Ostukiwanie powierzchni pozwala wykryć miejsca, w których tynk może nie być prawidłowo związany z podłożem albo pod płytką występują pustki. Wyjaśniamy, skąd bierze się charakterystyczny głuchy odgłos, kiedy może świadczyć o wadzie i dlaczego nie każdy taki dźwięk oznacza problem.
Nie wszystkie wady mieszkania da się zauważyć wzrokiem. Tynk może wyglądać na równy i nieuszkodzony, a mimo to miejscowo nie być prawidłowo związany z podłożem. Podobnie jest z płytkami – powierzchnia okładziny może wyglądać prawidłowo, mimo że pod jej fragmentem występuje niedostateczne podparcie.
Jedną z metod pozwalających wykryć takie miejsca jest kontrola akustyczna, czyli delikatne ostukiwanie powierzchni. Zmiana dźwięku może wskazywać, że pod badaną warstwą znajduje się pustka lub występuje problem z jej przyczepnością.
Zapraszamy do wysłuchania 50. odcinka podcastu z Piotrem Semeniukiem i Karolem Fudalą.
Na czym polega sprawdzanie tynków i płytek przez ostukiwanie?
Podczas lekkiego uderzenia w powierzchnię powstają drgania. Ich brzmienie zależy między innymi od tego, w jaki sposób warstwa wykończeniowa jest połączona z podłożem.
Jeżeli tynk dobrze przylega do ściany, dźwięk jest zazwyczaj krótki i zwarty. Gdy pomiędzy warstwami znajduje się pustka albo fragment tynku jest odspojony, odgłos może stać się bardziej głuchy i „pusty”.
Podobną zasadę można wykorzystać przy sprawdzaniu okładzin ceramicznych.
Sama zmiana dźwięku nie stanowi jednak jeszcze pełnej diagnozy. Ważne są lokalizacja badanego miejsca, rodzaj podłoża i sposób wykonania danego elementu.
Co mówi dźwięk podczas ostukiwania?W przypadku tynków głuchy odgłos może być sygnałem, że warstwa nie jest prawidłowo związana z podłożem.
Aktualna norma PN-B-10110:2024-11 dotycząca mechanicznie wykonywanych tynków gipsowych przewiduje sprawdzanie ich przyczepności przez lekkie opukiwanie. Zwarty dźwięk wskazuje na prawidłową przyczepność, natomiast głuchy może świadczyć o problemie.
Odspojenie może powstać m.in. wtedy, gdy podłoże przed tynkowaniem zostało nieprawidłowo przygotowane, występowały na nim zabrudzenia lub zastosowane materiały nie uzyskały właściwego połączenia.
Taki fragment może początkowo nie różnić się wizualnie od pozostałej powierzchni.
Z czasem mogą jednak pojawić się:
Szczególnej uwagi wymagają większe powierzchnie oraz miejsca znajdujące się na suficie.
Widoczna rysa jest jednym z powodów, dla których warto dokładniej sprawdzić dany fragment ściany.
Pęknięcie samo w sobie nie przesądza jednak o utracie przyczepności tynku. Może mieć również inne przyczyny, np. pracę podłoża, skurcz materiału albo naprężenia powstające w miejscu łączenia różnych elementów konstrukcyjnych.
Jeżeli jednak wokół rysy podczas ostukiwania pojawia się wyraźnie odmienny, głuchy dźwięk, może to wskazywać na problem dotyczący większej powierzchni niż sama widoczna szczelina.
Kontrola akustyczna jest stosowana również przy sprawdzaniu okładzin ceramicznych.
Płytka powinna być odpowiednio związana z podłożem za pomocą zaprawy klejącej. Jeżeli pod jej fragmentem występuje pustka, dźwięk podczas delikatnego ostukiwania może różnić się od dźwięku sąsiednich, prawidłowo osadzonych elementów.
Nie oznacza to jednak automatycznie, że każda płytka wydająca inny dźwięk nadaje się do wymiany.
Podczas oceny trzeba wziąć pod uwagę m.in.:
Tabela 1. Tynk i płytki – co może oznaczać zmiana dźwięku?
Badana powierzchnia | Co może powodować głuchy dźwięk? | Na co zwrócić uwagę? |
Tynk na ścianie | miejscowe odspojenie od podłoża | wielkość i lokalizacja obszaru |
Tynk przy pęknięciu | odspojenie lub lokalne naprężenia | czy zmiana dźwięku obejmuje większą powierzchnię |
Tynk na suficie | utrata przyczepności | szczególnie większe obszary |
Płytka ścienna | pustka lub niedostateczne podparcie | wielkość fragmentu wydającego głuchy dźwięk |
Płytka podłogowa | miejscowy brak odpowiedniego podparcia | czy problem występuje przy środku lub krawędzi płytki |
Płytka przy obróbce lub krawędzi | dźwięk wynikający z konstrukcji znajdującej się pod spodem | lokalizacja i sposób wykonania elementu |
Klej nie służy wyłącznie do utrzymania płytki na miejscu. Powinien również zapewniać jej odpowiednie podparcie.
Jeżeli pod fragmentem płytki pozostanie większa pustka, część powierzchni może być bardziej podatna na obciążenia punktowe. Ma to szczególne znaczenie na podłodze, gdzie okładzina jest regularnie obciążana.
Uderzenie cięższym przedmiotem w miejsce pozbawione odpowiedniego podparcia może zwiększać ryzyko uszkodzenia płytki.
