Aby przełamać tę barierę, udostępniliśmy zbiór wykupionych przez nas norm budowlanych, z których każdy może teraz skorzystać bezpłatnie. O tym, dlaczego zdecydowaliśmy się na ten krok i jakie ma on znaczenie dla praworządności, opowiada dr Piotr Semeniuk w 30. odcinku podcastu.

Fundament nowoczesnej techniki: PN-EN 12109:2003

Norma PN-EN 12109:2003, dotycząca wewnętrznych systemów kanalizacji podciśnieniowej, nie jest jedynie techniczną ciekawostką dla projektantów. To fundament bezpiecznego odprowadzania ścieków w układach wykorzystujących różnicę ciśnień. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wszystkie instalacje sanitarne muszą gwarantować niezawodność i bezpieczeństwo higieniczne.

Punkty 5, 7 i 8 tej normy są kluczowe: określają one rygorystyczne wymagania projektowe, zasady poprawnego montażu oraz procedury badań odbiorczych (w tym testy szczelności próżniowej). Dlaczego zatem dostęp do wiedzy o tym, jak zweryfikować poprawność działania tak czułego systemu, jest ukryty za opłatą?

Problem płatnego dostępu do zaawansowanej technologii

Obecnie Polski Komitet Normalizacyjny (PKN) traktuje normy jak produkt rynkowy, sprzedając dostęp do nich za niemałe kwoty. Uważamy, że jest to sytuacja niedopuszczalna z kilku powodów:

  • Normy to prawo techniczne: Gdy rozporządzenie nakazuje stosowanie określonych standardów, stają się one częścią porządku prawnego. Ukrywanie zasad budowy systemów podciśnieniowych, gdzie błąd montażowy może sparaliżować całą instalację, to uderzenie w zasady demokratycznego państwa prawnego.
  • Bariera dla inżyniera i inwestora: Systemy podciśnieniowe są wymagające technicznie. Inżynier, student czy zarządca nowoczesnego budynku mieszkalnego, który chce upewnić się, że system próżniowy nie ulegnie awarii, musi zapłacić za dostęp do wytycznych, które państwo uznało za obowiązujące. To prywatyzacja wiedzy służącej ochronie mienia i zdrowia.
  • Brak transparentności: Wykonawcy często wykorzystują brak powszechnej znajomości normy PN-EN 12109, pomijając precyzyjne badania szczelności opisane w punkcie 8. Darmowy dostęp do tych danych to jedyne narzędzie, które pozwala realnie skontrolować, czy skomplikowana technologia została zainstalowana zgodnie ze sztuką.
pewny lokal icon

Kupujesz lub sprzedajesz nieruchomość?

speed clock

Uniknij kosztownych błędów! W 60 sekund odpowiedz na 5 prostych pytań, a my powiemy Ci, na co uważać!

house icon

Kupujesz czy sprzedajesz nieruchomość?

Ostatnie pytanie: Zaznacz umowy, które według Twojej wiedzy podpisałeś/aś:

Ostatnie pytanie: Zaznacz umowy, które według Twojej wiedzy podpisałeś/aś:

Ostatnie pytanie: Zaznacz umowy, które według Twojej wiedzy podpisałeś/aś:

Ostatnie pytanie: Zaznacz umowy, które według Twojej wiedzy podpisałeś/aś:

Ostatnie pytanie: Zaznacz umowy, które według Twojej wiedzy podpisałeś/aś:

Gratulujemy podjęcia decyzji! Pamiętaj jednak, że jeśli kupujesz dom od dewelopera, który już jest wybudowany, to bardzo ważne, żebyś m.in.:

  1. Sprawdził dokładnie zapisy umowne - najpewniej będziesz podpisywać umowę przedwstępną, a nie deweloperską. To ważna różnica!
  2. Zweryfikował dewelopera i bezpieczeństwo inwestycji - nieruchomości domowe to mniej "ucywilizowany" niż rynek mieszkaniowy!
  3. Miał prawo do odbioru deweloperskiego i wiedzę techniczną, jak sprawdzić nieruchomość. W przypadku domów to szczególnie ważne!

Pod tym linkiem udostępniamy Ci darmowy poradnik.

Publikując poniższe wytyczne wynikające z normy, przywracamy jawność standardom, które decydują o bezawaryjności i higienie w Twoim otoczeniu.

Zakres normy

W niniejszej normie określono wymagania (eksploatacyjne) dotyczące systemu oraz główne zasady projektowania i montażu wraz z metodami weryfikacji i prób dla wewnętrznych systemów kanalizacji podciśnieniowej transportujących ścieki bytowo-gospodarcze z gospodarstw domowych, obiektów usługowych i przemysłowych z pominięciem wód opadowych. Załącznik D (informacyjny) zawiera przewodnik z wymaganiami dotyczącymi eksploatacji, projektowania, weryfikacji i zapewnienia jakości, jeżeli są potrzebne takie wymagania w odniesieniu do produktów użytych w systemie. System grawitacyjny, który doprowadza ścieki do systemu kanalizacji podciśnieniowej nie jest objęty tą normą.

