Sprawdź najważniejsze zasady sporządzania świadectw energetycznych oraz wnioski z przykładowych dokumentów opublikowanych w CRCEB.
Świadectwo charakterystyki energetycznej porządkuje najważniejsze informacje o zapotrzebowaniu budynku lub lokalu na energię. Jego wiarygodność zależy nie tylko od poprawnych obliczeń, lecz także od właściwego wyboru formularza, kompletnego opisu przegród i instalacji oraz spójności wszystkich danych. Uaktualniony wykaz CRCEB i przykładowe wzory pokazują, na które elementy należy zwrócić szczególną uwagę podczas sporządzania świadectwa w 2026 r.
| Ważne doprecyzowanie: Określenie „wytyczne 2026” oznacza w tym artykule uaktualniony wykaz błędów i przykładowe wzory wykorzystywane jako pomoc przy sporządzaniu świadectw w 2026 r. Materiały nie są nowym formularzem ustawowym wprowadzonym wyłącznie na ten rok. Pokazują natomiast, jak powinien wyglądać spójny i czytelny dokument. |
W Centralnym Rejestrze Charakterystyki Energetycznej Budynków (CRCEB) udostępniono trzy praktyczne materiały: uaktualniony wykaz najczęściej pojawiających się nieprawidłowości, przykładowe świadectwo dla całego budynku oraz przykładowe świadectwo dla części budynku, czyli na przykład mieszkania.
Wykaz obejmuje 30 błędów. Nie chodzi w nim wyłącznie o pomyłki rachunkowe. Wiele problemów wynika z wybrania niewłaściwego wzoru, zbyt ogólnego opisu budynku, pominięcia części przegród, zastosowania niewłaściwych współczynników albo braku zgodności między opisem instalacji a wynikami obliczeń.
Dla właściciela, kupującego lub najemcy najważniejsza jest jedna wiadomość: świadectwo energetyczne powinno opisywać konkretny budynek lub lokal, a wszystkie podane w nim informacje muszą do siebie pasować. Dokument ma być zrozumiały, możliwy do sprawdzenia i oparty na prawidłowo dobranych danych.
| Potrzebujesz świadectwa energetycznego? Nasza firma sporządza świadectwa charakterystyki energetycznej dla budynków i lokali. Dbamy o właściwy dobór dokumentu, czytelny opis danych technicznych oraz spójność wskaźników, dzięki czemu klient otrzymuje gotowe i przejrzyste opracowanie. |
Poniższe zestawienie porządkuje 30 punktów z wykazu CRCEB w sześć grup. Jest to podział redakcyjny, który ułatwia zrozumienie materiału. Nie jest to statystyka pokazująca, które błędy występują najczęściej.
Tabela 1. Prosty podział 30 nieprawidłowości opisanych w wykazie CRCEB.
Kupujesz lub sprzedajesz nieruchomość?
Uniknij kosztownych błędów! W 60 sekund odpowiedz na 5 prostych pytań, a my powiemy Ci, na co uważać!
| Obszar | Punkty wykazu | Na czym polega problem? | Co warto sprawdzić? |
| Wzór i dane podstawowe | 1-5, 11-12 | Niewłaściwy formularz, błędna funkcja budynku, rok remontu zamiast roku oddania, zła liczba kondygnacji lub niepełny podział powierzchni. | Czy dokument dotyczy całego budynku czy tylko jego części i czy wszystkie dane opisują ten sam zakres? |
| Af, geometria i strefy | 6, 13-15 | Błędna powierzchnia ogrzewana, pomijanie pomieszczeń oraz nieprawidłowe temperatury wewnętrzne. | Czy powierzchnie są wyjaśnione, a pomieszczenia o różnych temperaturach właściwie ujęte? |
| Przegrody i współczynnik U | 16-21 | Zbyt krótki opis ścian, dachu, stropów, okien i drzwi albo niewłaściwe wartości U. | Czy podano warstwy, grubości, materiały oraz właściwe wartości dla całego wyrobu? |
| Nośniki energii, EP i wi | 7-10 | Opis źródła energii nie pasuje do tabel albo zastosowano niewłaściwy współczynnik wi. | Czy nośniki są zgodne z instalacją, a wi pochodzi z odpowiedniego źródła danych? |
| Systemy techniczne | 22-27 | Niespójne lub zawyżone sprawności, błędny opis węzła, pominięta energia pomocnicza. | Czy sposób wytwarzania, przesyłu, akumulacji i regulacji tworzy logiczną całość? |
| CWU, oświetlenie, zalecenia | 28-30 | Błędne obliczenia ciepłej wody, liczenie oświetlenia w mieszkaniu albo przypadkowe zalecenia. | Czy CWU policzono właściwą metodą, wpisano „nie dotyczy” dla oświetlenia i podano sensowne rekomendacje? |
Wykres 1. Liczba punktów przypisanych do poszczególnych grup tematycznych.Poniżej omawiamy wszystkie 30 nieprawidłowości wskazanych przez CRCEB. Każdy punkt pokazuje, jakie dane i obliczenia wymagają szczególnej uwagi podczas sporządzania świadectwa charakterystyki energetycznej.