Znaczenie mają również warunki eksploatacji. W łazienkach, kuchniach, na balkonach i tarasach okładziny są narażone na dodatkowe oddziaływanie wilgoci oraz zmian temperatury.
Nie. To jedna z najważniejszych zasad przy interpretowaniu wyników kontroli akustycznej.
W budynku występują miejsca, w których pod tynkiem lub płytką znajdują się elementy o innej budowie niż na pozostałej powierzchni. Dźwięk może się tam zmieniać mimo braku odspojenia.
Dotyczy to przykładowo miejsc przy:
Dlatego pojedynczego głuchego odgłosu nie powinno się interpretować bez uwzględnienia miejsca, w którym został wykryty.
Niektóre miejsca są bardziej podatne na powstawanie pęknięć, odspojeń lub innych nieprawidłowości.
Podczas kontroli tynków szczególnej uwagi mogą wymagać okolice otworów okiennych i drzwiowych, narożniki, miejsca widocznych rys i połączenia różnych elementów konstrukcyjnych.
Przy okładzinach ceramicznych istotne są natomiast większe powierzchnie ścian i podłóg oraz miejsca, w których płytki są szczególnie narażone na obciążenia.
Gdzie zmiana dźwięku wymaga szczególnej uwagi?Wykres ma charakter poglądowy i nie stanowi klasyfikacji wad wynikającej z normy.
Jedną z metod jest delikatne ostukiwanie powierzchni narzędziem pozwalającym porównać brzmienie kolejnych fragmentów ściany lub sufitu.
Do takiej kontroli można wykorzystać teleskopowy młotek inspekcyjny zakończony niewielką metalową kulką. Jego wysuwana konstrukcja ułatwia sprawdzanie również miejsc położonych wyżej, np. tynków na suficie. Narzędzie służy do lekkiego ostukiwania kolejnych fragmentów powierzchni i porównywania ich brzmienia. Przed rozpoczęciem kontroli warto wykonać kilka prób w miejscu, które nie budzi zastrzeżeń, aby uzyskać punkt odniesienia. Młotkiem należy posługiwać się delikatnie – szczególnie na pomalowanych ścianach oraz przy sprawdzaniu płytek, ich krawędzi i spoin.
Nie chodzi o silne uderzanie w powierzchnię. Celem jest wychwycenie zmian akustycznych, które mogą wskazywać na różnice w połączeniu tynku z podłożem.
W przypadku tynków gipsowych metoda lekkiego opukiwania jest przewidziana również w PN-B-10110:2024-11.
Jeżeli podczas badania pojawia się większy obszar o wyraźnie innym brzmieniu, jego charakter i lokalizacja powinny zostać ocenione w kontekście konstrukcji budynku.
W sytuacjach spornych sama kontrola akustyczna nie musi być wystarczająca. Możliwe są dokładniejsze metody badania przyczepności.
Oględziny płytek nie powinny ograniczać się wyłącznie do sprawdzenia ich wyglądu.
Warto zwrócić uwagę także na:
Kontrola akustyczna może być jednym z elementów takiego sprawdzenia, ale wynik powinien być zawsze interpretowany z uwzględnieniem lokalizacji płytki i konstrukcji znajdującej się pod nią.
Największym problemem z tego rodzaju wadami jest to, że powierzchnia może wyglądać prawidłowo.
Tynk nie musi być popękany, a płytka nie musi się poruszać pod naciskiem. Dopiero zmiana dźwięku może zwrócić uwagę na fragment wymagający dokładniejszego sprawdzenia.
Dlatego profesjonalny odbiór mieszkania nie polega wyłącznie na oglądaniu powierzchni.
Połączenie kontroli wzrokowej z odpowiednimi metodami pomiarowymi i diagnostycznymi pozwala wykrywać również część nieprawidłowości niewidocznych na pierwszy rzut oka.
Głuchy, bębniący dźwięk podczas ostukiwania może wskazywać na odspojenie tynku od podłoża albo pustą przestrzeń pod płytką.
Nie powinien być jednak automatycznie traktowany jako wada.
Znaczenie mają przede wszystkim lokalizacja, rozmiar badanego obszaru oraz sposób wykonania znajdujących się tam elementów. W miejscach takich jak dylatacje, przejścia instalacyjne czy obróbki blacharskie zmiana dźwięku może wynikać z samej konstrukcji.
Dlatego podczas odbioru ważne jest nie tylko wykrycie odmiennego brzmienia, ale również prawidłowa interpretacja jego przyczyny
Zapraszamy do wysłuchania 46. odcinka podcastu z Piotrem Semeniukiem i Andrzejem Koronowiczem.
Obejrzyj film, który pokaże Ci, na jakie elementy warto zwrócić uwagę przy odbiorze mieszkania.
Czy ten artykuł był pomocny?
Działamy na terenie całej Polski.
Możemy wykonać odbiór mieszkania w dowolnym terminie.
Audyty wykonują przeszkoleni inżynierowie i inspektorzy.
Ustandaryzowane odbiory mieszkań według sprawdzonego schematu.
Doświadczenie z setek audytów technicznych i prawnych w jednym miejscu.
Ekspert wyjaśnia wszystkie Twoje wątpliwości.
Audyt nieruchomości to nie tylko równe posadzki i bezpieczne instalacje.
Kliknij na ikonę
żeby dowiedzieć się
więcej o usłudze!