Koniec z płaceniem za wiedzę o cenach mieszkań! Od lutego 2026 r. dane z Rejestru Cen Nieruchomości są darmowe. Analizujemy, jak nowe przepisy wpłyną na rynek, dlaczego urzędnicy wciąż ręcznie przepisują akty i gdzie szukać wiarygodnych stawek za metr.
Transparentność cenowa jest jednym z fundamentów dojrzałego rynku nieruchomości. Przez wiele lat wiedza o rzeczywistych cenach sprzedaży mieszkań czy działek była w Polsce trudno dostępna i w praktyce pozostawała domeną rzeczoznawców majątkowych oraz wyspecjalizowanych firm analitycznych. Osoby prywatne najczęściej opierały się na cenach ofertowych z ogłoszeń, które nie zawsze odzwierciedlają realne warunki transakcji.
Zmiany w przepisach, które weszły w życie w lutym 2026 roku, wprowadzają istotną zmianę – dane z Rejestru Cen Nieruchomości stają się bezpłatne. Nowe regulacje zwiększają przejrzystość rynku, ale jednocześnie pokazują ograniczenia organizacyjne i technologiczne systemu, w którym dane te są gromadzone.
Rys. 1. Co wpływa na Rejestr Cen Nieruchomości.Sprawdź jedną z naszych lekcji.
Rejestr Cen Nieruchomości to baza danych prowadzona przez starostwa powiatowe, a w miastach na prawach powiatu – przez urzędy miejskie. System funkcjonuje od początku XXI wieku i gromadzi informacje o rzeczywistych cenach transakcyjnych nieruchomości wynikających z aktów notarialnych. Dane te obejmują między innymi lokalizację nieruchomości, jej typ oraz cenę sprzedaży.
Rejestr stanowi jedno z najważniejszych źródeł wiedzy o rynku nieruchomości. Wykorzystywany jest przy sporządzaniu operatów szacunkowych, analizach rynkowych oraz w działaniach administracji publicznej. W ostatnich latach ograniczono zakres danych w rejestrze do rzeczywistych cen transakcyjnych, rezygnując z wartości pochodzących z wycen rzeczoznawców.
Od 13 lutego 2026 roku obowiązują nowe zasady udostępniania danych z Rejestru Cen Nieruchomości. Najważniejszą zmianą jest zniesienie opłat za dostęp do tych informacji. Wcześniej uzyskanie danych z rejestru wiązało się z koniecznością złożenia wniosku i wniesienia opłaty administracyjnej.
Nowelizacja przepisów wprowadziła obowiązek udostępniania danych bezpłatnie. W wielu powiatach informacje te publikowane są w postaci plików do pobrania, najczęściej w formacie GML, który umożliwia powiązanie danych cenowych z konkretną lokalizacją na mapie. Wdrażanie nowych zasad odbywa się jednak stopniowo – część starostw udostępniła już swoje bazy, inne dopiero przygotowują systemy informatyczne.
Tab. 1. Darmowy Rejestr Cen Nieruchomości – znaczenie dla rynku
Obszar rynku Zmiana po wprowadzeniu darmowego RCN Znaczenie dla uczestników rynku Dostęp do danych Bezpłatne dane o cenach transakcyjnych Większa przejrzystość rynku Proces wyceny Łatwiejszy dostęp do porównywalnych transakcji Dokładniejsze wyceny nieruchomości Analizy rynkowe Możliwość samodzielnej analizy trendów Większa dostępność wiedzy dla obywateli Firmy komercyjne Zmiana modelu biznesowego Większy nacisk na analizę i interpretację danych
Choć sposób publikowania danych jest cyfrowy, sam proces ich pozyskiwania wciąż w dużej mierze pozostaje manualny. Podstawowym źródłem informacji dla rejestru są akty notarialne przekazywane przez notariuszy do właściwych starostw.