Normy powołane

Do niniejszej normy europejskiej wprowadzono, drogą datowanego lub niedatowanego powołania, wymagania zawarte w innych publikacjach. Powołania te znajdują się w odpowiednich miejscach w tekście normy, a wykaz publikacji podano poniżej. W przypadku powołań datowanych późniejsze zmiany lub nowelizacje którejkolwiek z wymienionych publikacji mają zastosowanie do niniejszej normy europejskiej tylko wówczas, gdy zostaną wprowadzone do tej normy przez jej zmianę lub nowelizację. W przypadku powołań niedatowanych stosuje się ostatnie wydanie powołanej publikacji.

  • EN 1085 Waste water treatment – Vocabulary
  • prEN 1717 Protection against pollution of potable water in drinking water installations and general requirements of devices to prevent pollution by backflow
  • prEN 12056-2 Gravity drainage systems inside buildings – Part 2: Waste water systems, layout and calculation
  • EN 60204 Safety of machinery – Electrical equipment of machines
  • IEC 335-2-84 Safety of Household and Similar Electrical Appliances – Part 2-84:Particular Requirements for Toiletes

Definicje

W niniejszej normie stosuje się następujące definicje, oraz podanymi w normie EN 1085:

3.1 współczynnik α

Zmienny współczynnik używany do obliczania prawdopodobnych statycznych strat ciśnienia w zależności od teoretycznych statycznych strat ciśnienia.

3.2 element wypływowy

Element pomiarowy ścieków odpływających z urządzeń

3.3 część opróżniająca

Zestaw z zaworem opróżniającym i objętością buforową przyjmującą ścieki.

3.4 zawór opróżniający

Zawór, który pozwala na przepływ samych ścieków lub mieszaniny ściekowo-powietrznej do przewodu kanalizacji podciśnieniowej.

3.5 analiza

Ograniczenie wymagań do podstawowych elementów w celu łatwiejszej oceny.

3.6 rurociąg podłączeniowy

Część rurociągu podciśnieniowego łącząca pojedynczą część opróżniającą ze zbiorczym rurociągiem podciśnieniowym.

3.7 automatyczne urządzenie opróżniające (AIU)

Zestaw składający się z zaworu opróżniającego, objętości buforowej, czujnika i sterownika.

3.8 dynamiczne straty ciśnienia

Suma strat spowodowanych bezwładnością, tarciem i wzniesieniem przewodu podczas przepływu wody.

3.9 profil rurociągu

Pionowy przekrój rurociągu podciśnieniowego.

3.10 współczynnik K

Zmienny współczynnik zmniejszający, używany w obliczeniach projektowych w celu uwzględnienia częstotliwości używania urządzeń sanitarnych w różnych typach budynków.

3.11 stosunek powietrze – woda (A/W)

Stosunek objętości powietrza do objętości ścieków przepływających przez część opróżniającą w każdym cyklu roboczym.

3.12 objętość buforowa

Objętość magazynowa części opróżniającej, która dostosowuje dopływ ścieków do przepustowości zaworu opróżniającego.

3.13 przestrzeń reformująca

Dolny punkt profilu rurociągu wykonywany specjalnie w celu wytworzenia kontrolowanego przepływu porcji ścieków.

3.14 porcja ścieków

Wyodrębniona ilość ścieków przepływająca przez przewód podciśnieniowy, całkowicie wypełniając jego przekrój.

3.15 pompa tłoczna

Pompa instalowana w stacji podciśnieniowej w celu dostarczenia ścieków z systemu podciśnieniowego.

3.16 kontrola

Wizualny przegląd projektów, urządzeń lub instalacji.

3.17 statyczne straty ciśnienia

Straty ciśnienia wywołane wzniesieniami przewodu, kiedy system jest w stanie spoczynku.

3.18 wzniesienie rurociągu

Część rurociągu podciśnieniowego, którego dno wznosi się w kierunku przepływu.

3.19 teoretyczne straty statyczne

Straty statyczne spowodowane wszystkimi wzniesieniami rurociągu wypełnionymi wodą.

3.20 podciśnienie

Dowolne ciśnienie mniejsze od ciśnienia atmosferycznego.

3.21 zbiornik podciśnieniowy

Zbiornik połączony z pompą próżniową z przewodami kanalizacji podciśnieniowej i punktami wypływu.

3.22 kanalizacja podciśnieniowa

Transportowanie ścieków w wyniku działania podciśnienia.

3.23 czas powrotu podciśnienia do stanu normalnego

Czas niezbędny, aby podciśnienie w zaworze opróżniającym osiągnęło wartość wymaganą do ponownego zadziałania zaworu.

3.24 wytwornica ciśnienia

Wyposażenie zainstalowane w stacji podciśnieniowej w celu wytworzenia i utrzymywania podciśnienia w rurociągach.