Świadectwo dla całego budynku nie może być sporządzone na wzorze przeznaczonym dla lokalu lub innej części budynku. Na początku trzeba więc jednoznacznie ustalić zakres dokumentu.
Jeżeli budynek ma kilka funkcji, należy wskazać tę, która zajmuje największą część powierzchni. Pozostałe funkcje warto opisać procentowo, na przykład 90% mieszkalna i 10% usługowa.
Dla budynku o kilku funkcjach nie można po prostu wybrać jednego limitu EP. Wymaganie trzeba wyznaczyć z uwzględnieniem udziału poszczególnych części.
Nie każdy urząd, biuro lub obiekt użyteczności publicznej spełnia warunki szczególnej kategorii budynków o powierzchni ponad 250 m², w których obsługuje się interesantów.
Rok termomodernizacji nie jest rokiem oddania budynku do użytkowania. Gdy historia obiektu wymaga wyjaśnienia, można dodać stosowną informację w opisie.
W świadectwie mieszkania podaje się liczbę kondygnacji ocenianej części. Lokal jednopoziomowy ma jedną kondygnację, nawet jeżeli znajduje się w wysokim bloku.
W opisie nie wolno pomijać części usługowej, technicznej lub innej powierzchni, jeżeli faktycznie występuje w ocenianym zakresie.
Taka sytuacja nie zawsze oznacza błąd. Af obejmuje powierzchnię ogrzewaną lub chłodzoną i może uwzględniać komunikację, powierzchnie pomocnicze albo fragmenty pod skosami liczone inaczej niż powierzchnia użytkowa.
Różnica musi być jednak logicznie wyjaśniona.
Pomieszczenie może należeć do przestrzeni ogrzewanej także wtedy, gdy nie ma osobnego grzejnika, ale utrzymuje się w nim wymagana temperatura dzięki przepływowi ciepła z sąsiednich pomieszczeń.
Temperatury powinny odpowiadać funkcji pomieszczeń. Jeżeli w sąsiadujących przestrzeniach różnica jest większa niż 4 K, trzeba prawidłowo podzielić je na strefy.
Nie wystarczy przyjąć 20°C dla wszystkich pomieszczeń. W przykładzie CRCEB pokoje mają 20°C, a łazienka 24°C, dlatego wynik dla części budynku uwzględnia oba poziomy temperatur.
Siedem kroków porządkujących przygotowanie świadectwa energetycznego.Sformułowanie „konstrukcja tradycyjna” nie wystarcza. W świadectwie należy wskazać, z czego wykonano ściany, stropy i dach.
W kolumnie z wartością wymaganą należy stosować wymagania obowiązujące w dniu sporządzenia świadectwa, a nie w dniu projektowania lub budowy obiektu.
Sama nazwa „ściana zewnętrzna” jest zbyt ogólna. Poprawny opis obejmuje materiały, grubości warstw i współczynniki przewodzenia ciepła λ.
Trzeba uwzględnić każdą przegrodę oddzielającą ocenianą strefę od przestrzeni o innej temperaturze, na przykład ścianę między mieszkaniem a klatką schodową.
Jeżeli przepisy nie określają wymaganego U dla danej przegrody, należy użyć jednoznacznego zapisu „bez wymagań”. Zero sugerowałoby nierealny brak przenikania ciepła.
