Artykuł przybliża nowoczesną metodykę obliczania projektowego obciążenia cieplnego wg normy PN-EN 12831:2006, wskazując na kluczowe różnice względem starych przepisów oraz wpływ na jakość audytu energetycznego.
Współczesny audyt energetyczny wymaga rzetelnego podejścia do obliczeń mocy potrzebnej do zapewnienia komfortu cieplnego w budynku. Od czerwca 2006 roku, kiedy to zatwierdzono normę PN-EN 12831:2006 (będącą tłumaczeniem europejskiej normy EN 12831:2003), podejście do szacowania strat ciepła uległo radykalnej zmianie. Audytorzy nie mówią już jedynie o modyfikacji starych obliczeń – mamy do czynienia z kompletnie nową metodyką, która pozwala precyzyjniej dobrać źródła ciepła oraz grzejniki w budynkach.
Norma PN-EN 12831:2006 definiuje sposób obliczania obciążenia cieplnego dla dwóch głównych celów: doboru grzejników (w poszczególnych pomieszczeniach) oraz doboru źródła ciepła (dla całego budynku). Metoda ta ma zastosowanie w tzw. przypadkach podstawowych, czyli budynkach o wysokości pomieszczeń do 5 metrów, przy założeniu, że system grzewczy pracuje w warunkach projektowych, dążąc do stanu ustalonego.
Obejrzyj rozmowę naszych pracowników o termowizji.
Co istotne, audytorzy otrzymali również instrukcje dla przypadków szczególnych, takich jak pomieszczenia o dużej wysokości (powyżej 5 m) czy budynki, w których występuje znaczna różnica między temperaturą powietrza a średnią temperaturą promieniowania ścian.

Proces obliczeniowy zgodnie z nową normą jest ściśle ustrukturyzowany. Audytor musi wykonać następujące czynności:
Jedną z najistotniejszych zmian, jakie wprowadziła norma PN-EN 12831, jest zastąpienie obliczeniowej temperatury powietrza pojęciem „projektowej temperatury wewnętrznej”. W praktyce audytorskiej oznacza to przejście na temperaturę operacyjną. Jest ona średnią arytmetyczną z wartości temperatury powietrza oraz średniej temperatury promieniowania ścian w centralnym miejscu pomieszczenia (na wysokości od 0,6 do 1,6 m).
Taka zmiana odzwierciedla postęp w izolacyjności budynków – w dobrze ocieplonych obiektach różnice między temperaturą powietrza a ścian są niewielkie, co czyni temperaturę operacyjną znacznie bardziej wiarygodnym wskaźnikiem komfortu cieplnego.
Kluczową różnicą w nowej metodologii jest uwzględnienie strat ciepła do sąsiednich jednostek mieszkalnych (lokali). W przeszłości, w audytach przyjmowano temperaturę +20°C w obu sąsiadujących pokojach, co oznaczało zerowe straty energii na styku przegród wewnętrznych.
Dzisiaj podejście to jest nieadekwatne. W dobie indywidualnego rozliczania kosztów ogrzewania, użytkownicy często obniżają temperaturę w swoich lokalach w czasie nieobecności, a niektóre mieszkania mogą stać nieużywane przez dłuższy czas. W efekcie między sąsiadującymi lokalami powstaje różnica temperatur. Choć ściany wewnętrzne rzadko są izolowane, generują one znaczne straty ciepła. Audytorzy muszą teraz brać to pod uwagę, co często prowadzi do rekomendacji izolacji przegród między lokalami – zwłaszcza materiałami mającymi również właściwości akustyczne.
Tabela: Projektowa temperatura zewnętrzna w zależności od strefy klimatycznej
Strefa klimatyczna | Projektowa temp. zewnętrzna [°C] | Średnia roczna temp. zewnętrzna [°C] |
I | -16 | 7,7 |
II | -18 | 7,9 |
III | -20 | 7,6 |
IV | -22 | 6,9 |
V | -24 | 5,5 |
Sposób określania strat wentylacyjnych również przeszedł ewolucję. Obecnie, w przypadku wentylacji naturalnej, audytor przyjmuje strumień powietrza wentylacyjnego jako wartość większą z dwóch wielkości: strumienia wynikającego z infiltracji lub minimalnego strumienia wymaganego ze względów higienicznych. W większości budynków do 10 metrów wysokości, decydujący okazuje się właśnie ten drugi parametr – minimalny strumień objętości powietrza wymagany ze względów higienicznych.
Nowa norma PN-EN 12831:2006 to dla audytora nie tylko zmiana definicji, ale przede wszystkim większa dokładność w obliczeniach. Wprowadzenie temperatury operacyjnej, uwzględnienie strat ciepła między lokalami oraz uproszczona procedura dla wentylacji sprawiają, że audyt energetyczny staje się znacznie skuteczniejszym narzędziem w walce o efektywność energetyczną budynków. Dobrze zaprojektowany system grzewczy, uwzględniający te czynniki, nie tylko oszczędza pieniądze właściciela budynku, ale też podnosi standard życia mieszkańców.
Obejrzyj rozmowę naszych pracowników o termowizji.
Przekonaj się i obejrzyj rozmowę ekspertów.
Działamy na terenie całej Polski.
Możemy wykonać odbiór mieszkania w dowolnym terminie.
Audyty wykonują przeszkoleni inżynierowie i inspektorzy.
Ustandaryzowane odbiory mieszkań według sprawdzonego schematu.
Doświadczenie z setek audytów technicznych i prawnych w jednym miejscu.
Zobacz, na czym powinno polegać sprawdzenie stolarki okiennej podczas odbioru mieszkania.