Czy służebność przesyłu na działce można znieść lub zmienić?

Czy służebność przesyłu na działce można znieść lub zmienić?

Służebność przesyłu nie zawsze musi obowiązywać w niezmienionej formie przez cały okres funkcjonowania infrastruktury. Jeżeli zmieniają się warunki korzystania z działki, przebieg urządzeń staje się nadmiernie uciążliwy albo służebność traci praktyczne znaczenie, właściciel może rozważyć jej zmianę lub zniesienie. Do służebności przesyłu stosuje się odpowiednio część przepisów dotyczących służebności gruntowych, w tym regulacje odnoszące się do zmiany sposobu wykonywania oraz zniesienia służebności. 

Nie oznacza to jednak, że właściciel może samodzielnie wykreślić obciążenie z księgi wieczystej albo nakazać przedsiębiorstwu przeniesienie urządzeń. Zmiana wymaga odpowiedniej podstawy prawnej, porozumienia stron lub – w razie sporu – rozstrzygnięcia sądu.

Kiedy można zmienić przebieg lub sposób wykonywania służebności przesyłu?

Zmiana służebności może być uzasadniona szczególnie wtedy, gdy po jej ustanowieniu pojawi się ważna potrzeba gospodarcza po stronie nieruchomości obciążonej. Art. 291 Kodeksu cywilnego przewiduje możliwość żądania zmiany treści lub sposobu wykonywania służebności za wynagrodzeniem, o ile nie spowoduje to niewspółmiernego uszczerbku dla podmiotu korzystającego ze służebności. Sąd Najwyższy potwierdził, że regulacja ta może stanowić podstawę żądania zmiany przebiegu służebności przesyłu. 

W praktyce może chodzić np. o sytuację, w której istniejący przebieg infrastruktury uniemożliwia racjonalną zabudowę działki, a technicznie możliwe jest poprowadzenie urządzeń w innym miejscu.

Przy analizie możliwości zmiany warto sprawdzić:

• czy obecny przebieg rzeczywiście utrudnia korzystanie z nieruchomości,
• czy istnieje technicznie możliwa alternatywa,
• jakie koszty pociągnie za sobą zmiana,
• czy nowy przebieg nie pogorszy możliwości korzystania z infrastruktury przez przedsiębiorstwo.

Nie każda niedogodność uzasadnia zatem zmianę służebności. Znaczenie ma rzeczywista potrzeba oraz proporcja pomiędzy interesem właściciela a interesem przedsiębiorstwa.

Czy służebność przesyłu można znieść lub zmienić?

Kiedy możliwe jest całkowite zniesienie służebności przesyłu?

Zniesienie służebności jest rozwiązaniem dalej idącym niż zmiana jej przebiegu. Odpowiednio stosowane przepisy przewidują możliwość zniesienia służebności m.in. wtedy, gdy wskutek zmiany stosunków stała się ona szczególnie uciążliwa, a nie jest konieczna do prawidłowego korzystania z prawa, któremu służy. Możliwe jest również żądanie zniesienia bez wynagrodzenia, jeżeli służebność utraciła wszelkie znaczenie. 

W przypadku infrastruktury przesyłowej kluczowe będzie więc ustalenie, czy przedsiębiorstwo nadal potrzebuje danego prawa. Jeżeli urządzenia zostały usunięte, przebudowane albo przedsiębiorstwo korzysta z innej trasy, dalsze obciążanie działki może stracić uzasadnienie.

Sama zmiana właściciela działki czy planów inwestycyjnych nie powoduje jednak automatycznego wygaśnięcia służebności. Każdy przypadek należy analizować indywidualnie.

Co przeanalizować przed zmianą lub zniesieniem służebności?

Czy można znieść służebność, gdy urządzenia nadal znajdują się na działce?

Obecność czynnych urządzeń przesyłowych zazwyczaj znacząco utrudnia całkowite zniesienie prawa, jeżeli przedsiębiorstwo nadal potrzebuje dostępu do infrastruktury. W takiej sytuacji bardziej realna może być zmiana sposobu wykonywania służebności, jej przebiegu albo ograniczenie zakresu korzystania z nieruchomości.