Wartość z ramki szyby dotyczy zwykle samego pakietu szybowego, a nie całego okna. Wartość dla okna powinna obejmować także ramę i wynikać z dokumentów producenta lub rzetelnie przyjętych parametrów konstrukcji.
Jeżeli w opisie widnieje kocioł gazowy, a tabela wskazuje inny nośnik, dokument jest niespójny. Każdy system musi mieć ten sam nośnik w opisie i obliczeniach.
Ciepło dostarczane z sieci nie powinno być traktowane jak paliwo spalane bezpośrednio w budynku. Zła klasyfikacja prowadzi do zastosowania niewłaściwego wi.
Gdy system korzysta z kilku źródeł lub nośników, każdy z nich należy uwzględnić osobno wraz z odpowiednią ilością i współczynnikiem.
Wartość z tabeli metodologii jest rozwiązaniem zastępczym. Jeżeli dostawca energii publikuje aktualny wi dla konkretnej sieci, należy korzystać z tej informacji. Liczb ze wzoru nie wolno kopiować automatycznie do nowego świadectwa.
Nie można stosować sprawności kotła węglowego, jeżeli budynek jest zasilany z węzła ciepłowniczego. Nazwa urządzenia i przyjęta sprawność muszą do siebie pasować.
Opis ogrzewania i ciepłej wody nie powinien sugerować dwóch oddzielnych urządzeń, jeżeli zastosowano jeden węzeł dwufunkcyjny.
Nie należy zakładać korzystnych warunków pracy instalacji bez technicznego uzasadnienia. Znaczenie ma między innymi położenie przewodów, izolacja oraz sposób sterowania.
Parametr z reklamy lub karty produktu nie zawsze opisuje pracę urządzenia w całym sezonie. Dla kotła kondensacyjnego przykład wskazuje około 0,94 zamiast maksymalnej wartości 1,06. Dla pompy ciepła należy stosować SCOP, a nie pojedynczy COP.
Kominek używany okazjonalnie nie powinien otrzymywać znacznego udziału w ogrzewaniu, jeżeli podstawowy system sam pokrywa całe zapotrzebowanie.
Prąd zużywany przez pompy, wentylatory i inne urządzenia wspomagające również wpływa na wynik. W przypadku lokalu uwzględnia się odpowiednią część energii urządzeń wspólnych.
Wykaz wskazuje na konieczność stosowania właściwego wzoru metodologicznego. Zapotrzebowanie odnosi się do m² powierzchni Af, a temperatura ciepłej wody w punkcie poboru wynosi w obliczeniu 55°C.
Dla budynku mieszkalnego i mieszkania nie wyznacza się EK ani EP dla wbudowanego oświetlenia. Najbardziej czytelny zapis to „nie dotyczy”.
Rekomendacje muszą być wykonalne technicznie i mieć sens ekonomiczny. Nie powinny być przypadkowe, symboliczne ani prowadzić do zastosowania mniej sprawnego rozwiązania.
Tabela 2. Przykłady zapisów, które mogą prowadzić do niejasności, oraz ich czytelniejsze odpowiedniki.
| Częsty błąd | Dlaczego jest mylący? | Lepszy sposób |
| Budynek na wzorze dla części budynku | Dokument formalnie opisuje inny zakres niż oceniany obiekt. | Wybrać formularz odpowiadający całemu budynkowi albo jego części. |
| Rok termomodernizacji jako rok oddania | Remont nie zmienia historycznej daty oddania do użytkowania. | Wpisać rok oddania, a modernizację wyjaśnić w dodatkowym opisie. |
| Wymagane U = 0,00 | Zero oznaczałoby przegrodę bez strat ciepła. | Wpisać „bez wymagań”, gdy przepisy nie podają limitu. |
| U okna odczytane z ramki szyby | To zwykle parametr szyby, a nie całego okna z ramą. | Zastosować wartość dla całego wyrobu albo wiarygodnie ustalony parametr. |
| COP pompy ciepła jako sprawność sezonowa | COP dotyczy jednego punktu pracy. | Użyć SCOP właściwego dla warunków pracy i strefy klimatycznej. |
| „Brak oświetlenia” w mieszkaniu | Sugeruje, że instalacji fizycznie nie ma. | Wpisać „nie dotyczy”, ponieważ tego składnika nie wyznacza się. |
Wzór świadectwa dla domu jednorodzinnego i wzór dla mieszkania mają podobny układ, jednak odnoszą się do innego zakresu nieruchomości. W przypadku domu oceniany jest cały budynek, natomiast przy mieszkaniu dokument obejmuje konkretny lokal oraz te elementy budynku i instalacji wspólnych, które wpływają na jego charakterystykę energetyczną.
