Zapowiedź miliona termomodernizacji odnosi się do ambitnego scenariusza renowacji budynków do 2030 r. Jego realizacja ma kosztować około 246 mld zł, dlatego pieniądze muszą pochodzić jednocześnie z dotacji publicznych, funduszy unijnych, ulg podatkowych, kredytów oraz środków prywatnych właścicieli budynków.
Milion termomodernizacji w ciągu pięciu lat brzmi jak jeden z największych programów inwestycyjnych w historii polskiego budownictwa. W rzeczywistości nie chodzi jednak o milion automatycznie przyznanych dotacji ani o jeden nowy fundusz, z którego zostaną opłacone wszystkie remonty.
Hasło odnosi się do scenariusza renowacji budynków do 2030 r. Finansowanie ma pochodzić z wielu źródeł: programu Czyste Powietrze, Funduszu Termomodernizacji i Remontów, programu TERMO, środków unijnych, ulg podatkowych, budżetów samorządowych oraz kapitału prywatnego.
Obejrzyj rozmowę naszych pracowników o termowizji.
Co istotne, „milion” jest wartością zaokrągloną. Według opisywanego w mediach scenariusza ambitnego do 2030 r. renowacją miałyby zostać objęte 922 462 budynki, w tym 778 634 domy jednorodzinne. Jednocześnie dokument, z którego pochodzą te założenia, pozostaje projektem strategicznym, a nie gwarancją wypłaty środków na każdą inwestycję.
Podstawą długoterminowej modernizacji polskich budynków jest przyjęta w 2022 r. Długoterminowa Strategia Renowacji Budynków. Zakłada ona przeprowadzenie około 7,5 mln termomodernizacji do 2050 r., z czego 4,7 mln powinny stanowić termomodernizacje głębokie. Na lata 2020–2030 przewidziano tempo wynoszące około 236 tys. modernizacji rocznie. Informacje opublikowało Ministerstwo Rozwoju i Technologii.
Strategię ma zastąpić Krajowy Plan Renowacji Budynków przygotowywany w związku z unijną dyrektywą EPBD. Ministerstwo wskazuje, że dokument ma obejmować zarówno budynki mieszkalne i niemieszkalne, jak i obiekty publiczne oraz prywatne. Opublikowany materiał był jednak wstępnym projektem skierowanym do prekonsultacji, a nie ostatecznie zatwierdzonym programem wydatkowym. Wyjaśnia to komunikat MRiT.
Warto również doprecyzować dwie kwestie:
Według omówienia scenariusza ambitnego do 2030 r. renowacją miałyby zostać objęte dokładnie 922 462 budynki. Wyliczenia na podstawie projektu przedstawił Business Insider Polska.
Najważniejszą informacją nie jest sama liczba budynków, lecz koszt potrzebnych inwestycji. W ambitnym scenariuszu projektu Krajowego Planu Renowacji Budynków łączne potrzeby na lata 2025–2030 oszacowano na około 246 mld zł.
Najwięcej pieniędzy wymagałyby domy jednorodzinne:
Projekt zakłada, że około 86 mld zł powinno pochodzić z dofinansowania publicznego, natomiast około 162 mld zł stanowiłyby nakłady prywatne. Poszczególne wartości w dokumencie są zaokrąglone, dlatego ich sumy mogą różnić się o około 1–2 mld zł. Są to również potrzeby modelowe, a nie już zabezpieczone pieniądze. Dane pochodzą z tabel 71–73 projektu Krajowego Planu Renowacji Budynków.
Wykres pokazuje, że dotacje publiczne mają pełnić rolę dźwigni uruchamiającej inwestycje, ale nie pokryją wszystkich wydatków. W scenariuszu ambitnym około dwóch trzecich potrzebnego kapitału musieliby zapewnić właściciele budynków, wspólnoty mieszkaniowe, przedsiębiorstwa i samorządy.
Nie powstanie jeden program obsługujący wszystkie budynki. System finansowania będzie składał się z kilku instrumentów przeznaczonych dla różnych grup beneficjentów.