3.25 stacja podciśnieniowa

Obiekt wyposażony w wytwornicę lub wytwornice podciśnienia, punkty wypływu i urządzenia sterujące, może także zawierać zbiornik podciśnieniowy lub retencyjny.

3.26 toaleta podciśnieniowa

Toaleta zawierająca część opróżniającą i urządzenia płuczące.

3.27 sterownik

Urządzenie, które po uruchomieniu przez czujnik poziomu, otwiera wlot zaworu opróżniającego i po przepłynięciu ścieków z powietrzem ponownie zamyka zawór.

3.28 dostępna różnica podciśnienia

Różnica między poziomem podciśnienia w stacji podciśnienia i początkowym podciśnieniem potrzebnym do zadziałania części opróżniającej.

3.29 gotowość do działania

Czas działania systemu kanalizacji podciśnieniowej podzielony przez sumę czasu działania i czasu konserwacji systemu.

3.30 dostarczanie danych

Dostarczanie szczegółowych informacji zgodnych z zakresem wymagań według niniejszej normy.

3.31 prawdopodobne statyczne straty ciśnienia

Teoretyczne statyczne straty ciśnienia pomnożone przez współczynnik prawdopodobieństwa.

3.32 zawór wodny

Zawór kontrolny sterujący otwarciem spuszczania wody w toalecie podciśnieniowej.

Opis systemu

System kanalizacji podciśnieniowej jest systemem działającym pod ciśnieniem niższym niż atmosferyczne, w którym:

  • ścieki wpływają do sieci przez zawory opróżniające,
  • większość powietrza niezbędnego do transportu ścieków wprowadzana jest przez zawory opróżniające,
  • zawory opróżniające działają normalnie przy ciśnieniu różnym od atmosferycznego.

W niniejszej normie europejskiej system kanalizacji podciśnieniowej podzielono na cztery elementy:

  • automatyczne zawory opróżniające (AIU)
  • toalety podciśnieniowe
  • sieć przewodów
  • stacja podciśnieniowa

System jest oparty na zasadach transportu przerywanego i natychmiastowego dostępu do podciśnienia. Kiedy zawór opróżniający jest otwarty, różnica między ciśnieniem atmosferycznym a ciśnieniem w przewodzie głównym powoduje przemieszczanie objętości wody wraz z wielokrotną ilością powietrza przez rurociąg podłączeniowy do rurociągu głównego. Podczas tego przepływu powstają duże lokalne różnice ciśnień, które powodują zwiększenie prędkości przepływu wody w najbliższym otoczeniu. Podczas gdy ciśnienie wyrównuje się a powietrze przepływa przez system, następuje cykliczne przyspieszenie przepływu kilkunastu oddzielnych porcji wody, które były gromadzone w najniższych punktach sieci. Przepływ wody zachodzi w obu kierunkach, ale końcowy kierunek przepływu wody zależy od spadku przewodu.

Po kilku powtarzających się przemieszczeniach porcji ścieków, powietrze traci większość swojej energii kinetycznej i nie może powodować dalszego pompowania. Dla systemów wewnątrz budynków długość transportowa ścieków jest zwykle w zasięgu działania każdej części opróżniającej. Dla systemów o większej długości zawory opróżniające powinny współpracować ze sobą w celu zapewnienia niezbędnego pompowania.

Aby system kanalizacji podciśnieniowej działał sprawnie, niezbędne jest cykliczne wytwarzanie dużych przyspieszeń przepływu ścieków i osiąganie prędkości samooczyszczania bez użycia nadmiernych ilości energii.

Uwaga: System kanalizacji podciśnieniowej NIE jest odwrotnością systemu ciśnieniowego, w którym cała objętość wody jest przemieszczana jednocześnie.

Główne zasady projektowania

5.1 Postanowienia ogólne

Ogólne wymagania dotyczące systemu kanalizacji podciśnieniowej są określane takimi elementami projektowania, jak:

  • Bezpieczeństwo i zdrowie
  • Gotowość do działania
  • Niezawodność
  • Łatwość utrzymywania w ruchu
  • Kontrola hałasu i zapachu
  • Ekonomika energetyczna
  • Odporność ogniowa

Ocena ogólnych wymagań – patrz punkt 12.

5.2 Bezpieczeństwo i zdrowie

Ogólne zasady zachowania bezpieczeństwa i zdrowia są następujące:

  • system nie powinien stanowić zagrożenia dla zdrowia publicznego.
  • system nie powinien stanowić zagrożenia dla obsługi.
  • system nie powinien stanowić zagrożenia dla istniejących sąsiednich budynków i infrastruktury komunalnej.

