Czyste Powietrze w zapaści. Dlaczego Polacy składają coraz mniej wniosków?

Program Czyste Powietrze nie został zamknięty i nadal dysponuje znacznym budżetem. Dane potwierdzają jednak głęboki kryzys zainteresowania jego nową odsłoną. Polacy składają wielokrotnie mniej wniosków niż przed zawieszeniem naboru pod koniec 2024 r.

Określenie „zapaść” jest uzasadnione w odniesieniu do liczby nowych wniosków, ale nie powinno być automatycznie przenoszone na wszystkie elementy programu. Fundusze nadal podpisują umowy i wypłacają dotacje wynikające również ze starszych naborów. Problemem jest przede wszystkim wyraźnie mniejsza liczba gospodarstw rozpoczynających obecnie proces termomodernizacji.

Ile wniosków wpływa do programu Czyste Powietrze?

Najbardziej miarodajne jest porównanie takich samych okresów. Od 31 marca do 30 czerwca:

• w 2023 r. złożono 54 109 wniosków,
• w 2024 r. złożono 78 326 wniosków,
• w 2025 r. złożono tylko 11 160 wniosków.

Oznacza to spadek o około 85,8% względem analogicznego okresu 2024 r. Wynik był przeszło siedmiokrotnie niższy niż rok wcześniej. Dane zostały zebrane przez Polski Alarm Smogowy na podstawie informacji NFOŚiGW. Polski Alarm Smogowy – raport o liczbie wniosków.

W skali całego 2025 r. do programu wpłynęło około 55 tys. wniosków. Dla porównania w rekordowym 2024 r. było ich ponad 270 tys. Trzeba jednak uwzględnić, że przez pierwsze trzy miesiące 2025 r. nabór pozostawał zawieszony. Porównanie pełnych lat pokazuje skalę problemu, ale nie jest tak precyzyjne jak zestawienie identycznych okresów.

Czy liczba wniosków nadal spada?

Nie można powiedzieć, że maleje nieprzerwanie z każdym kolejnym tygodniem. W pierwszych miesiącach 2026 r. tygodniowe wyniki często nie przekraczały tysiąca. Przykładowo między 17 a 23 stycznia złożono 644 wnioski, a w pierwszym pełnym tygodniu kwietnia – 697.

W okresie 25–31 lipca 2026 r. do programu wpłynęły już 1 083 wnioski. To poprawa względem najsłabszych tygodni, ale nadal poziom znacznie niższy od wyników osiąganych przed reformą. Najnowsze statystyki można sprawdzać na oficjalnej stronie programu Czyste Powietrze oraz w Barometrze Polskiego Alarmu Smogowego.

Bardziej precyzyjne będzie więc stwierdzenie, że liczba wniosków utrzymuje się na bardzo niskim poziomie, a nie że w każdym tygodniu jest coraz mniejsza.

Dlaczego Polacy składają mniej wniosków?

Czteromiesięczna przerwa przerwała ciągłość programu

Nabór wstrzymano 28 listopada 2024 r., a wznowiono 31 marca 2025 r. Powodem reformy miały być między innymi nadużycia wykonawców, zawyżanie kosztów, nieprawidłowości w prefinansowaniu oraz niewystarczająca ochrona beneficjentów.

Uszczelnienie zasad było potrzebne. Problem polegał na tym, że kilkumiesięczna przerwa przerwała przygotowywane inwestycje i osłabiła sieć współpracujących firm, audytorów, doradców oraz gmin. Część właścicieli domów przełożyła remont, wybrała inną formę finansowania albo całkowicie z niego zrezygnowała.

NFOŚiGW oficjalnie wskazywał, że zawieszenie naboru było związane z koniecznością ograniczenia nadużyć ze strony firm wykonawczych. NFOŚiGW – wyjaśnienia dotyczące reformy programu.

Program stracił część społecznego zaufania

Informacje o opóźnionych wypłatach, nieuczciwych wykonawcach, kontrolach i nakazach zwrotu dotacji zwiększyły ostrożność potencjalnych beneficjentów.

Z punktu widzenia właściciela domu problem jest poważny: to beneficjent odpowiada przed funduszem za prawidłowość inwestycji, nawet jeśli jej wykonanie powierzył zewnętrznej firmie. Ewentualne błędy w dokumentacji lub niezgodność prac z umową mogą oznaczać zmniejszenie dofinansowania, a w skrajnych przypadkach obowiązek zwrotu pieniędzy.

W efekcie część osób obawia się, że zamiast pomocy finansowej otrzyma wieloletni problem prawny lub finansowy.

