Reprywatyzacja nieruchomości warszawskich

Reprywatyzacja – rys historyczny

Reprywatyzacja nieruchomości warszawskich to temat sięgający czasów tuż po II wojnie światowej. Dokładnie chodzi o rok 1945, kiedy to podpisany został tzw. dekret Bieruta. Po podpisaniu tego aktu przestała istnieć własność prywatna w zakresie nieruchomości. Bolesław Bierut podpisał ten dekret, aby umożliwić szybką odbudowę stolicy po zniszczeniach wojennych. Reprywatyzacja jest procesem zwrotu nieruchomości przedwojennym właścicielom (spadkobiercy) przez samorząd Warszawy.

Sytuacja z reprywatyzacją jest trudna, organizacje zajmujące się tym tematem mają wątpliwości czy spadkobiercy zgłaszający się po 70 latach mają prawo do odzyskania całej kamienicy, która to po wojnie była stertą gruzu? Organizacja „Miasto Jest Nasze”, podnosi ten wątek powołując się na liczne przypadki w których kamienicę wybudowano na koszt państwa, następnie również na koszt państwa ją odbudowane po wojnie, a roszczenia do niej zgłasza wnuk dawnego właściciela. Niestety do tej pory kwestia reprywatyzacji warszawskich nieruchomości nie doczekała się kompleksowych uregulowań prawnych. Sprawy związane z reprywatyzacją nieruchomości podejmowane są na podstawie decyzji administracyjnych i orzeczeń sądowych.

Reprywatyzacja w Warszawie - rys historyczny

Wątpliwości co do spadkobiercy

Dużo wątpliwości budzą także zgłaszający się spadkobiercy. Część z tych osób w sposób nielegalny próbuje wyłudzić prawo do własności nieruchomości. Znane są przypadki posługiwania się fałszywymi aktami własności. Ciężkimi do oceny pozostają także przypadki w których to ludność żydowska sprzedawała kamienicę przed sądem polubownym, wiedząc że za chwilę trafią do getta. Czy wykorzystywanie tragicznej sytuacji tych osób daje podstawy do ubiegania się, o zwrot mienia. Są to sytuacje, które bardzo trudno ocenić i wymagają zawsze indywidualnego podejścia do tematu. Inną, sporną kwestią jest ustanawianie kuratora spadku, który poszukuje spadkobierców dawnych właścicieli. Media donosiły o patologiach w tej kwestii np. poszukiwaniach osoby, która powinna mieć blisko 140 lat. Oczywiście takiej osoby nie udało się odnaleźć, a udziały zostały sprzedane osobom, które ciężko posądzać, o zgodne z prawem zamiary.

Reprywatyzacja a gentryfikacja centrum Warszawy

W 55. odcinku podcastu Pewnego Lokalu. odcinku podcastu Pewnego Lokalu Piotr Semeniuk i Jan Śpiewak rozmawiali o reprywatyzacji jako jednym z procesów, które zmieniły społeczną strukturę centrum Warszawy. Zdaniem Jana Śpiewaka przejmowanie kamienic i usuwanie dotychczasowych lokatorów przyspieszyło wypieranie mniej zamożnych mieszkańców z atrakcyjnych części miasta.

Przejęcie kamienicy a sytuacja lokatorów

Zmiana właściciela nieruchomości mogła oznaczać dla dotychczasowych lokatorów istotną zmianę warunków mieszkaniowych. Jednym z problemów wskazywanych w kontekście warszawskiej reprywatyzacji były podwyżki czynszów oraz presja wywierana na mieszkańców w celu skłonienia ich do opuszczenia zajmowanych lokali.

Szczególne kontrowersje budziła działalność określana jako „czyszczenie kamienic”. Pod tym pojęciem rozumiano działania mające doprowadzić do wyprowadzki dotychczasowych mieszkańców. Po opróżnieniu nieruchomości lokale mogły zostać wyremontowane, a następnie sprzedane lub wynajęte na warunkach rynkowych.

Zmiana funkcji lokalu - od mieszkania do nieruchomości inwestycyjnej

Reprywatyzacja a gentryfikacja Śródmieścia i Woli

Proces ten miał znaczenie również dla zmian zachodzących w centralnych dzielnicach Warszawy. Dawne lokale komunalne znajdujące się w atrakcyjnych lokalizacjach mogły po przejęciu i remoncie stawać się drogimi mieszkaniami dostępnymi dla osób o znacznie wyższych dochodach.