Potencjalne niebezpieczeństwa, stwierdzane doświadczalnie lub analitycznie, powinny być eliminowane lub kontrolowane w następującej kolejności:

  • projektowanie w celu wyeliminowania ryzyka
  • zastosowanie bezpiecznych urządzeń
  • zastosowanie urządzeń alarmowych
  • zastosowanie specjalnych procedur

Stosuje się następujące wymagania bezpieczeństwa:

  • Wszystkie urządzenia elektryczne powinny być projektowane zgodne z EN 60204.
  • Sieć przewodów powinna być zgodna z aktualnymi przepisami krajowymi i wytycznymi.
  • Wszystkie urządzenia elektryczne znajdujące się środowisku ścieków lub gazów kanalizacyjnych należy stosować w wykonaniu przeciwwybuchowym.
  • Wszystkie elektrycznie sterowane toalety podciśnieniowe muszą być zgodne z IEC 335-2-84.
  • W toaletach podciśnieniowych podciśnienie, które mogłoby wyrządzić szkodę użytkownikom, nie powinno być wytwarzane w misce ustępowej, jeśli uszczelnienie znajduje się powyżej miejsca spłukiwania.
  • Instrukcje użytkowania powinny zawierać wymagania dotyczące ochrony sieci przewodów.
  • Instrukcje eksploatacji i użytkowania systemu powinny zawierać szczegółowe instrukcje bezpieczeństwa. Należy zaznaczyć potencjalne ryzyko spowodowane awarią któregoś z elementów systemu lub niewłaściwym użytkowaniem.

Stosuje się następujące wymagania dotyczące zdrowia:

  • W przypadku bezpośredniego połączenia części opróżniającej z systemem wody pitnej powinno się
  • przestrzegać postanowień według prEN 1717.
  • Miska ustępowa toalety podciśnieniowej powinna mieć nieprzepuszczalną i gładką powierzchnię i powinna być łatwa do utrzymywania w czystości w celu spełnienia długoterminowych wymagań higienicznych.
  • Instrukcje i procedury dotyczące obsługi części składowych zanieczyszczonych fekaliami powinny być zawarte w instrukcji eksploatacji i użytkowania.

5.3 Gotowość do działania

Gotowość do działania systemu, części systemu lub części składowych jest wyrażona jako: gotowość do działania = godziny pracy / godziny pracy + godziny konserwacji

Gotowość do działania systemu powinna być wyszczególniona jako część projektu.

Wysoka gotowość do działania oznacza:

  • Wysoką niezawodność
  • Awarie części składowych powinny być krótkotrwałe i mieć ograniczony wpływ na działanie pozostałych elementów systemu
  • Zbędność narzędzi i zasilania w energię elektryczną
  • Szybka lokalizacja uszkodzeń, ograniczanie ich wpływu na pozostałe elementy systemu i ich szybka naprawa
  • Łatwe użytkowanie

Systemy powinny być tak zaprojektowane, żeby można było wyizolować źle działające odgałęzienia sieci lub podsystemy. Dla każdego systemu lub podsystemu należy określić maksymalną liczbę części opróżniających.

Uszkodzenie jednej części opróżniającej nie może wywierać wpływu na działanie sąsiednich części opróżniających lub toalet. Jeżeli nie można tego osiągnąć, powinna istnieć możliwość ręcznego odizolowania każdej części opróżniającej w celu zatrzymania przepływu powietrza. Procedura taka powinna być zawarta w instrukcjach eksploatacji i użytkowania. Żaden cykl działania zaworu nie może zajmować przewodu przez dłuższy czas, nie przekraczający zwykle 10 sekund, aby nie zatrzymywać działania innych części.

5.4 Niezawodność

Niezawodność systemu wyrażona jako liczba awarii w roku, jest w dużej mierze zależna od liczby cykli włączania zaworu wykonywanych podczas tego okresu. Prognoza niezawodności systemu powinna być wykonana jako część projektu systemu i powinna zawierać:

  • Liczbę zainstalowanych automatycznych części opróżniających i toalet podciśnieniowych
  • Oszacowanie liczby cykli na dobę dla każdego automatycznego urządzenia opróżniającego i toalet podciśnieniowych w planowanym systemie
  • Oszacowanie całkowitej liczby cykli zaworów w ciągu doby dla systemu
  • Dane o niezawodności dostarczone przez producentów części opróżniających i wyposażenia stacji podciśnieniowej.

5.5 Łatwość utrzymywania w ruchu

Łatwość utrzymywania w ruchu systemu wywiera wpływ nie tylko na koszty użytkowania, ale także na gotowość systemu do działania. Jako części projektu systemu powinny być również uwzględnione następujące aspekty:

  • Dostęp do części opróżniających, zaworów odcinających, rewizji itp.
  • Harmonogram użytkowania części opróżniających w powiązaniu z częstotliwością cykli i trwałością
  • Oszacowanie liczby napraw i wymian części opróżniających
  • Harmonogram użytkowania wyposażenia stacji podciśnieniowej
  • Oszacowanie liczby napraw i wymian wyposażenia stacji podciśnieniowej.

5.6 Kontrola hałasu i zapachu

5.6.1 Hałas

Dostawca elementów systemu powinien być odpowiedzialny za określenie dopuszczalnego poziomu hałasu i metod jego kontroli. System powinien być zaprojektowany, skonstruowany i wykonany w taki sposób, aby nie występował nadmierny hałas. Uwaga: Poziom hałasu zależy od podciśnienia wymaganego przez system.