Tabela 3. Poniższe zestawienie przedstawia pełny zakres najważniejszych rubryk obu wzorów CRCEB.
| Część świadectwa | Dom jednorodzinny – świadectwo budynku | Mieszkanie w bloku – świadectwo części budynku |
| Zakres oceny | Oceniany budynek | Oceniana część budynku, czyli konkretny lokal |
| Rodzaj budynku | Np. budynek mieszkalny | Np. budynek mieszkalny |
| Przeznaczenie budynku | Jednorodzinny | Wielorodzinny |
| Adres | Adres całego budynku | Adres budynku wraz z numerem mieszkania |
| Informacja dotycząca art. 3 ust. 2 ustawy | Oznaczenie „tak” albo „nie” | Oznaczenie „tak” albo „nie” |
| Rok oddania do użytkowania | Rok oddania domu do użytkowania | Rok oddania do użytkowania budynku, w którym znajduje się lokal |
| Metoda wyznaczania charakterystyki energetycznej | Metoda obliczeniowa albo zużyciowa | Metoda obliczeniowa albo zużyciowa |
| Powierzchnia Af | Powierzchnia pomieszczeń ogrzewanych lub chłodzonych w całym domu | Powierzchnia ogrzewana lub chłodzona w obrębie lokalu |
| Powierzchnia użytkowa | Powierzchnia użytkowa całego budynku | Powierzchnia użytkowa mieszkania |
| Termin ważności | Data, do której świadectwo pozostaje ważne | Data, do której świadectwo pozostaje ważne |
| Stacja meteorologiczna | Stacja właściwa dla położenia domu | Stacja właściwa dla położenia budynku z lokalem |
| Wskaźniki EU, EK i EP | Wartości obliczone dla całego domu | Wartości obliczone dla konkretnego mieszkania |
| Emisja CO₂ i udział OZE | Wyniki odnoszące się do całego budynku | Wyniki odnoszące się do ocenianego lokalu |
| Porównanie z wymaganiami dla nowego budynku | Wzór zawiera dodatkową kolumnę z wymaganiem wynikającym z przepisów techniczno-budowlanych | We wzorze części budynku nie ma osobnej kolumny z takim porównaniem |
| Roczne zużycie nośników energii | Nośniki wykorzystywane przez systemy całego domu, np. gaz i energia elektryczna | Nośniki przypisane do lokalu, np. ciepło sieciowe oraz energia elektryczna |
| Systemy objęte zużyciem energii | Ogrzewanie, ciepła woda użytkowa, chłodzenie i – gdy ma zastosowanie – oświetlenie wbudowane | Te same systemy, ale w zakresie dotyczącym mieszkania |
| Liczba kondygnacji | Liczba kondygnacji całego domu | Liczba kondygnacji ocenianego lokalu, a nie całego bloku |
| Kubatura | Kubatura całego budynku | Kubatura mieszkania |
| Kubatura o regulowanej temperaturze | Ogrzewana lub chłodzona kubatura domu | Ogrzewana lub chłodzona kubatura lokalu |
| Podział powierzchni użytkowej | Podział powierzchni całego domu według funkcji | Podział powierzchni w obrębie mieszkania |
| Temperatury wewnętrzne | Temperatury przyjęte dla stref domu, np. pokoi i łazienek | Temperatury przyjęte dla pomieszczeń lub stref w lokalu |
| Rodzaj konstrukcji | Opis konstrukcji ścian, stropów, dachu i innych elementów budynku | Opis konstrukcji budynku mającej znaczenie dla ocenianego mieszkania |
| Przegrody | Dach, ściany zewnętrzne, podłoga na gruncie, stropy, okna i drzwi | Okna, drzwi lokalowe, ściany zewnętrzne, stropy oraz ściany oddzielające lokal od klatki schodowej lub innych mieszkań |
| Opis przegród | Materiały, grubości warstw, współczynniki λ oraz wartości U | Te same dane, ale tylko dla przegród istotnych dla bilansu energetycznego lokalu |
| Współczynniki U | Wartość uzyskana i wartość wymagana dla przegród domu | Wartość uzyskana i wymagana dla przegród dotyczących mieszkania |
| System ogrzewania | Opis źródła ciepła, przesyłu, akumulacji, regulacji i sprawności instalacji w domu | Opis systemu zasilającego lokal, często będącego częścią instalacji wspólnej budynku |