Dotyczyło to między innymi Śródmieścia i Woli, gdzie jednocześnie rosły ceny nieruchomości i atrakcyjność inwestycyjna poszczególnych lokalizacji. Stopniowo zmieniała się więc struktura społeczna tych części miasta – część mniej zamożnych mieszkańców była wypierana z obszarów, w których koszty zamieszkania stawały się coraz wyższe.

Reprywatyzacja nie była oczywiście jedyną przyczyną gentryfikacji Warszawy. Wzrost cen nieruchomości, nowe inwestycje czy rozwój gospodarczy również miały znaczenie. W perspektywie przedstawionej w podcaście była jednak jednym z procesów, które przyspieszały przemiany społeczne w centralnych dzielnicach.

Od reprywatyzacji do najmu krótkoterminowego

Kolejnym etapem tych zmian stał się rozwój rynku najmu krótkoterminowego. Mieszkania, które wcześniej pełniły funkcję komunalną, a następnie trafiły na rynek prywatny, mogły być wykorzystywane jako nieruchomości inwestycyjne.

Rozwój platform umożliwiających wynajem lokali na kilka dni stworzył dodatkową możliwość zarabiania na mieszkaniach znajdujących się w najbardziej atrakcyjnych częściach Warszawy. Lokal w centrum nie musiał już służyć stałemu mieszkańcowi – mógł być regularnie udostępniany kolejnym turystom.

Reprywatyzacja i rozwój najmu krótkoterminowego to dwa odrębne zjawiska, jednak oba można powiązać z szerszym procesem zmiany funkcji mieszkaniowej centrum miasta. W efekcie coraz większe znaczenie zyskiwała inwestycyjna wartość nieruchomości, a jednocześnie zmieniała się struktura społeczna najbardziej atrakcyjnych części Warszawy.

Kupno mieszkania w kamienicy a reprywatyzacja

Kupując mieszkanie w przedwojennej kamienicy można mieć obawy, że w pewnym momencie ktoś upomni się o prawa do niej. Nie są to bezpodstawne obawy, ponieważ proces zwrotu nieruchomości dawnym właścicielom wciąż jest otwarty. Znane są przypadki, że nowy właściciel uprzykrzał skutecznie życie mieszkańcom kamienicy np. poprzez podwyżki czynszu. W większości przypadków, aby uchronić się przed przykrymi sytuacjami związanymi z drastycznymi podwyżkami opłat należy dokładnie przeanalizować księgi wieczyste nieruchomości. To właśnie tam byli właściciele przed odzyskaniem kamienicy wpisywali swoje roszczenia. Jeżeli chcesz kupić mieszkanie w kamienicy, ale boisz się, że może to być niebezpieczna transakcja z powodu roszczeń byłych właścicieli – skorzystaj z pomocy biura prawnego Pewny Lokal. Nasi prawnicy przeanalizują dokładnie księgi wieczyste nieruchomości oraz sporządzą szczegółowy raport z analizy.

Zapraszamy do kontaktu z prawnikami Pewny Lokal (telefon 797 014 014) lub wysyłając wiadomość mailową na adres kontakt@pewnylokal.pl. Zajmujemy się także oceną stanu technicznego mieszkań na rynku wtórnym i pierwotnym.

Potrzebujesz pomocy prawnika lub inżyniera przy kupnie nieruchomości?

Zamów fachową pomoc z Pewny Lokal!

• Średnio wykrywamy w nieruchomości 16 usterek.
• Nasza kancelaria przeanalizowała tysiące umów nabycia nieruchomości.
• Jesteśmy największą inżynieryjno-prawną firmą od audytu nieruchomości. Działamy w całej Polsce.

Gwarancja wyłapania usterek.
Doświadczeni inżynierowie i prawnicy.
Duża dyspozycyjność, usługi nawet w 24 h.

Rezerwuj online

Autor
Kacper Kruszka

Z wykształcenia inżynier. Lubi konkret i rzetelną treść. Kilka lat pracował w branży nieruchomości jako pośrednik. Wie, na co należy zwracać uwagę podczas odbiorów technicznych inwestycji deweloperskich, a także w trakcie oględzin mieszkania na rynku wtórnym. Potrafi rzeczowo odnieść się do wad i usterek, jakie można znaleźć w trakcie odbioru. Wie też, które usterki występują najczęściej w inwestycjach deweloperskich. Jego pasją są stare samochody.