Źródło finansowania | Dla kogo? | Forma wsparcia | Skala lub status środków | Najważniejsze ograniczenie |
Czyste Powietrze | Właściciele i współwłaściciele domów jednorodzinnych | Dotacja, prefinansowanie | 13,9 mld zł z KPO, 7,9 mld zł z FEnIKS i 10 mld zł z Funduszu Modernizacyjnego | Nie finansuje całego zasobu budynków |
Program TERMO i FTiR | Właściciele oraz zarządcy, szczególnie budynków wielorodzinnych | Premie i granty | Budżet programu TERMO na 2026 r. wynosi 331 mln zł | Część instrumentów jest powiązana z kredytem |
Ciepłe Mieszkanie | Właściciele lokali i wspólnoty mieszkaniowe | Dotacje przekazywane przez gminy | Budżet programu wynosi 1,75 mld zł | Dostępność zależy od naboru prowadzonego przez gminę |
Ulga termomodernizacyjna | Właściciele i współwłaściciele domów jednorodzinnych | Odliczenie podatkowe | Do 53 tys. zł na podatnika | Odliczyć można wyłącznie wydatki niezwrócone w formie dotacji |
Stop Smog | Gospodarstwa dotknięte ubóstwem energetycznym w uczestniczących gminach | Wsparcie realizowane przez samorząd | Finansowanie poprzez gminy i FTiR | Nie jest to bezpośredni ogólnopolski nabór dla mieszkańców |
Fundusze europejskie i programy regionalne | Samorządy, instytucje, wspólnoty i przedsiębiorstwa | Dotacje, pożyczki i instrumenty mieszane | Kwoty zależą od programu oraz aktualnego naboru | Warunki różnią się w poszczególnych województwach |
Społeczny Fundusz Klimatyczny | Gospodarstwa wrażliwe i mikroprzedsiębiorstwa | Grant, dotacja, pożyczka lub bon | 11,4 mld euro dla Polski w scenariuszu podstawowym | To budżet całego planu, nie tylko termomodernizacji |
Program Czyste Powietrze pozostaje najważniejszym instrumentem finansowania modernizacji domów jednorodzinnych. NFOŚiGW wskazuje trzy źródła jego finansowania:
Łącznie daje to 31,8 mld zł. Nie należy jednak traktować tej wartości jako dodatkowej, niewykorzystanej puli przeznaczonej wyłącznie na przyszłe wnioski. Poszczególne źródła finansują różne okresy i nabory, a część pieniędzy została już zaangażowana w podpisane umowy oraz wypłaty. Strukturę finansowania opisuje NFOŚiGW.
Czyste Powietrze nie sfinansuje również modernizacji bloków, szkół, szpitali czy obiektów przemysłowych. Program odpowiada tylko za część planowanej fali renowacji.
W przypadku budynków wielorodzinnych kluczową rolę odgrywa Fundusz Termomodernizacji i Remontów obsługiwany przez Bank Gospodarstwa Krajowego. Finansowane są z niego między innymi:
Program TERMO może wspierać wspólnoty i spółdzielnie mieszkaniowe, samorządy, społeczne inicjatywy mieszkaniowe oraz innych właścicieli i zarządców budynków. Budżet programu na 2026 r. wynosi 331 mln zł. BGK potwierdził wznowienie przyjmowania wniosków w sierpniu 2026 r..
W porównaniu z szacowanymi potrzebami budynków wielorodzinnych jest to jednak niewielka kwota. Osiągnięcie zakładanej skali będzie wymagało wieloletniego zasilania funduszu oraz łączenia premii z kredytami i środkami własnymi inwestorów.
Program Ciepłe Mieszkanie uzupełnia lukę pozostawioną przez Czyste Powietrze. Jest skierowany do właścicieli lokali w budynkach wielorodzinnych oraz do małych wspólnot mieszkaniowych.
Budżet programu wynosi 1,75 mld zł. Wsparcie nie jest jednak przyznawane bezpośrednio przez NFOŚiGW. Pieniądze trafiają najpierw do gmin, które prowadzą lokalne nabory dla mieszkańców i wspólnot. Oznacza to, że dostępność dotacji może różnić się zależnie od miejsca położenia nieruchomości. Aktualne informacje publikuje strona programu Ciepłe Mieszkanie.
Właściciel lub współwłaściciel domu jednorodzinnego może odliczyć od dochodu albo przychodu maksymalnie 53 tys. zł wydatków termomodernizacyjnych. Małżonkowie posiadają odrębne limity, jeżeli każde z nich spełnia warunki skorzystania z ulgi.
Odliczeniu nie podlega jednak część wydatków zwrócona w ramach dotacji. Jeżeli inwestycja kosztowała 80 tys. zł, a właściciel otrzymał 50 tys. zł dofinansowania, w uldze może uwzględnić wyłącznie odpowiednio udokumentowaną część sfinansowaną z własnych środków. Szczegółowe zasady wyjaśnia Ministerstwo Finansów.