Sytuacja wygląda inaczej, gdy urządzenia nie są już wykorzystywane lub zostały przeniesione. Sąd Najwyższy wskazywał, że służebność przesyłu może podlegać zmianie i zniesieniu, a w określonych warunkach również wygasnąć wskutek jej niewykonywania przez 10 lat. 

Przed rozpoczęciem postępowania warto więc ustalić:

• czy urządzenia są nadal czynne,
• czy przedsiębiorstwo faktycznie korzysta z pasa służebności,
• czy infrastruktura została przebudowana lub przeniesiona,
• czy zakres wpisanego prawa odpowiada obecnej sytuacji na gruncie.

Jak zmiana lub zniesienie służebności wpływa na wartość działki?

Służebność może ograniczać możliwości zabudowy, podziału lub wykorzystania nieruchomości, dlatego jej modyfikacja może mieć znaczenie ekonomiczne. Przeniesienie urządzeń bliżej granicy parceli może poprawić funkcjonalność działki, a całkowite usunięcie zbędnego obciążenia może zwiększyć jej atrakcyjność rynkową.

Nie oznacza to jednak, że każda służebność automatycznie obniża wartość nieruchomości w takim samym stopniu. Liczą się jej przebieg, powierzchnia pasa, rodzaj infrastruktury i faktyczne ograniczenia.

W takich sprawach przydatna może być analiza rzeczoznawcy. Pewny Lokal zapewnia możliwość sporządzenia profesjonalnego operatu szacunkowego nieruchomości, który pozwala ocenić jej wartość z uwzględnieniem istniejącego albo zmienianego obciążenia.

Jak wygląda procedura zmiany lub likwidacji służebności przesyłu?

Najprostszym rozwiązaniem jest porozumienie z przedsiębiorstwem. Strony mogą uzgodnić nowy przebieg, ograniczenie zakresu prawa albo jego zniesienie, jeżeli infrastruktura nie wymaga już dotychczasowego obciążenia.

Jeśli porozumienie jest niemożliwe, konieczne może być wystąpienie do sądu. Sąd Najwyższy wskazuje, że zmiana lub zniesienie służebności wbrew woli drugiej strony następuje na podstawie odpowiedniego orzeczenia. 

Po skutecznym zniesieniu albo zmianie prawa konieczne może być również odpowiednie uregulowanie wpisu w księdze wieczystej, tak aby odpowiadał aktualnemu stanowi prawnemu nieruchomości.

Zniesienie służebności przesyłu – podsumowanie

Służebność przesyłu może zostać zmieniona, a w odpowiednich okolicznościach również całkowicie zniesiona. Kluczowe jest jednak wykazanie przesłanek wynikających z przepisów – samo niezadowolenie właściciela z istniejącego obciążenia zazwyczaj nie wystarczy.

Przed rozpoczęciem negocjacji lub postępowania warto również ocenić ekonomiczne skutki istniejącej służebności. Pewny Lokal oferuje również usługę sporządzenia operatu szacunkowego, przygotowywanego przez rzeczoznawcę majątkowego. Operat szacunkowy pozwala oszacować wartość nieruchomości z uwzględnieniem istniejącej lub planowanej zmiany służebności.

Potrzebujesz operatu szacunkowego od rzeczoznawcy majątkowego?

Zamów przygotowanie operatu!

• Banki prawie zawsze akceptują nasze operaty.
• Nasze operaty pokazują prawdziwą wartość nieruchomości
• Operat nawet w 48 h.

Gwarancja prawdziwej wartości nieruchomości.
Doświadczeni rzeczoznawcy.
Odpowiemy na wszystkie pytania o operacie.

Rezerwuj online

Potrzebujesz operatu szacunkowego?

Zamów operat

Marcin Kaczmarek, rzeczoznawca majątkowy

Autor
Justyna Jaworska

Jest radcą prawnym specjalizującym się w prawie mieszkaniowym. Potrafi rozwikłać nawet najbardziej skomplikowaną sytuację i przekazać ją w sposób zrozumiały. Pomogła już wielu klientom, którzy nie rozumieli swoich praw. Jej mocną stroną jest ochrona praw nabywców lokali mieszkalnych lub domów jednorodzinnych. Tłumaczy w przystępny sposób zapisy znajdujące się w ustawie deweloperskiej, podkreślając prawa, jakie ma każdy nabywca. Lubi piec ciasta, to działa na nią odprężająco.