5.6.2 Kontrola zapachu

System powinien być zaprojektowany, wykonany i użytkowany w taki sposób, aby nie występowały nieprzyjemne zapachy.

5.7 Ekonomika energetyczna

Zużycie energii, nawet na normalnym poziomie, powinno być uwzględniane podczas planowania i projektowania systemu. Zużycie energii może być zmniejszone przez:

  • Unikanie wysokich wzniesień rurociągu
  • Unikanie dużych proporcji powietrze/woda
  • Zastosowanie systemów kontroli wykrywających ulatnianie się powietrza
  • Wybór elementów systemu o wysokiej sprawności.

5.8 Odporność ogniowa

System i wszystkie części składowe powinny być zaprojektowane z uwzględnieniem bezpieczeństwa ogniowego.

Wymagania eksploatacyjne

6.1 Wypływ ścieków

System powinien być zdolny do zebrania i odprowadzenia ścieków ze wszystkich przyłączonych urządzeń, przetransportowania ich do stacji podciśnieniowej i skierowania ich do docelowego systemu kanalizacji. Jego przepustowość powinna być wystarczająca do działania w każdych warunkach, zarówno przy małych jak i obliczeniowych wielkościach przepływu, a także przy przepływach określonych podczas testowania systemu w zgodnie z załącznikiem B (normatywnym).

6.2 Podciśnienie w przewodach końcowych

Zalecana minimalna wielkość podciśnienia powinna być utrzymywana podczas normalnych warunków pracy w każdej części opróżniającej, z pominięciem okresów podczas powrotu do normalnego podciśnienia. Uwaga: Niektóre systemy nie działają przez kilka minut podczas opróżniania zbiornika.

6.3 Czas odtwarzania podciśnienia

Zdolność do transportowania powietrza powinna być taka, ażeby czas odtwarzania podciśnienia w każdej części opróżniającej był dostatecznie krótki i nie powodował przepełnienia automatycznych części opróżniających lub nie powodował niedogodności związanych z powolnym spływem z toalet. Dla systemu kanalizacji podciśnieniowej powinien być określony maksymalny dopuszczalny czas opóźnienia.

6.4 Automatyczne załączanie

Po awarii zasilania system powinien mieć zdolność do automatycznego wznowienia działania w określonym czasie, nawet w przypadku, gdyby wszystkie automatyczne zawory opróżniające były napełnione ściekami a wszystkie toalety podciśnieniowe czekały na opróżnienie. Zaleca się określanie dopuszczalnego czasu wznowienia działania całego systemu. Czas ten zależy od wielkości systemu i wydajności stacji podciśnieniowej. Projektant jest zobowiązany do obliczenia dopuszczalnego czasu ponownego uruchomienia, chyba że został on określony w danych technicznych systemu.

Projektowanie

7.1 Postanowienia ogólne

Projektant jest zobowiązany do upewnienia się, czy odpływy z systemu kanalizacji podciśnieniowej nie wpływają niekorzystnie na odbierający ścieki system kanalizacji. UWAGA: Przepisy krajowe lub regionalne mogą wymagać uwzględnienia innych stosownych dokumentów. Projektant powinien wziąć pod uwagę wszystkie dostępne informacje o przyszłej rozbudowie lub modyfikacjach systemu w celu uniknięcia w przyszłości problemów związanych z funkcjonowaniem systemu. Projektant powinien przechowywać wszystkie swoje obliczenia, materiały wyjściowe do projektowania, zastosowane metody obliczeniowe i rysunki, które były podstawą do obliczeń, tak aby były dostępne dla właściciela systemu lub jego przedstawiciela. Patrz punkt 11.3.

7.2 Statyczne straty ciśnienia

System powinien być tak zaprojektowany, aby prawdopodobne statyczne straty ciśnienia podczas całego czasu pracy systemu były mniejsze od dostępnej różnicy podciśnienia tj. różnicy między podciśnieniem systemu a podciśnieniem początkowym potrzebnym do działania części opróżniających. Jeżeli teoretyczne statyczne straty ciśnienia na drodze od stacji próżniowej do dowolnej części opróżniającej są większe niż dostępna różnica podciśnienia, lecz prawdopodobne statyczne straty ciśnienia są mniejsze, powinno się zwrócić szczególną uwagę, aby system działał na całej długości przy wszystkich warunkach przepływu. W tym celu mogą być potrzebne specjalne pomiary w celu upewnienia się, że system będzie mógł zawsze zadziałać ponownie w sposób automatyczny i mieć zdolność do odtworzenia podciśnienia po załączeniu, po awarii elektrycznej lub mechanicznej.