| System przygotowania ciepłej wody | Źródło, sposób przesyłu, zasobnik i sprawności systemu | Parametry systemu przygotowującego ciepłą wodę dla lokalu |
| System chłodzenia | Opisywany, gdy występuje w budynku | Opisywany, gdy występuje w mieszkaniu lub obsługuje ocenianą część |
| Wentylacja | Rodzaj wentylacji i przyjęte strumienie powietrza dla domu | Rodzaj wentylacji i strumienie powietrza dotyczące mieszkania |
| Oświetlenie wbudowane | W budynku mieszkalnym zwykle pojawia się zapis „nie dotyczy” | W lokalu mieszkalnym również stosuje się zapis „nie dotyczy” |
| Inne istotne dane | Informacje o nietypowej konstrukcji, zabudowie, powierzchni Af lub zastosowanych rozwiązaniach | Położenie lokalu, kondygnacja, lokal narożny, sąsiedztwo klatki schodowej, wykonane ocieplenie oraz dane o sieci ciepłowniczej |
| Szczegółowe zestawienie EU | Podział energii użytkowej na ogrzewanie i wentylację, ciepłą wodę, chłodzenie oraz sumę | Analogiczny podział odnoszący się do mieszkania |
| Szczegółowe zestawienie EK | Energia końcowa rozpisana według nośników oraz obsługiwanych systemów | Energia końcowa przypisana lokalowi, także z uwzględnieniem systemów wspólnych |
| Szczegółowe zestawienie EP | Energia pierwotna według nośników i systemów całego budynku | Energia pierwotna obliczona dla ocenianej części budynku |
| Zalecenia modernizacyjne | Zalecenia dotyczące przegród i instalacji całego domu | Zalecenia dotyczące lokalu oraz elementów wspólnych, np. ścian zewnętrznych, pionów lub instalacji centralnego ogrzewania |
| Dane osoby sporządzającej | Imię i nazwisko, numer wpisu do wykazu, data i podpis | Taki sam zakres danych |
| Oświadczenie | Potwierdzenie wygenerowania dokumentu z centralnego rejestru | Takie samo oświadczenie |
Zobacz wzór prawidłowo przygotowanego świadectwa energetycznego dla budynku jednorodzinnego.
Zobacz wzór prawidłowo przygotowanego świadectwa energetycznego dla lokalu w budynku mieszkalnym.
EU - energia użytkowa
EU pokazuje ilość energii potrzebnej do zapewnienia określonych warunków w budynku, zanim uwzględni się sprawność instalacji. W uproszczeniu informuje o potrzebach samego budynku wynikających między innymi z jego przegród, wentylacji i sposobu użytkowania.
EK - energia końcowa
EK uwzględnia straty występujące w systemach technicznych. To ilość energii, którą trzeba dostarczyć do budynku dla ogrzewania, ciepłej wody, chłodzenia i - tam, gdzie ma zastosowanie - oświetlenia. Na wynik wpływa więc zarówno budynek, jak i sprawność instalacji.
EP - nieodnawialna energia pierwotna
EP uwzględnia dodatkowo nakład potrzebny do wytworzenia i dostarczenia nośników energii. Dlatego duże znaczenie ma prawidłowy współczynnik wi. Dwa budynki o podobnym EK mogą mieć różne EP, jeżeli korzystają z innych źródeł energii.
Wykres 2. Porównanie wskaźników EU, EK i EP w dwóch przykładowych dokumentach.| Jak czytać wykres? Wyższa lub niższa wartość w jednym z dwóch przykładów nie oznacza automatycznie, że jeden dokument jest „lepszy”. Budynki różnią się wiekiem, konstrukcją, powierzchnią i instalacjami. Wzory służą do pokazania sposobu wypełniania, a nie do ustalania typowego wyniku. |
Pole „Inne istotne dane” służy do wyjaśnienia informacji, których nie da się jednoznacznie przedstawić w standardowych tabelach formularza. Może zawierać opis nietypowej konstrukcji, sposobu wyznaczenia powierzchni Af, położenia lokalu albo źródła danych przyjętych do obliczeń.