Nowa wersja programu jest bardziej skomplikowana

Reforma wprowadziła rozwiązania mające chronić pieniądze publiczne i samych beneficjentów. Należą do nich między innymi:

• obowiązkowy audyt energetyczny,
• dokument podsumowujący audyt,
• świadectwo charakterystyki energetycznej po inwestycji,
• limity kosztów kwalifikowanych,
• obowiązkowy operator przy najwyższym poziomie dotacji i prefinansowaniu,
• zasada „jeden beneficjent – jeden budynek”,
• dokładniejsze sprawdzanie własności nieruchomości,
• weryfikacja urządzeń i materiałów.

Każdy z tych mechanizmów ma uzasadnienie. Łącznie tworzą jednak dłuższą i trudniejszą ścieżkę niż w starszych odsłonach programu.

W badaniu przeprowadzonym w czerwcu 2026 r. wśród 1469 gmin aż 82% respondentów zauważyło spadek zainteresowania programem. Procedury za zbyt skomplikowane dla mieszkańców uznało 44% gmin, natomiast tylko 21% oceniło je jako proste. Polski Alarm Smogowy – badanie niemal 1500 gmin.

Najważniejsze bariery w składaniu wniosków

Problem z finansowaniem inwestycji

Prefinansowanie może wynosić do 35% przyznanej dotacji. Rozwiązanie jest dostępne w podwyższonym i najwyższym poziomie dofinansowania, ale wymaga udziału operatora. Czyste Powietrze – informacje o operatorach.

Zaliczka nie oznacza jednak, że beneficjent nie potrzebuje własnych pieniędzy. Trzeba pokryć:

• część kosztów nieobjętą dotacją,
• wydatki przekraczające limity programu,
• koszty niekwalifikowane,
• różnicę pomiędzy zaliczką a kolejną wypłatą.

Dla gospodarstwa domowego bez oszczędności lub zdolności kredytowej kompleksowa termomodernizacja może pozostać niedostępna nawet przy wysokim poziomie dotacji. Ten problem szczególnie dotyka osób, do których program teoretycznie powinien być najmocniej skierowany.

Czy obowiązkowy audyt energetyczny zniechęca do programu?

Audyt może być jednocześnie potrzebnym zabezpieczeniem i barierą wejścia. Pozwala ustalić, czy najpierw należy ocieplić dach, wymienić okna, zmodernizować instalację grzewczą czy zmienić źródło ciepła. Zmniejsza ryzyko zakupu przewymiarowanej pompy ciepła albo wykonania prac, które nie przyniosą oczekiwanych oszczędności.

Problem pojawia się, gdy właściciel domu musi ponieść koszt analizy jeszcze przed uzyskaniem pewności, że spełni wszystkie warunki programu i otrzyma dotację.

Przed zamówieniem audytu warto więc:

• Wstępnie sprawdzić kryteria dochodowe i własnościowe.
• Skontaktować się z operatorem albo gminnym punktem konsultacyjnym.
• Ustalić, czy budynek kwalifikuje się do programu.
• Dopiero następnie zlecić wykonanie dokumentacji.

Wykonujemy audyty energetyczne, które pomagają określić wymagany zakres modernizacji i przygotować dane potrzebne do ubiegania się o dofinansowanie. Sam audyt nie gwarantuje jednak przyznania dotacji – ostateczna decyzja należy do właściwego WFOŚiGW.

Jak powstał obecny kryzys programu?

Czy program Czyste Powietrze rzeczywiście jest w zapaści?

Odpowiedź zależy od analizowanego wskaźnika.

Liczba nowych wniosków – tak, występuje głęboki kryzys

Porównanie analogicznych okresów pokazuje spadek przekraczający 85%. W tym znaczeniu określenie „zapaść” znajduje potwierdzenie w danych.

Podpisywanie umów – proces nadal trwa

Według informacji NFOŚiGW przedstawionych przy zmianach z 20 lipca 2026 r. w nowej odsłonie programu przyjęto do tego momentu około 70 tys. wniosków i podpisano 53 tys. umów na około 3,3 mld zł.

Finansowanie – program nadal dysponuje środkami

Aktualna odsłona ma budżet wynoszący 10 mld zł, pochodzący z Funduszu Modernizacyjnego. Niska liczba wniosków nie wynika więc wyłącznie z braku pieniędzy przeznaczonych na nowe dotacje. NFOŚiGW – dane i zmiany od 20 lipca 2026 r..