Prawdopodobne statyczne straty ciśnienia są obliczane zgodnie z równaniem (2)

Statyczne straty ciśnienia - równanieStatyczne straty ciśnienia - równanie


gdzie:

  • ∆pst - statyczne straty ciśnienia wyrażone w Pa;
  • α - współczynnik zmienny [-];
  • g - przyspieszenie ziemskie wyrażone w m/s2;
  • ρ - gęstość ścieków wyrażona w kg/m3;
  • h - wysokość wzniesienia przewodu wyrażona w m;
  • d - średnica wewnętrzna wyrażona w m;
  • n - liczba wzniesień rurociągu [–].

Statyczne straty ciśnienia nie są odzyskiwane podczas grawitacyjnego przemieszczania się ścieków. Teoretyczne statyczne straty ciśnienia są uzyskiwane, kiedy α=1, w przypadku gdy wszystkie wzniesienia przewodów są napełnione do ich poziomu przelania. Przypadek taki zdarza się niezwykle rzadko. Współczynnik α wskazuje do jakiego poziomu spodziewane jest napełnienie wzniesienia przewodu wodą. Zwykle α ≤ 1 i zmniejsza się wraz ze wzrostem stosunku powietrze-woda. Współczynnik α jest podawany przez dostawcę systemu.

7.3 Strumień przepływu ścieków

Jeżeli nie podano inaczej, spodziewane natężenie przepływu ścieków powinno być obliczone metodą rachunku prawdopodobieństwa dla systemów kanalizacji grawitacyjnej. Patrz załącznik C (normatywny) i prEN 12056-2. Jednostka odpływu (DU) dla zastosowanych w projekcie toalet podciśnieniowych, podciśnieniowych pisuarów lub innych urządzeń oszczędzających wodę powinna być podana przez producenta.

7.4 Dynamiczne straty ciśnienia

System powinien być tak zaprojektowany, aby dynamiczne straty ciśnienia dla przewodu, przy przepływie obliczeniowym, liczone od stacji podciśnieniowej do końca przewodu były mniejsze niż dostępna różnica podciśnienia. Całkowita dynamiczna strata ciśnienia jest sumą strat wywołanych tarciem, wysokości wzniesień przewodów i strat wywołanych przyspieszeniem. Straty ciśnienia powstałe w wyniku tarcia są zwykle obliczane na podstawie wielkości strat tarcia przy przepływie całym przekrojem przewodu, uwzględnieniem dwufazowego współczynnika przepływu. Współczynnik ten wzrasta wraz ze wzrostem stosunku powietrze-woda. Straty ciśnienia wywołane wzniesieniami przewodów i wielkością przyspieszenia zmniejszają się wraz ze wzrostem stosunku powietrze-woda.

7.5 Odtwarzanie podciśnienia

Projekt systemu powinien uwzględniać nieustalony charakter przepływu w przewodach. Dlatego średnice i profile rurociągów oparte na obliczeniach statycznych i dynamicznych strat ciśnienia mogą być zmieniane w celu osiągnięcia krótszych czasów odtwarzania podciśnienia. Ostateczna korekta opiera się na doświadczeniu projektanta. Uwaga: Oczekiwany czas odtwarzania podciśnienia powinien być znacznie krótszy niż obliczony czas zatrzymania cieczy w objętości buforowej podczas projektowania warunków przepływu. Stosowana zwykle wartość czasu odtwarzania podciśnienia wynosi 1/3 czasu zatrzymania cieczy przy szczytowej wartości przepływu.

7.6 Systemy sterowania

Systemy sterowania powinny być przynajmniej tak zaprojektowane, aby umożliwiały utrzymanie próżni w zalecanych granicach i powinny jednocześnie chronić urządzenia przed zalaniem lub pracą na sucho. Systemy sterowania powinny umożliwiać automatyczne uruchomienie urządzeń po awarii zasilania (patrz p 6.4).

7.7 Monitoring systemu

Monitoring systemu powinien być przynajmniej tak zaprojektowany, aby umożliwiał wykrywanie i sygnalizowanie nieprawidłowego poziomu cieczy lub wielkości podciśnienia, nieprawidłowego czasu pracy wytwornicy podciśnienia i większych awarii urządzeń.

Montaż

Przed rozpoczęciem montażu urządzeń powinny być dostarczone szczegółowe informacje np. rysunki, wykazy części, instrukcje montażu. Instrukcje powinny być napisane w języku kraju, gdzie jest wykonywany montaż. Montaż powinien być przeprowadzony zgodnie z dostarczonymi rysunkami. Jeżeli są konieczne odstępstwa od projektu z powodu nieprzewidzianych okoliczności, wykonawca powinien poinformować o tym projektanta. Jeżeli odcinek przewodu nie jest odcinkiem jego wzniesienia, jakiekolwiek odstępstwa od zaprojektowanego profilu przewodu nie powinny wywoływać przepływów zwrotnych. Umocowania powinny być trwale osadzone na przewodzie i zakotwiczone do konstrukcji budynku celem zapobieżenia występowaniu wibracji i hałasu.

