Dyrektywa EPBD ma przyspieszyć poprawę efektywności energetycznej budynków, ale nie nakazuje każdemu właścicielowi prywatnego domu osiągnięcia określonej klasy energetycznej do 2030 r. Największe zmiany będą dotyczyły sposobu przyznawania wsparcia, standardu nowych budynków, świadectw energetycznych oraz planowania termomodernizacji.
Dyrektywa EPBD jest jednym z najważniejszych elementów unijnej polityki dotyczącej budynków. Jej celem jest ograniczenie zużycia energii, zmniejszenie kosztów ogrzewania i stopniowe odejście od paliw kopalnych. Wokół nowych przepisów pojawiło się jednak wiele nieporozumień – między innymi informacje o przymusowych remontach wszystkich domów, zakazie ich sprzedaży lub obowiązkowym montażu fotowoltaiki.
W rzeczywistości dyrektywa nie wprowadza jednego, identycznego obowiązku termomodernizacji dla każdego właściciela domu. W przypadku budynków mieszkalnych ustanawia przede wszystkim cel dla średniego zużycia energii przez cały krajowy zasób. To państwa członkowskie zdecydują, jakie budynki obejmą wsparciem i jakie narzędzia zastosują.
Obejrzyj rozmowę naszych pracowników o termowizji.
EPBD, czyli Energy Performance of Buildings Directive, to dyrektywa w sprawie charakterystyki energetycznej budynków. Jej najnowsza wersja – dyrektywa (UE) 2024/1275 – weszła w życie 28 maja 2024 r. Termin jej pełnego wdrożenia do prawa krajowego upłynął 29 maja 2026 r. Komisja Europejska – Energy Performance of Buildings Directive.
Zmiany mają duże znaczenie, ponieważ budynki odpowiadają za ponad 40% zużycia energii w Unii Europejskiej i około jedną trzecią emisji gazów cieplarnianych związanych z energią. Jednocześnie około 75% europejskich budynków ma słabą charakterystykę energetyczną, a roczne tempo renowacji wynosi zaledwie około 1%.
Celem EPBD jest stworzenie do 2050 r. wysoko efektywnego i zdekarbonizowanego zasobu budowlanego. Osiągnięcie tego celu będzie wymagało nie tylko wymiany źródeł ciepła, ale przede wszystkim ograniczenia strat energii przez ściany, dachy, podłogi, okna i niewłaściwie działającą wentylację.
Dyrektywa obowiązuje na poziomie unijnym, ale konkretne wymagania dla inwestorów i właścicieli budynków muszą zostać ujęte w polskich ustawach oraz rozporządzeniach.
Na dzień 21 sierpnia 2026 r. proces wdrażania EPBD w Polsce nie został zakończony. 14 lipca 2026 r. Komisja Europejska wszczęła postępowania przeciwko wszystkim 27 państwom UE w związku z brakiem pełnej transpozycji dyrektywy w wymaganym terminie. Komisja Europejska – postępowania dotyczące transpozycji EPBD.
Polska nie przekazała również w terminie projektu Krajowego Planu Renowacji Budynków, który miał trafić do Komisji do 31 grudnia 2025 r. W marcu 2026 r. Komisja wszczęła z tego powodu postępowanie naruszeniowe. Komisja Europejska – marcowy pakiet postępowań.
Oznacza to, że:
Ministerstwo Rozwoju i Technologii potwierdza, że krajowe przepisy wymagają dostosowania, a projekt dotyczący nowej metodologii i klas charakterystyki energetycznej jest nadal procedowany. MRiT – informacje o wdrażaniu EPBD.
Termin Wymaganie lub cel Znaczenie dla właściciela domu 28 maja 2024 r. Wejście dyrektywy EPBD w życie Rozpoczęcie okresu dostosowywania prawa krajowego 1 stycznia 2025 r. Koniec publicznych zachęt na nowe samodzielne kotły na paliwa kopalne Nie jest to zakaz używania każdego istniejącego kotła; przewidziano wyjątki przejściowe 29 maja 2026 r. Termin wdrożenia dyrektywy do prawa krajowego Polska nie zakończyła pełnej transpozycji w terminie 31 grudnia 2026 r. Termin przekazania ostatecznego Krajowego Planu Renowacji Budynków Plan powinien określić cele, finansowanie i kierunki wsparcia 1 stycznia 2028 r. Nowe budynki należące do instytucji publicznych mają być bezemisyjne Wyższe standardy dla nowego budownictwa publicznego 1 stycznia 2030 r. Wszystkie pozostałe nowe budynki mają być bezemisyjne Zmiana standardu projektowania i ogrzewania nowych domów 2030 r. Spadek średniego zużycia energii pierwotnej w budynkach mieszkalnych o minimum 16% Cel dla całego krajowego zasobu, nie indywidualny próg dla każdego domu 2033 r. Renowacja 26% najgorszych energetycznie budynków niemieszkalnych Obowiązek dotyczący innej kategorii niż prywatne domy mieszkalne 2035 r. Spadek średniego zużycia energii w zasobie mieszkaniowym o 20–22% Dalsze przyspieszenie termomodernizacji 2050 r. Docelowo wysoko efektywny i zdekarbonizowany zasób budynków Długoterminowy kierunek polityki państwa
Państwa członkowskie mają doprowadzić do ograniczenia średniego zużycia energii pierwotnej w budynkach mieszkalnych:
Co najmniej 55% wymaganej redukcji ma pochodzić z renowacji budynków o najgorszej charakterystyce energetycznej. Nie oznacza to jednak, że każdy dom jednorodzinny musi do 2030 r. osiągnąć określony wynik albo konkretną klasę energetyczną. Państwa mogą samodzielnie ustalić, które budynki i działania będą priorytetowe.
