Sprawna wentylacja odpowiada za usuwanie wilgoci, zapachów i zużytego powietrza z mieszkania. Podczas odbioru można wstępnie sprawdzić jej działanie za pomocą anemometru, ale sam odczyt prędkości powietrza nie wystarcza do pełnej oceny wydajności instalacji. Wyjaśniamy, jak działa takie badanie i na co zwrócić uwagę.
Sprawność wentylacji ma bezpośredni wpływ na warunki panujące w mieszkaniu. Jeżeli wymiana powietrza jest niewystarczająca, w pomieszczeniach może wzrastać wilgotność, na szybach może pojawiać się kondensacja, a z czasem mogą wystąpić problemy z pleśnią.
Podczas odbioru mieszkania można więc sprawdzić nie tylko obecność kratek wentylacyjnych, ale również to, czy w przewodach rzeczywiście występuje przepływ powietrza. Jednym z urządzeń wykorzystywanych do takiej kontroli jest anemometr.
Zapraszamy do wysłuchania 50. odcinka podcastu z Piotrem Semeniukiem i Karolem Fudalą.
Trzeba jednak wiedzieć, co właściwie pokazuje jego wynik. Stwierdzenie przepływu powietrza nie jest tym samym co pełne potwierdzenie prawidłowej wydajności systemu wentylacyjnego.
Anemometr jest urządzeniem służącym do pomiaru prędkości przepływu powietrza. W zależności od konstrukcji może być wyposażony m.in. w niewielki wirnik reagujący na ruch powietrza.
Podczas kontroli wentylacji urządzenie można wykorzystać przy kratce lub innym elemencie wywiewnym. Jeżeli powietrze przepływa przez otwór, wirnik zaczyna się obracać, a na wyświetlaczu pojawia się wynik prędkości.
Takie badanie pozwala przede wszystkim odpowiedzieć na podstawowe pytania:
Sam pomiar prędkości nie określa jednak automatycznie ilości powietrza usuwanego z pomieszczenia.
To jedno z najważniejszych rozróżnień podczas kontroli wentylacji.
Anemometr może wskazywać prędkość przepływu, np. w metrach na sekundę. Wymagania dotyczące wentylacji mieszkań są natomiast często określane jako strumień objętości powietrza, czyli ilość powietrza przepływającego w określonym czasie – np. w m³/h.
Na strumień wpływa zarówno prędkość powietrza, jak i powierzchnia, przez którą ono przepływa.
Dlatego sam odczyt prędkości przy kratce:
Może natomiast służyć jako szybka kontrola tego, czy przepływ w ogóle występuje i czy odbywa się we właściwym kierunku.
Pomiar wykonuje się przy punktach wentylacyjnych znajdujących się w mieszkaniu.
W typowym lokalu będą to przede wszystkim kratki znajdujące się w:
Anemometr pozwala sprawdzić ruch powietrza w obrębie kratki.
Podczas kontroli znaczenie ma jednak nie tylko wartość pojawiająca się na wyświetlaczu, ale również kierunek przepływu.
Wentylacja wywiewna powinna usuwać zużyte powietrze z pomieszczeń.
Jeżeli zamiast tego powietrze wydostaje się z kanału wentylacyjnego do wnętrza mieszkania, mamy do czynienia z przepływem w przeciwnym kierunku.
Zjawisko takie określa się jako ciąg wsteczny.
Może ono powodować przedostawanie się do pomieszczenia:
Dlatego samo wskazanie liczby na anemometrze nie wystarcza. Trzeba również ustalić, w którą stronę przemieszcza się powietrze.
Nie zawsze.
Szczególnie wentylacja grawitacyjna jest uzależniona od warunków panujących wewnątrz i na zewnątrz budynku.
Jej działanie opiera się na różnicy temperatur i ciśnień, dlatego zazwyczaj pracuje skuteczniej w chłodniejszej części roku, kiedy różnica temperatur pomiędzy wnętrzem i otoczeniem jest większa.
Latem ciąg może być znacznie słabszy.