Jednym z potencjalnie najważniejszych przyszłych źródeł finansowania jest Społeczny Fundusz Klimatyczny. W scenariuszu podstawowym budżet dla Polski ma wynieść 11,4 mld euro, przy minimalnym wkładzie krajowym wynoszącym 25%.
Pieniądze mają wspierać między innymi:
Całej kwoty nie można jednak przypisać termomodernizacji. Fundusz obejmuje także transport, infrastrukturę przesiadkową i czasowe wsparcie dochodowe. Uruchamianie środków zależy ponadto od zatwierdzenia planu oraz realizacji jego kamieni milowych. Zakres i budżet przedstawia Portal Funduszy Europejskich.
Zsumowanie nominalnych budżetów poszczególnych instrumentów nie pokazuje rzeczywistej kwoty dostępnej na realizację miliona termomodernizacji. Powody są następujące:
Dlatego informacja o zabezpieczeniu 30 czy 60 mld zł w różnych programach nie oznacza jeszcze, że sfinansowano cały plan renowacji budynków do 2030 r.
Przy tak dużej liczbie planowanych inwestycji jednym z największych zagrożeń byłoby finansowanie przypadkowych prac, które nie przynoszą oczekiwanych oszczędności energii. W jednym domu najważniejsze może być ocieplenie dachu, w innym wymiana okien, modernizacja instalacji grzewczej albo izolacja ścian.
Audyt energetyczny pozwala określić:
W obecnym programie Czyste Powietrze audyt energetyczny przed rozpoczęciem inwestycji oraz dokument podsumowujący audyt są obowiązkowe. Zmiany obowiązujące od 20 lipca 2026 r. nie zniosły tego wymagania. Potwierdza to oficjalny komunikat programu.
Wykonujemy audyty energetyczne, które pomagają dobrać racjonalny zakres termomodernizacji i przygotować inwestycję do ubiegania się o dofinansowanie. Warto zrobić to przed podpisaniem umowy z wykonawcą i zakupem urządzeń, ponieważ późniejsza zmiana kolejności prac może oznaczać dodatkowe koszty.
W przypadku ulgi termomodernizacyjnej audyt nie jest obowiązkowy, ale koszt jego wykonania może być wydatkiem podlegającym odliczeniu. Ministerstwo Finansów wymienia usługę audytu w katalogu prac, jednocześnie wyjaśniając, że brak audytu nie odbiera prawa do samej ulgi.
Samo wskazanie źródeł finansowania nie wystarczy. Realizacja celu będzie wymagała jednoczesnego spełnienia kilku warunków.
Programy nie mogą działać wyłącznie od naboru do naboru. Właściciele, samorządy i przedsiębiorcy potrzebują informacji, jakie instrumenty będą dostępne za dwa, trzy lub pięć lat.
Częste zmiany dokumentów, list urządzeń i kryteriów powodują, że inwestorzy odkładają decyzje. Stabilne warunki są szczególnie ważne przy termomodernizacjach realizowanych etapami.
Nawet wysoka dotacja nie zawsze rozwiązuje problem finansowy. Potrzebne będą preferencyjne kredyty, gwarancje, pożyczki oraz mechanizmy pozwalające finansować inwestycję z przyszłych oszczędności energii.
Skala blisko miliona inwestycji oznacza większe zapotrzebowanie na audytorów, projektantów, instalatorów i ekipy ociepleniowe. Równocześnie potrzebne są kontrole ograniczające zawyżanie kosztów i wykonywanie prac niezgodnych z audytem.
Dom jednorodzinny, blok mieszkalny, szkoła i zabytkowy urząd wymagają innych technologii oraz odmiennego sposobu finansowania. Uniwersalny program nie będzie skuteczny dla całego zasobu budowlanego.
Obejrzyj rozmowę naszych pracowników o termowizji.
Przekonaj się i obejrzyj rozmowę ekspertów.
Czy ten artykuł był pomocny?
Działamy na terenie całej Polski.
Możemy wykonać odbiór mieszkania w dowolnym terminie.
Audyty wykonują przeszkoleni inżynierowie i inspektorzy.
Ustandaryzowane odbiory mieszkań według sprawdzonego schematu.
Doświadczenie z setek audytów technicznych i prawnych w jednym miejscu.
Zobacz, na czym powinno polegać sprawdzenie stolarki okiennej podczas odbioru mieszkania.
797 014 014
Rezerwuj usługę