Wypłaty – nie należy ich utożsamiać z nowymi wnioskami

Wypłacane obecnie środki mogą dotyczyć umów zawartych wiele miesięcy wcześniej. Wysoka wartość wypłat nie musi oznaczać dużego zainteresowania aktualnym naborem. Z kolei mała liczba nowych wniosków nie oznacza automatycznie, że starsze zobowiązania nie są realizowane.

Co zmieniło się 20 lipca 2026 r.?

W odpowiedzi na problemy programu wprowadzono kolejny pakiet zmian. Najważniejsze rozwiązania obejmują:

• podwyższenie o 10% maksymalnych kwot dotacji na wybrane prace termomodernizacyjne,
• wydłużenie ze 120 do 180 dni terminu realizacji prac objętych zaliczką,
• nowe wyjątki od zasady trzyletniego okresu własności,
• możliwość zastosowania rocznego okresu własności w określonych przypadkach,
• uproszczenie potwierdzania wykonania części prac,
• możliwość przygotowania roboczej wersji wniosku przed przekazaniem go operatorowi,
• doprecyzowanie zasad korzystania z listy zielonych urządzeń i materiałów.

Nadal obowiązują audyt energetyczny, świadectwo charakterystyki energetycznej, limity kosztów, system operatorów i zasada „jeden beneficjent – jeden budynek”. Ministerstwo Klimatu i Środowiska – zmiany obowiązujące od 20 lipca 2026 r..

Czy najnowsze zmiany zwiększą liczbę wniosków?

Na jednoznaczną ocenę jest jeszcze za wcześnie. Pierwsze dostępne dane po zmianach pokazują ponad tysiąc wniosków tygodniowo, ale kilka tygodni nie wystarcza do potwierdzenia trwałego odwrócenia trendu.

Na wynik mogą dodatkowo wpływać:

• sezonowość prac budowlanych,
• kampanie informacyjne,
• oczekiwanie mieszkańców na nowe zasady,
• tempo działania operatorów,
• dostępność audytorów i wykonawców,
• terminy wprowadzenia zmian w Generatorze Wniosków o Dofinansowanie.

Dopiero porównanie kilku kolejnych miesięcy z analogicznym okresem wcześniejszych lat pozwoli ocenić, czy program faktycznie odzyskuje zainteresowanie.

Co mogłoby odbudować popularność Czystego Powietrza?

Samo zwiększenie maksymalnej dotacji może nie wystarczyć. Potrzebne są również rozwiązania, które upraszczają wejście do programu.

Najważniejsze działania to:

• jednolita interpretacja zasad przez wszystkie WFOŚiGW,
• łatwy kalkulator wstępnej kwalifikacji,
• szybka informacja, czy budynek i właściciel spełniają kryteria,
• dofinansowanie lub bon na audyt przed właściwym wnioskiem,
• większa dostępność operatorów,
• przewidywalne terminy oceny dokumentów i wypłat,
• skuteczniejsza ochrona osób poszkodowanych przez wykonawców,
• stabilne zasady obowiązujące przez dłuższy czas,
• aktywne docieranie do gospodarstw o najniższych dochodach.

Program powinien jednocześnie chronić beneficjenta przed nieuczciwą firmą i nie przenosić na niego całego ryzyka inwestycji.

Potrzebujesz przeprowadzić audyt energetyczny Twojej nieruchomości?

Zamów fachową pomoc specjalisty z Pewny Lokal!

• Nie da się sprawdzić mieszkania lub domu bez profesjonalnego, atestowanego (i drogiego!) sprzętu pomiarowego oraz znajomości norm.
• Audyt energetyczny pozwala uzyskać dofinansowanie na termomodernizację budynku.
• Specjaliści Pewnego Lokalu przeprowadzą rzetelny audyt energetyczny budynku. Gwarantujemy.

Gwarancja wyłapania niedociągnięć.
Doświadczeni inżynierowie.
Duża dyspozycyjność.

Zamów audyt

Potrzebujesz audytu energetycznego?

Zamów online

Karol, główny inżynier Pewny Lokal

Autor
Ewa Kosmalska

Pośredniczka nieruchomości wyspecjalizowana w inwestycjach w grunty, w których widzi ogromny potencjał. Niedawno ukończyła podyplomowe studia z zakresu zagospodarowania przestrzennego. Wie, gdzie szukać informacji o działkach zarówno inwestycyjnych, jak i na użytek prywatny. Pośredniczy w sprzedaży mieszkań i domów. W wolnych chwilach uczy się serbskiego.