Na wynik kontroli mogą wpływać również:
Brak wykrytego przepływu jest więc sygnałem wymagającym wyjaśnienia, ale nie zawsze pozwala od razu stwierdzić niedrożność kanału lub wadę instalacji.
Żeby możliwe było usuwanie powietrza przez przewody wywiewne, do mieszkania musi jednocześnie napływać odpowiednia ilość świeżego powietrza.
W przypadku systemów niewyposażonych w mechaniczną wentylację nawiewną lub nawiewno-wywiewną przepisy wymagają zapewnienia dopływu powietrza zewnętrznego przez urządzenia nawiewne znajdujące się w oknach, drzwiach balkonowych albo innych częściach przegród zewnętrznych.
Dlatego nawiewniki nie są przypadkowym dodatkiem do okien. Są jednym z elementów umożliwiających prawidłową wymianę powietrza w mieszkaniu.
Jak przepływa powietrze przez mieszkanie?Wentylacja grawitacyjna wykorzystuje naturalne różnice gęstości i ciśnienia powietrza.
Cieplejsze powietrze znajdujące się w mieszkaniu unosi się i jest odprowadzane przez pionowe przewody wentylacyjne. Na jego miejsce powinno napływać świeże powietrze z zewnątrz.
Dlatego działanie tego rodzaju systemu w dużym stopniu zależy od warunków atmosferycznych.
Problemy mogą pojawić się również wtedy, gdy mieszkanie jest bardzo szczelne, a dopływ świeżego powietrza został ograniczony.
Przykładem może być wymiana starej stolarki okiennej na nowe, szczelne okna bez zapewnienia właściwego nawiewu.
W wentylacji mechanicznej przepływ powietrza jest wymuszany przez urządzenia mechaniczne.
Dzięki temu system jest znacznie mniej uzależniony od różnicy temperatur wewnątrz i na zewnątrz budynku.
Powietrze jest usuwane z pomieszczeń przez kratki lub zawory wywiewne, natomiast świeże powietrze musi zostać doprowadzone w sposób przewidziany dla konkretnego systemu.
Jeżeli mechaniczny system wywiewny jest uruchomiony, a mimo tego przy punkcie wywiewnym nie występuje przepływ, sytuacja wymaga dokładniejszej kontroli.
Inaczej działa wentylacja mechaniczna nawiewno-wywiewna.
W takim systemie urządzenie kontroluje zarówno usuwanie zużytego powietrza, jak i dostarczanie świeżego.
W przypadku rekuperacji dodatkowo wykorzystywany jest wymiennik ciepła, dzięki któremu część energii z powietrza usuwanego może zostać przekazana powietrzu nawiewanemu.
Tabela 1 . Wentylacja grawitacyjna, mechaniczna i rekuperacja – najważniejsze różnice
System | Co powoduje przepływ powietrza? | Skąd napływa świeże powietrze? | Czy działanie zależy od pogody? |
Wentylacja grawitacyjna | naturalna różnica ciśnień i temperatur | nawiewniki / urządzenia nawiewne | w dużym stopniu |
Wentylacja mechaniczna wywiewna | wentylator wyciągowy | urządzenia nawiewne przewidziane w systemie | znacznie mniej |
Wentylacja nawiewno-wywiewna | wentylatory nawiewne i wywiewne | instalacja nawiewna | w niewielkim stopniu |
Rekuperacja | instalacja mechaniczna z odzyskiem ciepła | instalacja nawiewna | w niewielkim stopniu |
W systemie z kontrolowanym nawiewem stosowanie dodatkowych nawiewników okiennych nie jest rozwiązaniem analogicznym do wentylacji grawitacyjnej – sposób doprowadzania powietrza wynika z projektu całej instalacji.
W przypadku budynków mieszkalnych wymagania odnoszą się nie tylko do samego występowania przepływu, lecz również do ilości usuwanego powietrza.
W przepisach techniczno-budowlanych nadal przywoływana jest w określonym zakresie PN-B-03430:1983 wraz ze zmianą Az3:2000.
