Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) wraz z policją przeprowadził przeszukania w bankach i BIK, badając podejrzenia zmowy cenowej i ograniczenia konkurencji na polskim rynku kredytów hipotecznych. W podcaście Pewnego Lokalu dr Piotr Semeniuk i Jan Śpiewak omawiają przyczyny wysokich kosztów finansowania, podobieństwa w ofertach banków oraz konsekwencje, jakie śledztwo może przynieść dla kredytobiorców.
Koszty finansowania zakupu nieruchomości bezpośrednio wpływają na sytuację osób planujących własne mieszkanie. W rozmowie dr. Piotra Semeniuka z Janem Śpiewakiem w podcaście Pewnego Lokalu poruszono działania Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wobec instytucji finansowych. Przeszukania w siedzibach banków oraz Biurze Informacji Kredytowej stały się punktem wyjścia do dyskusji o konkurencji, wysokości marż i sposobie kształtowania cen kredytów hipotecznych.
Zapraszamy do wysłuchania 37. odcinka podcastu z Bartoszem Łuczakiem i Joanną Adamiec
W trakcie rozmowy omówiono czynności przeprowadzone przez UOKiK przy wsparciu policji w siedzibach wybranych banków oraz Biurze Informacji Kredytowej. Postępowanie ma wyjaśnić, czy na rynku kredytów mieszkaniowych mogło dojść do niedozwolonego porozumienia ograniczającego konkurencję.
Jan Śpiewak zwrócił uwagę na wysokie koszty kredytów hipotecznych w Polsce. Dr Piotr Semeniuk odniósł się natomiast do podejrzeń dotyczących możliwej koordynacji polityki cenowej lub wymiany informacji pomiędzy uczestnikami rynku.
Rozmówcy zaznaczyli przy tym, że samo prowadzenie postępowania nie przesądza o naruszeniu prawa. Czynności UOKiK mają służyć zebraniu materiału pozwalającego ustalić, czy rzeczywiście doszło do praktyk ograniczających konkurencję.
Śledztwo UOKiK: Zmowa cenowaKolejnym wątkiem była sytuacja na polskim rynku bankowym. Jan Śpiewak wskazywał, że ograniczona presja konkurencyjna może sprzyjać utrzymywaniu wysokich kosztów finansowania ponoszonych przez klientów.
W rozmowie zwrócono uwagę przede wszystkim na:
Dr Piotr Semeniuk zauważył, że w prawidłowo funkcjonującym modelu konkurencji poszczególne banki powinny zabiegać o klientów również poprzez korzystniejsze warunki finansowania. Zbyt duża zbieżność ofert może więc stać się przedmiotem zainteresowania organu antymonopolowego.
Potencjalne obszary wpływu postępowania UOKiK na rynek kredytów hipotecznychJan Śpiewak przywołał również wcześniejsze przypadki nieprawidłowości na międzynarodowych rynkach finansowych. Jednym z przykładów była sprawa manipulacji wskaźnikiem LIBOR, która doprowadziła do postępowań i wysokich kar wobec części globalnych instytucji finansowych.
Rozmowa objęła także polskie doświadczenia związane z kredytami indeksowanymi do walut obcych oraz dyskusję dotyczącą WIBOR-u. Śpiewak wskazywał na silniejszą pozycję instytucji finansowych wobec pojedynczego konsumenta. Jego zdaniem uzasadnia to szczególne znaczenie kontroli sprawowanej przez sądy i instytucje odpowiedzialne za ochronę konkurencji oraz konsumentów.
Przywołane przykłady nie oznaczają jednak, że podobne nieprawidłowości wystąpiły w sprawie obecnie badanej przez UOKiK. Stanowiły one szerszy kontekst dyskusji dotyczącej zasad funkcjonowania sektora finansowego.
Rezultaty postępowania mogą mieć znaczenie zarówno dla banków, jak i klientów korzystających z kredytów mieszkaniowych. Koszt finansowania wpływa bowiem na zdolność kredytową gospodarstw domowych, wysokość miesięcznych rat oraz dostępność mieszkań.
Jeżeli postępowanie wykazałoby stosowanie praktyk ograniczających konkurencję, możliwe konsekwencje obejmowałyby sankcje przewidziane przez prawo oraz konieczność zmiany zakwestionowanych działań. Ustalenia organu mogłyby również mieć znaczenie dla ewentualnych późniejszych sporów cywilnych.
Dr Piotr Semeniuk zwrócił uwagę, że już samo zainteresowanie UOKiK może zwiększyć presję na przejrzystość sposobu konstruowania ofert, marż i dodatkowych kosztów. Ostateczne znaczenie postępowania będzie jednak można ocenić dopiero po poznaniu jego wyników.
|
Obszar |
Co jest analizowane? |
Możliwe znaczenie |
|
Konkurencja między bankami |
Czy warunki ofert mogły być koordynowane |
Ocena, czy rynek działa w warunkach rzeczywistej konkurencji |
|
Marże i prowizje |
Podobieństwo parametrów cenowych ofert |
Znaczenie dla całkowitego kosztu kredytu hipotecznego |
|
Przepływ informacji |
Sposób wykorzystywania danych dostępnych uczestnikom rynku |
Ustalenie, czy informacje mogły wpływać na strategie cenowe |
|
Kredytobiorcy |
Wpływ kosztów finansowania na klientów |
Potencjalne znaczenie dla rat, zdolności kredytowej i dostępności mieszkań |
|
Dalsze działania UOKiK |
Ocena materiału zebranego w postępowaniu |
Dopiero wyniki postępowania mogą przesądzić o ewentualnych naruszeniach |
Rozmowa dr. Piotra Semeniuka z Janem Śpiewakiem pokazała, że kwestia konkurencji pomiędzy bankami wykracza poza sam sektor finansowy. Warunki udzielania kredytów hipotecznych wpływają na możliwości zakupowe gospodarstw domowych, popyt na nieruchomości i funkcjonowanie całego rynku mieszkaniowego.
Kluczowe będzie zatem ustalenie, czy podobieństwa pomiędzy ofertami banków wynikają z naturalnych mechanizmów rynkowych, czy mogły być rezultatem działań naruszających zasady konkurencji. Do czasu zakończenia postępowania nie można przesądzać o odpowiedzialności badanych podmiotów.
Więcej o rynku kredytowym oraz problemach polskiego mieszkalnictwa można znaleźć w pełnej rozmowie dr. Piotra Semeniuka z Janem Śpiewakiem:https://youtu.be/IzwoXF_gbWE
Posłuchaj nowego odcinka podcastu o dopłatach do kredytów.
Zachęcamy do obejrzenia naszych specjalistów.
Czy ten artykuł był pomocny?
Działamy na terenie całej Polski.
Możemy wykonać audyt nieruchomości w dowolnym terminie.
Nasi prawnicy są wyspecjalizowani konkretnie w prawie nieruchomości.
Ustandaryzowane raporty z analiz umów rezerwacyjnych i deweloperskich.
Doświadczenie z setek audytów technicznych i prawnych w jednym miejscu.
Zobacz jedną z naszych lekcji.
Audyt nieruchomości to nie tylko równe posadzki i bezpieczne instalacje.
Kliknij na ikonę
żeby dowiedzieć się
więcej o usłudze!