Po otrzymaniu dokumentów urzędnik musi zapoznać się z treścią aktu, odnaleźć w nim informacje dotyczące ceny, rodzaju nieruchomości oraz jej lokalizacji, a następnie wprowadzić je do systemu. Akty notarialne często liczą kilkanaście lub kilkadziesiąt stron, dlatego proces ten jest czasochłonny i wymaga dużej dokładności.
Takie rozwiązanie powoduje, że dane pojawiają się w rejestrze z opóźnieniem. Przepisy przewidują nawet miesięczny termin na wprowadzenie informacji od momentu otrzymania aktu notarialnego.
Ręczne wprowadzanie danych przy dużej liczbie transakcji stanowi znaczące obciążenie dla administracji. W wielu powiatach liczba zawieranych umów sprzedaży nieruchomości jest bardzo wysoka, co powoduje konieczność przetwarzania dużej liczby dokumentów.
Brak automatyzacji oznacza również większe ryzyko błędów. Różne starostwa mogą w odmienny sposób klasyfikować podobne transakcje lub interpretować zapisy w aktach notarialnych. W rezultacie dane w rejestrze mogą być wprowadzane z opóźnieniem albo w niejednolity sposób.
Rozwiązaniem mogłoby być częściowe zautomatyzowanie procesu poprzez wprowadzanie kluczowych parametrów transakcji bezpośrednio przez notariuszy w systemie elektronicznym. Obecnie jednak znaczna część pracy polega na ręcznym przepisywaniu informacji z dokumentów.
Rys. 2. Dostęp do danych to największa zaleta darmowego RCN.Udostępnienie danych z RCN bez opłat może znacząco zwiększyć przejrzystość rynku nieruchomości. Dostęp do rzeczywistych cen transakcyjnych pozwala uczestnikom rynku lepiej oceniać wartość nieruchomości i ogranicza asymetrię informacji między kupującymi a sprzedającymi.
Większa dostępność danych umożliwia między innymi:
Należy jednak pamiętać, że surowe dane wymagają odpowiedniej interpretacji. Rejestr nie zawsze zawiera informacje o standardzie lokalu, stanie technicznym budynku czy jego wieku, co oznacza, że sama cena za metr kwadratowy nie daje pełnego obrazu wartości nieruchomości.
Wprowadzenie darmowego dostępu do danych zmienia również sytuację firm działających na rynku analiz nieruchomości. Dotychczas wiele z nich pobierało opłaty za dostęp do baz cen transakcyjnych.
Nowe przepisy nie muszą jednak oznaczać końca tego segmentu rynku. Firmy analityczne mogą skupić się na przetwarzaniu i interpretacji danych. Zamiast sprzedawać same informacje, będą oferować narzędzia analityczne, wizualizacje danych czy raporty rynkowe.
Możliwe jest więc wyraźniejsze rozdzielenie ról: państwo udostępnia podstawowe dane publiczne, natomiast sektor prywatny rozwija zaawansowane narzędzia pozwalające na ich analizę i interpretację.
Szczegółowe omówienie zmian w dostępie do Rejestru Cen Nieruchomości, problemów związanych z pozyskiwaniem danych oraz wpływu cyfryzacji na przejrzystość rynku przedstawiono w najnowszym odcinku podcastu Pewnego Lokalu.
Zapraszamy do zapoznania się z całą rozmową: Kiedy dane o nieruchomościach będą jawne? - prof. Waldemar Izdebski
Sprawdź jedną z naszych lekcji.
Przejdź do rozmowy naszych ekspertów.
Działamy na terenie całej Polski.
Możemy wykonać audyt nieruchomości w dowolnym terminie.
Audyty wykonują przeszkoleni inżynierowie i inspektorzy.
Ustandaryzowane audyty nieruchomości według sprawdzonego schematu.
Posiadamy certyfikat Instytutu Techniki Budowlanej i Infrared Training Canter.
Dowiedz się jeszcze więcej!
Audyt nieruchomości to nie tylko równe posadzki i bezpieczne instalacje.
Kliknij na ikonę 
żeby dowiedzieć się
więcej o usłudze!
797 014 014
Rezerwuj usługę