Programy dotacyjne powinny w pierwszej kolejności obejmować budynki, w których możliwe jest osiągnięcie największego efektu energetycznego. Dotyczy to między innymi nieocieplonych domów, obiektów z przestarzałą stolarką, nieszczelnymi dachami i wysokoemisyjnymi źródłami ciepła.
Priorytetem mają być również gospodarstwa domowe znajdujące się w trudnej sytuacji ekonomicznej oraz osoby zagrożone ubóstwem energetycznym. EPBD nie określa jednak wysokości konkretnej polskiej dotacji – zrobią to krajowe programy i przepisy.
Modernizacja zgodna z kierunkiem EPBD powinna być poprzedzona oceną rzeczywistego stanu budynku. Samo zastąpienie kotła pompą ciepła nie gwarantuje niskich rachunków, jeżeli dom traci dużą ilość energii przez przegrody, a nowe urządzenie zostało źle dobrane.
Audyt energetyczny pozwala określić:
Wykonujemy audyty energetyczne, które mogą pomóc zaplanować modernizację jako spójny proces, a nie zbiór przypadkowych inwestycji. Ma to szczególne znaczenie, gdy prace mają być realizowane etapami lub rozliczane w programie dotacyjnym.
Paszport renowacji ma być dobrowolnym dokumentem opracowanym przez wykwalifikowanego eksperta. Powinien zawierać indywidualny plan gruntownej modernizacji budynku, możliwy do wykonania w kolejnych etapach.
Przykładowa kolejność może obejmować:
Paszport nie powinien zastępować szczegółowych obliczeń projektowych, ale może zapobiegać sytuacji, w której poszczególne etapy remontu utrudniają wykonanie następnych.
EPBD przewiduje cyfryzację świadectw energetycznych oraz ich prezentację za pomocą ujednoliconych klas. Ma to ułatwić porównywanie budynków i pokazać właścicielowi, jakie działania mogą poprawić ich parametry.
W Polsce system świadectw funkcjonuje od 2009 r., natomiast przepisy dotyczące nowej metodologii i klas nadal są dostosowywane. Dlatego nie należy obecnie zakładać, że zapowiadany wcześniej układ klas został już ostatecznie wdrożony w niezmienionej formie.
Lepsza klasa energetyczna może w przyszłości wpływać na atrakcyjność nieruchomości, możliwość uzyskania preferencyjnego finansowania oraz koszty jej użytkowania. Jest to jednak potencjalny skutek rynkowy, a nie wprowadzony przez EPBD zakaz sprzedaży domu o słabszych parametrach.
Od 1 stycznia 2025 r. państwa nie powinny przyznawać zachęt finansowych na instalowanie nowych samodzielnych kotłów zasilanych paliwami kopalnymi. Przewidziano wyjątki dla wcześniejszych zobowiązań i określonych programów ustanowionych przed tą datą. Komisja Europejska – wytyczne dotyczące kotłów na paliwa kopalne.
Nie jest to równoznaczne z natychmiastowym zakazem używania istniejącego kotła gazowego. EPBD wskazuje natomiast kierunek krajowych działań zmierzających do stopniowego wycofywania kotłów wykorzystujących paliwa kopalne do 2040 r. Szczegółowe rozwiązania, okresy przejściowe i ewentualne wyjątki będą zależeć od przepisów krajowych.
Rodzaj budynku Mechanizm zastosowany w EPBD Czy dotyczy każdego domu osobno? Istniejące budynki mieszkalne Krajowa trajektoria ograniczenia średniego zużycia energii Nie Budynki mieszkalne o najgorszych parametrach Priorytet w renowacji i systemach wsparcia Zakres określą krajowe regulacje Istniejące budynki niemieszkalne Minimalne standardy obejmujące 16% najgorszych obiektów do 2030 r. i 26% do 2033 r. Takie normy nie powinny być automatycznie odnoszone do prywatnych domów Nowe budynki publiczne Standard bezemisyjny od 2028 r. Dotyczy nowych obiektów publicznych Pozostałe nowe budynki Standard bezemisyjny od 2030 r. Będzie dotyczył także nowych domów
Rozróżnienie jest istotne. Informacja, że do 2030 r. trzeba będzie wyremontować 16% najgorszych budynków, odnosi się do zasobu niemieszkalnego. Dla budynków mieszkalnych przyjęto mechanizm redukcji średniego zużycia energii całego zasobu.
