Przedsiębiorstwo przesyłowe ma prawo domagać się ustanowienia służebności przesyłu, gdy jest ona konieczna do prawidłowego korzystania z infrastruktury, jednak wiąże się to z obowiązkiem zapłaty odpowiedniego wynagrodzenia. Przeczytaj artykuł i dowiedz się, jak ustala się wysokość rekompensaty, dlaczego pierwsza propozycja firmy rzadko jest ostateczna oraz jak przygotować się do negocjacji.
Służebność przesyłu pozwala przedsiębiorstwu korzystać z części cudzej nieruchomości w związku z przebiegiem infrastruktury technicznej. Dotyczy to między innymi linii energetycznych, gazociągów, wodociągów czy sieci telekomunikacyjnych. Dla właściciela działki oznacza określone ograniczenie prawa własności, dlatego ustanowienie służebności może wiązać się z odpowiednim wynagrodzeniem.
Firma przesyłowa nie może jednak dowolnie zdecydować o zakresie korzystania z prywatnego gruntu. Znaczenie mają zarówno rzeczywiste potrzeby związane z urządzeniami, jak i zakres ingerencji w nieruchomość. Jeżeli strony nie uzgodnią warunków dobrowolnie, sprawa może zostać rozstrzygnięta przez sąd.
Zapraszamy do wysłuchania 48. odcinka podcastu z Piotrem Semeniukiem.
Zgodnie z Kodeksem cywilnym nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy prawem polegającym na korzystaniu z niej w oznaczonym zakresie, zgodnie z przeznaczeniem urządzeń przesyłowych. Jeżeli właściciel odmawia zawarcia umowy, a służebność jest konieczna do właściwego korzystania z urządzeń, przedsiębiorca może żądać jej ustanowienia za odpowiednim wynagrodzeniem.
Analogiczne uprawnienie przysługuje właścicielowi. Jeżeli to przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy, właściciel nieruchomości może domagać się ustanowienia służebności za wynagrodzeniem.
W praktyce służebność może być potrzebna zarówno w przypadku infrastruktury już znajdującej się na działce, jak i urządzeń, które mają dopiero powstać. Kluczowe jest dokładne określenie, w jakim zakresie przedsiębiorstwo będzie mogło korzystać z nieruchomości.
Ustanowienie służebności nie oznacza sprzedaży fragmentu gruntu przedsiębiorstwu. Właściciel nadal dysponuje nieruchomością, ale musi umożliwić korzystanie z niej w zakresie wynikającym z ustanowionego prawa.
Uprawnienia przedsiębiorstwa mogą obejmować między innymi:
Istotne jest zatem nie tylko położenie samej instalacji, lecz także powierzchnia niezbędna do jej obsługi. Kabel czy gazociąg może zajmować stosunkowo niewielki fragment gruntu, podczas gdy ograniczenia dotyczące zabudowy lub konieczność zapewnienia dostępu obejmują większą część działki.
Służebność przesyłu - kiedy firma może żądać dostępu do działkiNie istnieje jeden urzędowy cennik określający stawki za służebność przesyłu. Wysokości wynagrodzenia nie powinno się również ustalać wyłącznie poprzez pomnożenie powierzchni pasa służebności przez cenę metra kwadratowego działki.
Znaczenie ma wartość konkretnej nieruchomości oraz rzeczywisty zakres jej obciążenia. Inne konsekwencje może powodować przewód przebiegający przy granicy dużej działki rolnej, a inne linia przecinająca środek niewielkiej parceli budowlanej.
Przy określaniu wynagrodzenia analizowane mogą być:
Właśnie dlatego przy ustalaniu wynagrodzenia pomocna może być profesjonalna wycena. Pewny Lokal sporządza operaty szacunkowe wykonywane przez rzeczoznawców majątkowych, które pozwalają określić wartość nieruchomości również na potrzeby różnego rodzaju rozliczeń i postępowań.
Propozycja przedstawiona przez przedsiębiorstwo nie oznacza automatycznie, że właściciel musi zaakceptować wskazaną kwotę. Warunki ustanowienia służebności mogą być przedmiotem negocjacji. Dotyczy to zarówno wysokości wynagrodzenia, jak i przebiegu pasa służebności czy zasad dostępu do infrastruktury.