Dokument podaje między innymi wartości strumieni powietrza wywiewanego z wybranych pomieszczeń.
Przykładowo:
Warto przy tym zaznaczyć, że PKN oznacza PN-B-03430:1983/Az3:2000 jako normę wycofaną. Nadal jest ona jednak przywołana w Warunkach Technicznych w określonych przepisami zakresach.
Wymagane strumienie powietrza wywiewanego z wybranych pomieszczeńPopularną domową metodą sprawdzania wentylacji jest przykładanie kartki papieru do kratki.
Jeżeli zostaje ona przyciągnięta, można stwierdzić, że w danym momencie występuje przepływ w kierunku kanału.
Taki test nie pozwala jednak określić:
Anemometr daje więc więcej informacji niż zwykła kartka, choć również jego wynik trzeba właściwie interpretować.
Przyczyn może być wiele.
Brak lub niewystarczający przepływ może wynikać między innymi z:
Dlatego stwierdzenie słabego przepływu jest początkiem diagnostyki, a nie zawsze jednoznacznym wskazaniem przyczyny.
Każdego dnia w mieszkaniu powstaje wilgoć.
Jej źródłem są między innymi kąpiel, gotowanie, suszenie ubrań, rośliny, a nawet sami mieszkańcy.
Wentylacja odpowiada za usuwanie nadmiaru wilgoci wraz ze zużytym powietrzem.
Jeżeli działa niewystarczająco, mogą pojawić się:
Dlatego sprawdzenie wentylacji podczas odbioru mieszkania może dostarczyć ważnych informacji o działaniu jednej z podstawowych instalacji lokalu.
Nie zawsze.
Prosty pomiar prędkości przepływu jest bardzo przydatny jako badanie orientacyjne. Pozwala wykryć brak przepływu, porównać poszczególne punkty oraz zauważyć nieprawidłowy kierunek ruchu powietrza.
Jeżeli jednak celem jest potwierdzenie, czy instalacja zapewnia konkretny wymagany strumień w m³/h, potrzebny jest odpowiednio przeprowadzony pomiar ilości przepływającego powietrza.
Wyniku nie powinno się więc interpretować w oderwaniu od rodzaju systemu, sposobu pomiaru oraz warunków panujących w budynku.
Anemometr pozwala szybko sprawdzić, czy przy kratce wentylacyjnej występuje ruch powietrza oraz w jakim kierunku odbywa się przepływ.
Brak ruchu powietrza powinien zwrócić uwagę, ale szczególnie w przypadku wentylacji grawitacyjnej nie oznacza automatycznie niedrożności kanału.
Równie ważne jest zapewnienie nawiewu świeżego powietrza. Bez niego prawidłowy wywiew może być utrudniony nawet przy drożnych przewodach.
Trzeba też pamiętać, że prędkość przepływu wskazywana przez anemometr nie jest tym samym co strumień objętości powietrza wyrażony w m³/h. Dlatego w przypadku wątpliwości dotyczących wydajności instalacji potrzebna może być dokładniejsza kontrola wentylacji.
Zapraszamy do wysłuchania 46. odcinka podcastu z Piotrem Semeniukiem i Andrzejem Koronowiczem.
Obejrzyj film, który pokaże Ci, na jakie elementy warto zwrócić uwagę przy odbiorze mieszkania.
Czy ten artykuł był pomocny?
Działamy na terenie całej Polski.
Możemy wykonać odbiór mieszkania w dowolnym terminie.
Audyty wykonują przeszkoleni inżynierowie i inspektorzy.
Ustandaryzowane odbiory mieszkań według sprawdzonego schematu.
Doświadczenie z setek audytów technicznych i prawnych w jednym miejscu.
Ekspert wyjaśnia wszystkie Twoje wątpliwości.
Audyt nieruchomości to nie tylko równe posadzki i bezpieczne instalacje.
Kliknij na ikonę 
żeby dowiedzieć się
więcej o usłudze!
797 014 014
Rezerwuj usługę