Budynek bezemisyjny powinien mieć bardzo wysoką charakterystykę energetyczną, potrzebować zerowej lub bardzo małej ilości energii oraz nie powodować na miejscu emisji dwutlenku węgla z paliw kopalnych. Powinien również generować zerowe albo bardzo niskie operacyjne emisje gazów cieplarnianych.
Standard ten obejmie:
Nie oznacza to, że każdy istniejący dom będzie musiał zostać przebudowany do standardu bezemisyjnego w 2030 r. Wymaganie dotyczy przede wszystkim nowego budownictwa. Komisja Europejska – budynki zeroemisyjne.
Nie. EPBD nie wprowadza powszechnego nakazu montowania paneli fotowoltaicznych na wszystkich istniejących domach jednorodzinnych.
Nowe budynki mają być projektowane jako przygotowane do wykorzystania energii słonecznej. Obowiązki dotyczące wykonania instalacji będą wprowadzane stopniowo dla określonych kategorii nowych budynków oraz niektórych istniejących budynków niemieszkalnych, jeżeli będzie to technicznie wykonalne i ekonomicznie uzasadnione.
W przypadku istniejącego domu mieszkalnego decyzja o instalacji fotowoltaicznej powinna wynikać z analizy zużycia energii, stanu dachu, sposobu ogrzewania, zacienienia i ekonomiki inwestycji.
Wbrew części medialnych przekazów dyrektywa EPBD:
MRiT podkreśla, że dyrektywa nie zawiera przepisów ograniczających prawo własności ani uzależniających możliwość sprzedaży lub najmu budynku od jego charakterystyki energetycznej.
Najlepszym rozwiązaniem nie jest pośpieszny zakup urządzenia grzewczego, ale przygotowanie długoterminowego planu modernizacji.
Należy sprawdzić zużycie paliwa i energii, stan przegród, instalacji, wentylacji oraz źródła ogrzewania. Rachunki pokazują koszty, ale nie zawsze pozwalają ustalić przyczynę wysokiego zużycia.
W wielu starszych domach największy efekt przynosi ocieplenie dachu, ścian i stropu nad nieogrzewaną piwnicą oraz uszczelnienie lub wymiana stolarki. Zakres robót powinien wynikać z obliczeń, a nie wyłącznie z ogólnych zaleceń.
Po uszczelnieniu domu wentylacja musi zapewniać odpowiednią jakość powietrza i kontrolę wilgotności. Pominięcie tego etapu może powodować kondensację pary wodnej, rozwój pleśni i pogorszenie komfortu.
Moc urządzenia powinna odpowiadać zapotrzebowaniu budynku po wykonaniu zaplanowanych prac. Źródło dobrane przed ociepleniem może po modernizacji okazać się przewymiarowane.
Fotowoltaika, kolektory słoneczne, magazyn energii lub system zarządzania ogrzewaniem powinny uzupełniać dobrze zaplanowaną modernizację, a nie zastępować ograniczenia strat ciepła.
Dobrze wykonana termomodernizacja może ograniczyć zapotrzebowanie na energię i poprawić komfort, ale sama zgodność inwestycji z programem dotacyjnym nie gwarantuje niskich rachunków.
Na końcowy rezultat wpływają między innymi:
Dlatego efekt energetyczny i ekonomiczny powinien być oszacowany przed rozpoczęciem prac.
Najważniejszą zmianą wynikającą z EPBD nie jest jeden nakaz remontu, lecz przejście od pojedynczych inwestycji do planowania całej poprawy energetycznej budynku. Dotacje, świadectwa, paszporty renowacji i nowe standardy mają premiować rozwiązania, które rzeczywiście zmniejszają zapotrzebowanie na energię.
Dla właściciela starszego domu oznacza to, że coraz większe znaczenie będą miały dokumentacja, obliczenia oraz właściwa kolejność prac. Audyt energetyczny przeprowadzony przed rozpoczęciem inwestycji pozwala przygotować dom na przyszłe wymagania, ograniczyć ryzyko nietrafionych wydatków i wybrać modernizację, która zapewni realny efekt – zarówno energetyczny, jak i finansowy.
Obejrzyj rozmowę naszych pracowników o termowizji.
Przekonaj się i obejrzyj rozmowę ekspertów.
Czy ten artykuł był pomocny?
Działamy na terenie całej Polski.
Możemy wykonać odbiór mieszkania w dowolnym terminie.
Audyty wykonują przeszkoleni inżynierowie i inspektorzy.
Ustandaryzowane odbiory mieszkań według sprawdzonego schematu.
Doświadczenie z setek audytów technicznych i prawnych w jednym miejscu.
Zobacz, na czym powinno polegać sprawdzenie stolarki okiennej podczas odbioru mieszkania.
797 014 014
Rezerwuj usługę
