Księgi wieczyste w mObywatelu. Co zmieni nowy system?

Księgi wieczyste w mObywatelu. Co zmieni nowy system?

Obecny system Elektronicznych Ksiąg Wieczystych (EKW) opiera się na zasadzie jawności rejestru, jednak w praktyce dostęp do informacji wymaga znajomości dokładnego numeru księgi. Każdy może bezpłatnie sprawdzić księgę wieczystą online, pod warunkiem że posiada jej właściwy identyfikator. Oficjalny serwis rządowy nie pozwala natomiast na wyszukanie numeru księgi na podstawie adresu nieruchomości czy numeru ewidencyjnego działki.

Brak takiej funkcji wykorzystują prywatne serwisy internetowe. Od lat umożliwiają one odpłatne ustalenie numeru księgi wieczystej po adresie lub numerze działki, a według informacji przywołanych w podcaście – w niektórych przypadkach również po numerze PESEL. Powstała więc sytuacja, w której oficjalny system ogranicza możliwość wyszukiwania danych, podczas gdy podobne informacje można kupić w komercyjnych bazach. Ministerstwo Sprawiedliwości zapowiada zmiany, które mają ograniczyć ten proceder.

Co już dziś można sprawdzić w mObywatelu?

Aplikacja mObywatel stopniowo rozszerza funkcje przeznaczone dla właścicieli nieruchomości. Użytkownik może obecnie uzyskać informacje dotyczące ksiąg wieczystych nieruchomości, których jest właścicielem. Ułatwia to odnalezienie potrzebnych danych bez konieczności samodzielnego poszukiwania numerów ksiąg.

Rozwiązanie może być przydatne przede wszystkim podczas załatwiania formalności dotyczących mieszkania, domu lub działki. Dostęp do informacji o własnych księgach wieczystych usprawnia przygotowanie dokumentów potrzebnych przy sprzedaży nieruchomości lub podczas wizyty u notariusza.

Do najważniejszych korzyści obecnego rozwiązania należą:

• dostęp do informacji o własnych nieruchomościach – dane można znaleźć w jednym miejscu;
• łatwiejsze ustalenie numeru księgi wieczystej – właściciel nie musi szukać go w posiadanych dokumentach;
• sprawniejszy dostęp do potrzebnych informacji – ułatwia przygotowanie dokumentacji dotyczącej nieruchomości;
• uproszczenie formalności – szczególnie w przypadku planowanej sprzedaży mieszkania, domu lub działki.

Księgi wieczyste w mObywatelu.

Jak może zmienić się dostęp do ksiąg wieczystych?

Zapowiedź kolejnych zmian pojawiła się w odpowiedzi Ministerstwa Sprawiedliwości na interpelację poselską dotyczącą prywatnych serwisów oferujących numery ksiąg wieczystych. Resort wskazał na planowane działania legislacyjne i teleinformatyczne, które mają ograniczyć możliwość masowego pozyskiwania danych z Elektronicznych Ksiąg Wieczystych.

Jednym z rozważanych rozwiązań jest powiązanie dostępu do ksiąg z wcześniejszym logowaniem użytkownika przez mObywatela. Obecnie osoba znająca numer księgi może wpisać go w systemie EKW i zobaczyć jej zawartość. Po zmianach dostęp miałby wymagać wcześniejszego potwierdzenia tożsamości.

Celem takiego rozwiązania ma być przede wszystkim ograniczenie tzw. scrapowania, czyli automatycznego pobierania dużych ilości danych z państwowego systemu. W ten sposób prywatne podmioty mogły przez lata tworzyć własne bazy, które następnie wykorzystują do odpłatnego wyszukiwania numerów ksiąg.

Trzeba jednak podkreślić, że omawiane rozwiązania są zapowiedzią zmian, a nie obowiązującą już zasadą korzystania z Elektronicznych Ksiąg Wieczystych.

Dostęp do ksiąg wieczystych - liczba głównych etapów

Czy logowanie przez mObywatela rozwiąże problem prywatnych baz?

Skuteczność planowanego rozwiązania budzi wątpliwości - główny problem polega na tym, że prywatne serwisy funkcjonują od wielu lat i zdążyły już zgromadzić bardzo duże ilości informacji dotyczących nieruchomości.

Adresy, numery działek i odpowiadające im numery ksiąg wieczystych zazwyczaj pozostają niezmienne przez długi czas. Zablokowanie możliwości automatycznego pobierania nowych informacji nie oznacza więc, że wcześniej utworzone bazy przestaną działać.

