Słup energetyczny stojący na prywatnej działce może wpływać na sposób korzystania z nieruchomości, możliwość zabudowy, podział gruntu oraz jego wartość. Nie oznacza jednak automatycznie, że właściciel może żądać od przedsiębiorstwa energetycznego dowolnej kwoty albo natychmiastowego usunięcia urządzenia.
Pierwszym krokiem zawsze powinno być ustalenie, na jakiej podstawie prawnej przedsiębiorstwo korzysta z działki.
Operator może dysponować m.in.:
Zapraszamy do wysłuchania 66. odcinka podcastu Pewny Lokal z Piotrem Semeniukiem.
Jeżeli takiego tytułu nie ma, właściciel może rozważyć ustanowienie odpłatnej służebności przesyłu, a w określonych sytuacjach również inne roszczenia.
Urządzenia energetyczne wchodzące w skład przedsiębiorstwa nie stają się automatycznie własnością właściciela gruntu tylko dlatego, że stoją na jego działce. Wynika to z art. 49 Kodeksu cywilnego.
Właściciel nieruchomości ma prawo przede wszystkim ustalić, czy przedsiębiorstwo energetyczne posiada skuteczny tytuł do korzystania z jego gruntu.
Urząd Regulacji Energetyki zaleca w takiej sytuacji sprawdzenie m.in.:
Jeżeli przedsiębiorstwo nie ma odpowiedniego tytułu, właściciel może wystąpić z propozycją ustanowienia służebności przesyłu.
Jeżeli przedsiębiorstwo odmawia zawarcia umowy, a służebność jest konieczna do korzystania z urządzeń, właściciel może żądać jej ustanowienia za odpowiednim wynagrodzeniem na podstawie art. 305² § 2 Kodeksu cywilnego.
Może się należeć, ale nie automatycznie.
Najważniejsze jest to, czy przedsiębiorstwo energetyczne ma już skuteczne prawo do korzystania z gruntu.
Jeżeli brak odpowiedniego tytułu, właściciel może domagać się odpłatnego ustanowienia służebności przesyłu.
Wynagrodzenie nie jest jednak „ceną za jeden słup”. Obejmuje rzeczywisty zakres obciążenia nieruchomości, w tym:
W aktualnym orzecznictwie występują sprawy, w których zasądzano wynagrodzenia przekraczające 180 tys. lub 300 tys. zł, ale dotyczyły one konkretnych nieruchomości, rozległych linii i indywidualnych opinii biegłych. Nie są to stawki za pojedynczy słup.
Aktualne rozporządzenie w sprawie wyceny nieruchomości definiuje pas służebności przesyłu jako teren niezbędny przedsiębiorcy do wykonywania praw związanych z urządzeniami, a współczynnik korzystania jako stopień ingerencji w prawo własności.
Przy wycenie znaczenie mają przede wszystkim:
Tabela 1. Od czego zależy wysokość wynagrodzenia?
Element | Znaczenie dla wyceny |
Słup energetyczny | bezpośrednio zajmuje część gruntu |
Linia nad działką | może ograniczać korzystanie z większego pasa |
Wartość nieruchomości | im droższy grunt, tym zwykle wyższa wartość służebności |
Lokalizacja słupa | słup na środku działki może być bardziej uciążliwy niż przy granicy |
Możliwość zabudowy | ograniczenie inwestycji może istotnie zwiększać ekonomiczny ciężar |
Dostęp operatora | przedsiębiorstwo może potrzebować prawa wejścia i wjazdu |
Powierzchnia pasa | większy obszar oznacza zwykle większe ograniczenie prawa własności |
Tak, zwłaszcza jeśli znajduje się na działce budowlanej i wpływa na możliwość racjonalnej zabudowy.
Inaczej będzie oceniany słup stojący w narożniku dużej działki rolnej, a inaczej urządzenie pośrodku niewielkiej działki przeznaczonej pod budowę domu.
W nowszym orzecznictwie podkreśla się, że przy ustalaniu wynagrodzenia trzeba oceniać rzeczywisty zakres ograniczenia prawa własności, a nie jedynie powierzchnię bezpośrednio zajętą przez urządzenie.
Dlatego wycena nie powinna ograniczać się do mnożenia powierzchni fundamentu słupa przez cenę 1 m² gruntu.
W pewnych sytuacjach właściciel może żądać przywrócenia stanu zgodnego z prawem i zaniechania naruszeń na podstawie art. 222 § 2 Kodeksu cywilnego.
Nie oznacza to jednak, że każdy słup można po prostu nakazać usunąć.