W przykładowym świadectwie domu jednorodzinnego wskazano, że do powierzchni pomieszczeń o regulowanej temperaturze włączono również powierzchnię komunikacji i powierzchnię pomocniczą pod skosami. Taka informacja wyjaśnia, dlaczego powierzchnia Af jest większa od powierzchni użytkowej i pozwala uniknąć podejrzenia, że wartości wpisano nieprawidłowo.
W świadectwie mieszkania opisano natomiast położenie lokalu na kondygnacji, jego narożne usytuowanie, sąsiedztwo klatki schodowej, wykonane ocieplenie budynku oraz źródło współczynnika wi dla ciepła sieciowego. Dane te mają znaczenie dla obliczeń, chociaż nie mieszczą się w pozostałych rubrykach formularza.
Dobrze uzupełniona sekcja „Inne istotne dane” nie powinna powtarzać informacji z wcześniejszych tabel. Jej zadaniem jest uzasadnienie przyjętych założeń oraz wyjaśnienie cech budynku lub lokalu, które mogą mieć wpływ na końcowy wynik świadectwa.
Końcowa część świadectwa zawiera zalecenia dotyczące możliwej poprawy charakterystyki energetycznej. Ich zakres zależy od rodzaju ocenianej nieruchomości i jej rzeczywistego stanu technicznego.
W przypadku domu jednorodzinnego zalecenia mogą dotyczyć między innymi ocieplenia przegród, wymiany źródła ciepła, modernizacji instalacji, montażu paneli fotowoltaicznych albo poprawy sposobu przygotowania ciepłej wody. Właściciel domu zazwyczaj może samodzielnie zdecydować o wykonaniu takich prac.
W świadectwie mieszkania część rekomendacji może dotyczyć elementów należących bezpośrednio do właściciela lokalu, na przykład wymiany okien. Inne mogą obejmować części wspólne budynku, takie jak elewacja, piony centralnego ogrzewania, instalacja ciepłej wody lub węzeł cieplny. Ich realizacja wymaga wówczas decyzji wspólnoty mieszkaniowej, spółdzielni albo zarządcy.
Zalecenie zapisane w świadectwie nie oznacza automatycznie obowiązku przeprowadzenia remontu. Powinno jednak wskazywać rozwiązanie technicznie możliwe, związane z rzeczywistym problemem budynku i uzasadnione z punktu widzenia poprawy jego charakterystyki energetycznej.
Uaktualniony wykaz CRCEB pokazuje, że prawidłowe świadectwo wymaga spójnego połączenia danych o powierzchni, konstrukcji, przegrodach, systemach technicznych i nośnikach energii. Każda wartość powinna wynikać z danych właściwych dla ocenianego budynku lub lokalu, a przykładowe wzory należy traktować jako wskazówkę dotyczącą sposobu opracowania dokumentu, nie jako gotowy schemat do kopiowania.
Dobrze przygotowane świadectwo pozwala właścicielowi, kupującemu lub najemcy lepiej ocenić zapotrzebowanie nieruchomości na energię i zrozumieć, co wpływa na wskaźniki EU, EK i EP. Jednocześnie ogranicza ryzyko niejasności wynikających z niepełnych opisów, błędnych założeń lub niespójnych danych.
Jeżeli potrzebujesz świadectwa charakterystyki energetycznej dla domu, mieszkania, lokalu użytkowego lub innego budynku, możesz powierzyć jego sporządzenie naszej firmie. Zapraszamy do kontaktu.
W nowym podcascie rozmawiamy o świadectwach energetycznych. Zapraszamy do odsłuchu.
Dowiedz się i kliknij!
Działamy na terenie całej Polski.
Możemy wykonać odbiór mieszkania w dowolnym terminie.
Audyty wykonują przeszkoleni inżynierowie i inspektorzy.
Ustandaryzowane odbiory mieszkań według sprawdzonego schematu.
Doświadczenie z setek audytów technicznych i prawnych w jednym miejscu.
Posłuchaj rady!
797 014 014
Rezerwuj usługę