Najważniejsze wątpliwości dotyczą między innymi tego, że:

• wcześniej zgromadzone dane pozostaną dostępne – nowe zabezpieczenia nie usuną istniejących baz;
• numery ksiąg i działek są stosunkowo trwałe – wiele zapisanych wcześniej informacji nadal będzie aktualnych;
• logowanie może wydłużyć dostęp do EKW – dla zwykłego użytkownika oznacza to dodatkowy etap;
• komercyjne serwisy nadal mogą oferować posiadane dane – ograniczenie scrapowania nie oznacza automatycznego zakończenia ich działalności.

Nowe zabezpieczenia mogą zatem utrudnić bieżące uzupełnianie prywatnych baz, ale nie muszą rozwiązać problemu informacji zgromadzonych w poprzednich latach.

mObywatel a jawność ksiąg wieczystych

Planowane zmiany są częścią szerszej dyskusji dotyczącej granicy pomiędzy ochroną danych osobowych a jawnością informacji o nieruchomościach. Z jednej strony istotna pozostaje prywatność właścicieli, z drugiej – przejrzystość rejestrów ma znaczenie dla bezpieczeństwa obrotu nieruchomościami.

Innym wartym rozważenia rozwiązaniem mogłoby być stworzenie przez państwo własnej bezpłatnej wyszukiwarki, pozwalającej ustalić numer księgi wieczystej na podstawie adresu lub numeru działki. Jednocześnie bardziej wrażliwe informacje, takie jak numer PESEL, mogłyby zostać ukryte.

Jako przykłady wskazać można Szwecję, Holandię i Estonię, gdzie funkcjonują rozwiązania zapewniające szerszy dostęp do informacji dotyczących nieruchomości. Pokazuje to, że zasady udostępniania takich danych mogą być ukształtowane inaczej również w państwach objętych unijnymi regulacjami dotyczącymi ochrony danych.

Podsumowanie

mObywatel już obecnie ułatwia właścicielom dostęp do informacji dotyczących ich nieruchomości. Ministerstwo Sprawiedliwości rozważa natomiast rozszerzenie roli systemu poprzez wprowadzenie obowiązkowego logowania przed uzyskaniem dostępu do Elektronicznych Ksiąg Wieczystych.

Zmiana ma ograniczyć automatyczne pobieranie danych przez zewnętrzne podmioty. Nie rozwiązuje jednak problemu baz, które zostały stworzone wcześniej i nadal mogą być wykorzystywane przez komercyjne serwisy. Ostateczny kształt nowych zasad będzie zależał od przyjętych rozwiązań prawnych i technicznych.

Więcej informacji o księgach wieczystych w mObywatelu, planowanych zmianach oraz problemie jawności rejestru można znaleźć w najnowszym odcinku podcastu Pewnego Lokalu:

https://youtu.be/jRfh7_qxhJ8

Potrzebujesz pomocy prawnika przy sprawdzeniu stanu prawnego nieruchomości?

Zamów pomoc doświadczonego adwokata!

• Analiza księgi to nie tylko księga lokalu, ale także gruntu. Weryfikujemy też nieruchomości bez ksiąg.
• Nie wystarczy sprawdzenie samej księgi, ale także jej historii oraz informacji w innych rejestrach.
• Nasza kancelaria przeanalizowała tysiące mieszkań, domów i ksiąg wieczystych.

Gwarancja wyłapania niebezpieczeństw prawnych.
Doświadczeni adwokaci.
Pomoc prawna nawet w 24 h.

Zamów analizę

Potrzebujesz pomocy prawnika lub inżyniera przy kupnie nieruchomości?

Zamów usługę

dr Piotr Semeniuk, adwokat od prawa nieruchomości

Autor
Marcelina Galos

Prawnik, studentka 5-roku. Umowy deweloperskie analizuje pod kątem prawa deweloperskiego, sprawdza zapisy dotyczące standardu deweloperskiego, co ułatwia odbiory techniczne. Jest dokładna, dzięki czemu nawet najdrobniejsza nieścisłość zostanie przez nią dostrzeżona. Koordynowała pracę inżynierów, którzy zajmowali się odbiorami technicznymi, dzięki czemu ma wiedzę teoretyczną i praktyczną. Pisze pracę magisterską na temat oddziaływania wybranych inwestycji deweloperskich na środowisko. Ochrona środowiska to zagadnienie, które jest dla niej równie ważne.