Ustalenie wzrostu wartości nieruchomości i nałożenie z tego tytułu daniny na rzecz gminy wymaga precyzyjnego zidentyfikowania podmiotu zobowiązanego. Przepisy z zakresu gospodarki nieruchomościami ściśle definiują krąg osób pociąganych do odpowiedzialności finansowej.
Zgodnie z prawem, do wniesienia opłaty adiacenckiej zobowiązani są tylko właściciele i użytkownicy wieczyści, ale tylko tacy, którzy wnieśli opłaty roczne za cały okres użytkowania wieczystego z góry jednorazowo. Należy pamiętać o bardzo ważnych wykluczeniach: opłatą adiacencką nie można obciążyć posiadacza samoistnego. Co więcej, z obowiązku tego zwolnieni są dysponenci ograniczonych praw rzeczowych – ani osoba posiadająca służebność, ani użytkownik w rozumieniu ograniczonego prawa rzeczowego nie płacą opłaty adiacenckiej.
Proces inwestycyjny realizowany przez gminę (np. budowa drogi, wodociągu) czy też podział geodezyjny zazwyczaj trwale zwiększa wartość rynkową parceli. Organ administracji, wydając decyzję o nałożeniu prowizji z tego tytułu, w pierwszej kolejności analizuje księgi wieczyste w poszukiwaniu głównego dysponenta majątku.
Zapraszamy do wysłuchania 48. odcinka podcastu z Piotrem Semeniukiem.
Podstawową zasadą jest to, że opłatą można obciążyć właściciela. To on jest pierwotnym beneficjentem wzrostu wartości majątku i to na nim, co do zasady, spoczywa obowiązek partycypowania w kosztach, jakie poniosła społeczność lokalna na rozwój infrastruktury lub uregulowania podziałowe.
Sytuacja komplikuje się w przypadku gruntów oddanych w użytkowanie wieczyste. Rzeczoznawcy majątkowi oraz urzędnicy muszą w takim scenariuszu zachować szczególną ostrożność.
Użytkownikom wieczystym można ustalić opłatę adiacencką z tytułu urządzenia technicznego ale nie zawsze tylko w szczególnych okolicznościach. Opłatą można obciążyć w wyjątkowych przypadkach użytkownika wieczystego, który wniósł za zgodą właściwego organu jednorazowa opłatę roczną. Przepisy precyzują, że dotyczy to wyłącznie tych użytkowników, którzy wnieśli opłaty roczne za cały okres użytkowania wieczystego z góry jednorazowo. Jeśli użytkownik wnosi standardowe, coroczne opłaty ratalne, obowiązek uiszczenia daniny adiacenckiej co do zasady go nie dotyczy.
Prawo chroni podmioty, których więź z nieruchomością jest słabsza lub ma charakter wyłącznie korzystania z wycinka jej użyteczności.
Tabela: analiza praw do nieruchomości a obowiązek uiszczenia opłaty
Poniższa tabela w czytelny sposób systematyzuje status prawny poszczególnych dysponentów nieruchomości w kontekście obowiązku wniesienia opłaty adiacenckiej.
Status prawny podmiotu | Obowiązek zapłaty opłaty adiacenckiej | Wytyczne ustawowe |
Właściciel nieruchomości | TAK | Podstawowy podmiot, którego można obciążyć opłatą za wzrost wartości. |
Użytkownik wieczysty | TAK, ale tylko wyjątkowo | Dotyczy wyłącznie sytuacji, w której użytkownik wniósł opłaty roczne za cały okres użytkowania z góry jednorazowo. |
Posiadacz samoistny | NIE | Zgodnie z prawem opłatą adiacencką nie można obciążyć posiadacza samoistnego. |
Użytkownik / Osoba posiadająca służebność | NIE | Ani osoba posiadająca służebność, ani użytkownik (np. z dożywotnim użytkowaniem) nie płacą opłaty adiacenckiej. |
Procedura nakładania opłaty adiacenckiej wymaga od organów samorządowych niezwykłej staranności w ustalaniu stanu prawnego gruntu. Krąg podmiotów zobowiązanych do zapłaty jest ściśle zamknięty. Podstawowym płatnikiem jest właściciel. W szczególnych okolicznościach ciężar ten może zostać przeniesiony na użytkownika wieczystego, jednak warunkiem jest to, aby wniósł on opłaty roczne za cały okres użytkowania wieczystego z góry jednorazowo. Świadomość prawna chroni natomiast inne podmioty – należy pamiętać, że opłatą adiacencką nie można obciążyć posiadacza samoistnego, a także, że ani osoba posiadająca służebność, ani użytkownik z ograniczonym prawem rzeczowym nie płacą opłaty adiacenckiej.
Obejrzyj nasz film.
Zachęcamy do obejrzenia naszego filmu.
Czy ten artykuł był pomocny?
Działamy na terenie całej Polski.
Sporządzenie operatu zajmie nam najczęściej 2 dni robocze.
Możemy wykonać operat w dowolnym terminie.
Ustandaryzowane operaty według sprawdzonego schematu.
W przeciwieństwie do tzw. hurtowni operatów, przykładamy się do każdego zlecenia.
Obejrzyj nasz film.
Audyt nieruchomości to nie tylko równe posadzki i bezpieczne instalacje.
Kliknij na ikonę 
żeby dowiedzieć się
więcej o usłudze!
797 014 014
Rezerwuj usługę