Szczególną ostrożność warto zachować w przypadku działek budowlanych. Nawet stosunkowo niewielki pas zajęty przez urządzenia może wpływać na możliwość postawienia budynku, jego usytuowanie albo przyszły podział nieruchomości. W takiej sytuacji ekonomiczne skutki obciążenia mogą być większe, niż sugerowałaby sama powierzchnia służebności.
Jeżeli właściciel i przedsiębiorstwo nie osiągną porozumienia, sprawa może zostać skierowana do sądu. Wówczas wysokość odpowiedniego wynagrodzenia ustalana jest z uwzględnieniem okoliczności konkretnej sprawy.
Czynniki istotne przy ustalaniu wynagrodzenia za służebność przesyłuPrzed podpisaniem umowy warto dokładnie sprawdzić zarówno jej treść, jak i dokumentację nieruchomości. Podstawowe znaczenie ma ustalenie rzeczywistego przebiegu infrastruktury oraz tego, jak ustanowienie służebności wpłynie na możliwość korzystania z działki.
Właściciel powinien zwrócić uwagę na szerokość pasa służebności, zasady wejścia przedsiębiorstwa na teren, możliwość prowadzenia prac naprawczych i modernizacyjnych oraz ewentualne ograniczenia zabudowy. Warto również sprawdzić, czy proponowane wynagrodzenie zostało ustalone z uwzględnieniem wartości konkretnego gruntu, a nie jedynie według ogólnej stawki stosowanej przez przedsiębiorstwo.
Im większy wpływ infrastruktury na potencjał inwestycyjny nieruchomości, tym większego znaczenia nabiera prawidłowa wycena. Dotyczy to zwłaszcza gruntów położonych na atrakcyjnych terenach budowlanych.
|
Element |
Co należy ustalić? |
Znaczenie dla właściciela |
|
Przebieg służebności |
Położenie urządzeń i szerokość pasa |
Określa część działki objętą ograniczeniami |
|
Zakres korzystania |
Dostęp, naprawy, konserwacja i modernizacja |
Wpływa na swobodę korzystania z gruntu |
|
Przeznaczenie działki |
Możliwość zabudowy i zagospodarowania |
Może wpływać na skutki ekonomiczne |
|
Wartość nieruchomości |
Wartość rynkowa konkretnego gruntu |
Istotna przy ustalaniu wynagrodzenia |
|
Wynagrodzenie |
Kwota i sposób jej ustalenia |
Może podlegać negocjacjom lub ustaleniu przez sąd |
Przedsiębiorstwo może żądać ustanowienia służebności przesyłu, jeżeli jest ona konieczna do właściwego korzystania z urządzeń, a właściciel nie zgadza się na zawarcie odpowiedniej umowy. Właścicielowi może wówczas przysługiwać odpowiednie wynagrodzenie, którego wysokość zależy między innymi od wartości nieruchomości i zakresu ograniczeń.
Przed zaakceptowaniem propozycji firmy warto więc sprawdzić, jak obciążenie wpłynie na wartość oraz możliwości wykorzystania działki. Pewny Lokal oferuje sporządzanie operatów szacunkowych przez uprawnionych rzeczoznawców majątkowych, dzięki czemu właściciel może uzyskać profesjonalną wycenę nieruchomości i lepiej przygotować się do dalszych negocjacji.
Obejrzyj nasz film.
Zachęcamy do obejrzenia naszego filmu.
Czy ten artykuł był pomocny?
Działamy na terenie całej Polski.
Sporządzenie operatu zajmie nam najczęściej 2 dni robocze.
Możemy wykonać operat w dowolnym terminie.
Ustandaryzowane operaty według sprawdzonego schematu.
W przeciwieństwie do tzw. hurtowni operatów, przykładamy się do każdego zlecenia.
Obejrzyj nasz film.
Audyt nieruchomości to nie tylko równe posadzki i bezpieczne instalacje.
Kliknij na ikonę
żeby dowiedzieć się
więcej o usłudze!