Opłata adiacencka przy podziale nieruchomości pojawia się w sytuacji, w której właściciel podzielił dużą działkę na mniejsze, dzięki czemu wzrosła ich łączna wartość, a gmina chce od tego prowizję. Aby ustalić kwotę należności, rzeczoznawca majątkowy liczy różnicę między wartością działek nowych a wartością działki starej.
Sporządzony w tej procedurze operat szacunkowy określa rynkową wartość nieruchomości, przyjmując precyzyjnie określone daty. Stan zarówno dla działki przed podziałem, jak i dla działek po podziale przyjmuje się z dnia wydania decyzji zatwierdzającej podział, natomiast ceny z dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna lub orzeczenie sądu stało się prawomocne.
Decyzja o naliczeniu prowizji za wzrost wartości majątku to uprawnienie samorządu, jednak przepisy nakładają na gminy rygorystyczne warunki formalne. Opłata adiacencka jest ustalana decyzją administracyjną. Procedura jest ściśle zależna od wcześniejszych uchwał samorządowych – mianowicie rada gminy musi uchwalić wysokość opłaty adiacenckiej przed decyzją zatwierdzającą podział, bo inaczej nie można będzie naliczyć opłaty adiacenckiej.
Zapraszamy do wysłuchania 48. odcinka podcastu z Piotrem Semeniukiem.
Ustawodawca określił również, ile gmina może maksymalnie zażądać od inwestora. Maksymalna opłata adiacencka to 30% przy podziale. Terminy i sposób wnoszenia opłaty adiacenckiej ustala wójt, a nie rada gminy.
Niezwykle ważny jest czas, jaki gmina ma na upomnienie się o te środki. Organ może wszcząć postępowanie w sprawie nalzonenia opłaty adiacenckiej 3 lata po tym jak decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna a nie 3 lata po wydaniu tej decyzji.

Zakres podmiotowy w ustawie o gospodarce nieruchomościami jest precyzyjny. Do wniesienia opłaty adiacenckiej zobowiązani są tylko właściciele i użytkownicy wieczyści, ale tylko tacy, którzy wnieśli opłaty roczne za cały okres użytkowania wieczystego z góry jednorazowo.
Istnieją również sytuacje, w których nawet właściciel uniknie tego ciężaru. W przypadku podziału nieruchomości z urzędu, a nie na skutek wniosku właściciela, nie można obłożyć nieruchomości opłatą adiacencką. Podobnie, w podziałach nieruchomości w trybie artykułu 95 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie można nakładać opłaty adiacenckiej.

Zadaniem rzeczoznawcy majątkowego jest obiektywne zbadanie, jak bardzo obrót geodezyjny podniósł wartość rynkową parceli. Analizując operaty, spotykamy się z rozszczepieniem dat badawczych, co jest częstym powodem błędów niedoświadczonych analityków:
W procesie szacowania rzeczoznawca stosuje wartość rynkową. Mając określone obie kwoty, rzeczoznawca następnie liczy różnicę między wartością działek nowych a wartością działki starej.
Tabela: ramy prawne i analityczne opłaty adiacenckiej przy podziale
Poniższe zestawienie systematyzuje najważniejsze parametry niezbędne do poprawnego wyliczenia i naliczenia opłaty adiacenckiej za podział nieruchomości.
Kryterium / Zmienna analityczna | Przepisy i wytyczne rzeczoznawcze |
Data poziomu cen rynkowych | Ceny przyjmuje się z dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna lub orzeczenie sądu stało się prawomocne. |
Data stanu nieruchomości | Stan przyjmuje się z dnia wydania decyzji zatwierdzającej podział. |
Metodyka wyliczenia wzrostu | Rzeczoznawca liczy różnicę między wartością działek nowych a wartością działki starej. |
Maksymalny próg opłaty | Maksymalna opłata adiacencka to 30% przy podziale. |
Termin przedawnienia dla Gminy | Organ może wszcząć postępowanie w sprawie nalzonenia opłaty adiacenckiej 3 lata po tym jak decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna. |
Sytuacje wyłączone z opłat | W podziałach nieruchomości w trybie artykułu 95 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie można nakładać opłaty adiacenckiej. Nie można obłożyć nieruchomości opłatą adiacencką także w przypadku podziału z urzędu. |
Podział dużej działki budowlanej na mniejsze parcele najczęściej drastycznie zwiększa zyskowność inwestycji, dlatego gminy chętnie korzystają z prawa nałożenia na inwestorów opłaty adiacenckiej. W tej procedurze praca rzeczoznawcy majątkowego polega na wykonaniu ścisłej symulacji przestrzennej – rzeczoznawca liczy różnicę między wartością działek nowych a wartością działki starej, ustalając w ten sposób bazę, od której zostanie naliczona prowizja (maksymalnie 30%). Właściciele powinni jednak pilnować poczynań urzędów. Rada gminy musi uchwalić wysokość opłaty adiacenckiej przed decyzją zatwierdzającą podział, bo inaczej nie można będzie naliczyć opłaty adiacenckiej. Znajomość tych procedur i umiejętność odczytywania rozszczepionych ram czasowych w operacie chroni kapitał każdego świadomego uczestnika rynku nieruchomości.
Obejrzyj nasz film.
Zachęcamy do obejrzenia naszego filmu.
Czy ten artykuł był pomocny?
Działamy na terenie całej Polski.
Sporządzenie operatu zajmie nam najczęściej 2 dni robocze.
Możemy wykonać operat w dowolnym terminie.
Ustandaryzowane operaty według sprawdzonego schematu.
W przeciwieństwie do tzw. hurtowni operatów, przykładamy się do każdego zlecenia.
Obejrzyj nasz film.
Audyt nieruchomości to nie tylko równe posadzki i bezpieczne instalacje.
Kliknij na ikonę
żeby dowiedzieć się
więcej o usłudze!