Trzeba sprawdzić, czy przedsiębiorstwo ma:
Znaczenie ma także funkcja urządzenia i możliwość przebudowy sieci.
W praktyce właściciel może próbować negocjować przeniesienie słupa albo przebudowę linii, ale koszty i obowiązek wykonania takich prac zależą od podstawy prawnej, przyczyn relokacji i warunków technicznych.
Nie należy więc samodzielnie usuwać, przesuwać ani ingerować w urządzenia energetyczne.
Jeżeli przedsiębiorstwo posiada odpowiednie prawo do korzystania z nieruchomości, może ono obejmować m.in.:
Zakres tych uprawnień powinien wynikać z treści służebności lub innego tytułu prawnego.
Dlatego właściciel powinien zwracać uwagę nie tylko na kwotę wynagrodzenia, ale także na dokładny zakres praw wpisanych do umowy.
Jeżeli przedsiębiorstwo przez lata korzystało z działki bez skutecznej podstawy prawnej, można rozważyć również wynagrodzenie za wcześniejsze bezumowne korzystanie.
To jednak inne roszczenie niż wynagrodzenie za ustanowienie służebności.
W uproszczeniu:
Przed wystąpieniem z żądaniem trzeba zbadać m.in. przedawnienie, dobrą lub złą wiarę przedsiębiorstwa oraz historię urządzeń.
Tak, zarzut zasiedzenia pojawia się często w sporach dotyczących starych linii energetycznych.
Sytuacja prawna uległa jednak istotnej zmianie po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2 grudnia 2025 r., sygn. P 10/16.
TK zakwestionował wykładnię pozwalającą na nabywanie przed 3 sierpnia 2008 r. przez zasiedzenie służebności gruntowej odpowiadającej treścią późniejszej służebności przesyłu.
W 2026 r. sprawy dotyczące zasiedzenia wymagają jednak szczególnie dokładnej analizy konkretnego stanu faktycznego. Sam fakt, że słup stoi na działce od 30 czy 40 lat, nie powinien być automatycznie utożsamiany ze skutecznym zasiedzeniem.
Co najbardziej wpływa na wynagrodzenie za słup energetyczny?Nie można tego stwierdzić wyłącznie na podstawie wieku urządzenia.
Trzeba sprawdzić:
Dopiero komplet tych informacji pozwala ocenić sytuację właściciela.
Najlepiej zacząć od dokumentów.
W praktyce warto:
Brak wpisu służebności w księdze wieczystej nie oznacza jeszcze automatycznie, że przedsiębiorstwo nie ma żadnego tytułu.
Co zrobić, gdy na działce stoi słup energetyczny?Przede wszystkim nie należy:
Każda nieruchomość jest inna.
Kwota 180 tys. czy 335 tys. zł zasądzona w konkretnej sprawie nie oznacza, że podobne wynagrodzenie należy się każdemu właścicielowi działki ze słupem energetycznym.
Właściciel działki ze słupem energetycznym nie powinien zaczynać od pytania „ile dostanę za słup?”, lecz od pytania:
na jakiej podstawie przedsiębiorstwo korzysta z mojej nieruchomości?
Jeżeli operator nie ma odpowiedniego tytułu prawnego, możliwe jest żądanie ustanowienia służebności przesyłu za odpowiednim wynagrodzeniem.
W określonych sytuacjach można również analizować roszczenia dotyczące wcześniejszego korzystania z gruntu, wpływu infrastruktury na wartość nieruchomości albo możliwość zmiany przebiegu urządzeń.
Najważniejsze znaczenie mają zawsze konkretne dokumenty, historia urządzeń oraz rzeczywisty zakres ograniczenia prawa własności.
Obejrzyj nasz film.
Zapraszamy do wysłuchania 56. odcinka podcastu Pewny Lokal z Piotrem Semeniukiem i Magdaleną Małecką.
Czy ten artykuł był pomocny?
Działamy na terenie całej Polski.
Sporządzenie operatu zajmie nam najczęściej 2 dni robocze.
Możemy wykonać operat w dowolnym terminie.
Ustandaryzowane operaty według sprawdzonego schematu.
W przeciwieństwie do tzw. hurtowni operatów, przykładamy się do każdego zlecenia.
Zapraszamy do wysłuchania 48. odcinka podcastu Pewny Lokal z Piotrem Semeniukiem.
Audyt nieruchomości to nie tylko równe posadzki i bezpieczne instalacje.
Kliknij na ikonę 
żeby dowiedzieć się
więcej o usłudze!
797 014 014
Rezerwuj usługę