Wszystkie przewody powinny być pewnie umocowane w następujących miejscach:

  • we wszystkich punktach, gdzie przewód zmienia kierunek
  • w przestrzeniach o zmiennym przekroju, odgałęzieniach przewodów i przy rurociągach połączeniowych
  • w odstępach, które zapewnią odpowiednie podparcie, z uwzględnieniem rodzaju konstrukcji przewodu i okresowych naprężeń dynamicznych występujących w systemie kanalizacji podciśnieniowej.

Należy przewidzieć dostęp dla obsługi zaworów odcinających, rewizji, zaworów zwrotnych i części opróżniających. Próba szczelności systemu powinna być przeprowadzona zgodnie z procedurami testowymi zawartymi w załączniku B (normatywnym).

Badania odbiorcze

9.1 Postanowienia ogólne

Badania komisyjne powinny wchodzić w zakres procesu odbioru systemu. Wszystkie wymagania według rozdziałów od 5 do 8 powinny zostać określone w rozdziale 11 i w załączniku A (normatywnym). Przed końcowym zatwierdzeniem, osoby odpowiedzialne za badania komisyjne powinny upewnić się, że odpowiednio napisane instrukcje konserwacji i użytkowania całego systemu zostały przekazane eksploatatorowi. Właściciel systemu powinien mieć rysunki konstrukcyjne całego systemu.

9.2 Badania odbiorcze

Badania komisyjne powinny być przeprowadzone dla całego systemu lub jego części, po uruchomieniu i wyregulowaniu systemu. Badania komisyjne powinny umożliwić weryfikację wymagań eksploatacyjnych systemu. Procedury badań są zawarte w załączniku B (normatywnym).

Użytkowanie systemu

Do każdego systemu powinny być dołączone szczegółowe instrukcje konserwacji i użytkowania (OMM). Instrukcje powinny być napisane w języku kraju, w którym system będzie użytkowany. Instrukcje powinny ustalać konieczne zabiegi konserwacyjne, narzędzia i części zapasowe. Instrukcje powinny zawierać także zasady bezpiecznej obsługi zainstalowanych urządzeń.

Sprawdzanie

11.1 Postanowienia ogólne

Zgodność z wymaganiami powinna być określona podczas wszystkich faz projektowania, tj. planowania, projektowania, budowy i montażu. Metody weryfikacji zgodności zostały streszczone w załączniku A (normatywnym). Analizy przeprowadzonych badań, wyniki i inne dokumenty konieczne do weryfikacji zgodności z wymaganiami powinny być zamieszczone w raporcie dotyczącym weryfikacji. Raport dotyczący weryfikacji powinien zawierać przynajmniej:

  • określenie wymagań
  • metodę weryfikacji
  • oświadczenia zgodności lub niezgodności
  • określenie zakresu odpowiedzialności producenta lub dostawcy systemu.

Jeżeli weryfikacja odbywa się na podstawie badań, raport z badań powinien przynajmniej zawierać:

  • określenie badania
  • daty wykonania badań
  • zastosowane procedury badań
  • wyniki badań
  • stwierdzenia o pozytywnym lub negatywnym wyniku badania
  • określenie jednostki odpowiedzialnej za przebieg badań
  • dokumentację dotyczącą wzorcowania

Właściciel systemu lub jego przedstawiciel powinien być świadkiem przeprowadzonych badań weryfikacyjnych. Procedury weryfikacyjne znajdują się w załączniku B (normatywnym).

11.2 Wymagania eksploatacyjne

Weryfikacja wymagań eksploatacyjnych systemu (patrz rozdział 6) powinna być wykonana podczas badań i jest na ogół częścią badania komisyjnego systemu. Z wyjątkiem sytuacji, gdzie ma miejsce częściowe oddanie systemu do użytkowania, wymagania eksploatacyjne systemu powinny być zweryfikowane po zakończeniu montażu całego systemu i wtedy kiedy parametry systemu są wyregulowane. Patrz załącznik B (normatywny) dla procedur badań.

11.3 Wymagania projektowe

Zgodność z wymaganiami projektowymi (patrz rozdzial 7) jest zwykle weryfikowana przez analizę i przedstawienie danych (rysunków itp.) podczas pełnego przeglądu projektu. UWAGA: Przegląd projektu może być wykonywany etapami, ale powinien być zakończony przed zakupem urządzeń i rozpoczęciem budowy. Wymagania, które nie mogą być w pełni weryfikowane aż do momentu rozruchu systemu, powinny być sprawdzone podczas badania komisyjnego systemu zgodnie z tablicą wymagań weryfikacyjnych (patrz załącznik A (normatywny)). Dostawca może dodatkowo wymagać weryfikacji pewnych parametrów za pomocą badań.

11.4 Wymagania montażowe

Zgodność z wymaganiami montażowymi (patrz rozdział 8) jest częściowo weryfikowana podczas badań i kontroli podczas wykonywania prac montażowych. Ostateczna weryfikacja stanowi część badania komisyjnego systemu. Kontrole powinny weryfikować zgodność z rysunkami projektowymi oraz spełnienie wszystkich wyszczególnionych wymagań montażowych, a w szczególności:

  • spełnienie przepisów bezpieczeństwa
  • spełnienie przepisów elektrycznych

Badania szczelności powinny być wykonane zgodnie z procedurami zawartymi w załączniku B (normatywnym).

Ocena podstawowych parametrów eksploatacyjnych

Podstawowe parametry eksploatacyjne systemu tj. parametry określone na podstawie głównych założeń projektowych (patrz rozdział 5) podlegają ocenie przez dłuższy okres pracy systemu. Praktyczny okres oceny wynosi, jeżeli nie uzgodniono inaczej, od wykonanego badania komisyjnego do końca uzgodnionego okresu gwarancyjnego. W celu umożliwienia wykonania oceny zaleca się aby eksploatator systemu przechowywał zapisy dotyczące wydajności, awarii (ich przyczyny, rodzaje i skutki), napraw, czasu i kosztów konserwacji, oszczędności, zużycia energii itd.Dostawca systemu powinien przedstawić procedury i zasady przechowywania danych o systemie.

Sterowanie jakością

Kontrola jakości systemu jest przeprowadzana podczas badania komisyjnego (patrz rozdział 9) i podczas oceny podstawowych parametrów eksploatacyjnych systemu (patrz rozdział 12).


Karol, główny inżynier Pewny Lokal

Potrzebujesz profesjonalnej pomocy w odbiorze technicznym?

Rezerwuj online
Karol, główny inżynier Pewny Lokal
Pewny Lokal to największa w Polsce firma inżynieryjna specjalizująca się w odbiorach mieszkań i domów. Co miesiąc pomagamy setkom nabywców w odbiorze nieruchomości od dewelopera. Mamy najwięcej pozytywnych opinii. Dowiedz się, dlaczego warto nam zaufać tutaj.

Poznaj Pewny Lokal

  1. Jesteśmy jedyną w Polsce firmą kompleksowo pomagającą w bezpiecznym zakupie mieszkania zarówno od dewelopera, jak i na rynku wtórnym.
  2. Pomogliśmy ponad 30 000 klientów w odbiorze mieszkania od dewelopera.
  3. Poza odbiorami pomagamy również w analizie umów od dewelopera oraz przeprowadzamy kompleksowe audyty techniczne i prawne na rynku wtórnym.
  4. Wreszcie pomagamy też w innych kwestiach, m.in. audycie działki, badaniu termowizyjnym lub przy sprawdzeniu ekipy wykończeniowej.
  5. Termin odbioru, analizy prawnej lub innej usługi możesz wygodnie zarezerwować online tutaj.

Udostępniamy płatne normy budowlane i co nam zrobicie?

Zapraszamy do wysłuchania 30. odcinka podcastu Pewny Lokal.

Artykuły, które mogą Cię zainteresować

Czym jest odbiór techniczny mieszkania i dlaczego warto go zlecić specjaliście?

Dowiedz się, jak zaoszczędzić czas i nerwy na odbiorze technicznym.

Czy nasz artykuł pomógł Ci w Twoim problemie? Podziel się zdobytą wiedzą ze znajomymi!

Oceń artykuł:

  • grade
  • grade
  • grade
  • grade
  • grade
Kupno mieszkania a lokatorzy
Średnia 5/5 na podstawie 29 opinii.

Potrzebujesz profesjonalnej pomocy w odbiorze technicznym?

Rezerwuj online

Odbierz mieszkanie z Pewny Lokal:

Ogólnopolska skala

Ogólnopolska skala

Działamy na terenie całej Polski.

Dyspozycyjność

Dyspozycyjność

Możemy wykonać odbiór mieszkania w dowolnym terminie.

Sieć fachowców

Sieć fachowców

Audyty wykonują przeszkoleni inżynierowie i inspektorzy.

Jednolity format usług

Jednolity format usług

Ustandaryzowane odbiory mieszkań według sprawdzonego schematu.

Zgromadzona wiedza

Zgromadzona wiedza

Doświadczenie z setek audytów technicznych i prawnych w jednym miejscu.

Dowiedz się, jak bezpiecznie odebrać mieszkanie lub dom na rynku pierwotnym

Poradniki

Zachęcamy do pobrania darmowych poradników przygotowanych przez naszych prawników i inżynierów

Poradnik odbioru technicznego od dewelopera

okładka poradnika

Poradnik poodbiorowy

okładka poradnika

Poradnik o rękojmi nieruchomości

okładka poradnika

Jakie usterki pojawiają się na odbiorze technicznym nieruchomości?

Zobacz, z jakimi przykładowymi problemami spotkał się inżynier Karol podczas odbiorów nieruchomości

Jak sprawdzić nieruchomość?

Audyt nieruchomości to nie tylko równe posadzki i bezpieczne instalacje.

Kliknij na ikonę pewny lokal czarny domek
żeby dowiedzieć się
więcej o usłudze!

strzałka